حلقه پولادین امنیت در پایتخت گازی ایران
مشعل | هر بار که صدای آژیر در فضای پالایشگاه می پیچد، زندگی هزاران نفر به دستان کسانی گره می خورد که فرقی میان روز و شب،آرامش و بحران قائل نیستند. در این گزارش، به دنیای آتش نشانانی از شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی گام نهاده ایم که «روز کاری معمولی» برایشان افسانه ای بیش نیست. آن ها از شب های شلیک و شراره در پالایشگاه فاز ۱۴ می گویند و از عشقی که باعث شده تا پس از سال ها خدمت در میان گاز ترش و حرارت، همچنان با همان اشتیاق روز اول بگویند: “اگر دوباره انتخاب کنم، باز هم همین مسیر را می روم.”در ادامه گفت و گوی خبرنگار مشعل با 3 نفر از آتش نشانان این مجتمع گازی را می خوانید.
داستان آتش نشانان، روایت ایثار، مسئولیت پذیری و ازخودگذشتگی است؛ مردانی که در سخت ترین لحظه ها به دل حادثه می زنند تا زندگی مردم، امنیت انرژی و آرامش جامعه حفظ شود. شاید آتش، همیشه پایانی برای شعله های خود نداشته باشد؛ اما تا زمانی که مردانی برای خاموش کردن آن می ایستند، امید و امنیت نیز خاموش نخواهد شد.
آمادگی؛ نخستین خط دفاع
عادل جمالی، رئیس آتش نشانی پالایشگاه یازدهم شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی، با ۲۱ سال سابقه خدمت در صنعت نفت و مدرک کارشناسی ایمنی صنعتی محیط کار، از علاقه اش به آتش نشانی می گوید؛ علاقه ای که از سال های ابتدایی خدمت و آشنایی نزدیک با سختی ها و مسئولیت های این حرفه شکل گرفت. وی تصریح می کند: برای یک آتش نشان، شجاعت، خونسردی و مسئولیت پذیری در شرایط بحرانی اهمیت زیادی دارد و تلاش برای نجات جان دیگران، جذابیت و انگیزه اصلی این شغل برای من بوده است. جمالی ادامه می دهد: به مرور، همین حس خدمت و کمک به دیگران باعث شده آتش نشانی را به عنوان مسیر شغلی خود انتخاب کنم و همچنان با علاقه در این حرفه فعالیت داشته باشم. وی مهم ترین بخش کار خود را حفظ آمادگی برای مواجهه با شرایط اضطراری می داند و می افزاید: برای من مهم است که همیشه آمادگی لازم را داشته باشم تا در لحظه مناسب بتوانم به همکارانم کمک کنم. جمالی با اشاره به تفاوت اطفای حریق در تأسیسات نفت و گاز با حریق های معمول شهری تصریح می کند: در صنعت نفت و گاز، حریق ها بیشتر با سوخت های هیدروکربنی و گاهی تحت فشار اتفاق می افتند و معمولا با شدت و سرعت بالایی گسترش می یابند. به گفته رئیس آتش نشانی پالایشگاه یازدهم شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی، احتمال وقوع پدیده هایی مانند BLEVE نیز در این حوادث بیشتر است و عملیات اطفا افزون بر خاموش کردن آتش، به قطع منبع سوخت و خنک کردن تجهیزات مجاور هم نیاز دارد؛ زیرا خطر سرایت آتش به واحدها و تجهیزات دیگر بالاست.
به وسعت مسئولیت
جمالی درباره سختی های کار در شرایط عملیاتی پارس جنوبی، به گرمای شدید و رطوبت بالای منطقه اشاره می کند که خستگی و کم آبی را در زمان عملیات افزایش می دهد. او می گوید: سنگینی لباس و تجهیزات حفاظت فردی نیز کار در این شرایط را دشوارتر می کند.رئیس آتش نشانی پالایشگاه یازدهم شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی ادامه می دهد: فعالیت در محیط های صنعتی، احتمال مواجهه با نشت گاز، آتش سوزی، انفجار گازها و مواد شیمیایی خطرناک را به همراه دارد و آتش نشانان باید در چنین شرایطی با سرعت عمل بالا و آمادگی کامل وارد عملیات شوند و گاهی مدت طولانی و در شرایط سخت به فعالیت ادامه دهند. جمالی، سخت ترین لحظات دوران خدمت خود را مربوط به عملیاتی می داند که همزمان خطر آتش سوزی و انفجار، جان همکاران و نیروهای حاضر در محل را تهدید می کرد. رئیس آتش نشانی پالایشگاه یازدهم شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی با اشاره به جنگ ۱۲روزه و حمله به ترین گازی فاز ۱۴ می گوید: در آن حادثه، به عنوان فرمانده عملیاتی فاز ۱۴، مسئولیت مدیریت عملیات را به عهده داشتم و فشار روحی و مسئولیت سنگینی را تجربه کردم.وی ادامه می دهد: چیزی که هیچ گاه فراموش نمی کنم، لحظاتی است که با وجود ترس و خستگی، باید خونسردی خود را حفظ می کردیم و برای نجات جان دیگران تصمیم می گرفتیم.
جمالی تصریح می کند: این تجربه بیش از همیشه اهمیت حفظ آرامش، کار تیمی و قرار دادن جان انسان ها در اولویت را به ما نشان داد. رئیس آتش نشانی پالایشگاه یازدهم شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی با وجود پیشنهادهایی برای فعالیت در حوزه پدافند غیرعامل، همچنان ترجیح می دهد در میدان و در کنار آتش نشانان باشد؛ علاقه ای که حتی مسئولیت های سنگین این حرفه نیز نتوانسته از آن کم کند. وی در کنار مسئولیت خود، با مؤسسات معتبر آموزشی در اهواز نیز همکاری دارد و به آموزش آتش نشانی در محیط های صنعتی و انتقال روش ها و متدهای جدید این حوزه به همکاران می پردازد. جمالی تأکید می کند: اگر به سال های ابتدایی خدمت بازگردم، بدون تردید دوباره همین مسیر را انتخاب خواهم کرد. به گفته جمالی، آتش نشانی در صنعت نفت، شغلی سخت و پرمسئولیت است؛ اما برای او تنها یک شغل نیست؛ بلکه فرصتی است برای اینکه در لحظه نیاز، بتواند به دیگران کمک کند. تجربه سال های خدمت و سختی های این مسیر نیز باعث شده به انتخاب خود افتخار کند. رئیس آتش نشانی پالایشگاه یازدهم شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی با نگاهی انسانی به حرفه ای که برای نجات جان دیگران انتخاب کرده است، می گوید: تو را نمی شناسم، اما به خاطر انسانیت، جانم را فدایت می کنم.
کمک به همنوع و پاسداری از سرمایه های ملی
حسین عشایری، افسر ارشد آتش نشانی پالایشگاه چهارم شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی، با مدرک تحصیلی کارشناسی مکانیک تاسیسات حرارتی و برودتی، با ۲۱ سال سابقه خدمت در صنعت نفت، علاقه خود به این حرفه را ناشی از ماهیت انسانی آن می داند و تاکید می کند: کمک به همنوع و پاسداری از سرمایه های ملی کشور، مهم ترین انگیزه من برای انتخاب این شغل بوده است.به گفته وی، آتش نشانان صنعتی در طول خدمت، مسئولیت های مختلفی از اطفای حریق و رقیق کاری نشت مایعات و گازها گرفته تا حضور در آماده باش، عملیات نجات و امداد و بررسی تجهیزات آتش نشانی را به عهده دارند.افسر ارشد آتش نشانی پالایشگاه چهارم شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی تصریح می کند: با توجه به شرایط پالایشگاه و وجود گاز ترش، در این حرفه چیزی به نام روزکاری معمولی وجود ندارد.عشایری تاکید می کند: آمادگی جسمانی همراه با تمرکز، برای آتش نشان، یک اصل مهم در انجام مسئولیت سنگینی است که به عهده دارد؛ این آمادگی برای آتش تشان باید به گونه ای باشد که در هر لحظه که ماموریتی پیش می آید، در صحنه حاضر باشد. وی می گوید: یک آتش نشان صنعت نفت تفاوت های زیادی با یک آتش نشان شهری دارد؛ درست است که هر دو آتش نشان هستند؛ اما شرح وظایف آنها متفاوت از یکدیگر است. آتش نشان صنعت نفت با تاسیسات نفتی و نفت و گاز سر و کار دارد و این مهم ترین نکته کار یک آتش نشان صنعتی در صنعت نفت به شمار می رود. عشایری با اشاره به جنگ رمضان و حمله دشمن آمریکایی ـ صهیونی به تأسیسات گازی جنوب کشور تصریح می کند: در این حملات، یکی از پالایشگاه های مجتمع گاز پارس جنوبی نیز هدف حمله قرار گرفت؛ اما آمادگی آتش نشانان که حاصل بیش از ۲۰ سال اجرای مستمر مانورها و عملیات مبتنی بر دستورعمل های ایمنی بود، کمک کرد تا در کوتاه ترین زمان برای مقابله با حادثه وارد عمل شوند. وی خطاب به کارکنان صنعت نفت و گاز و ریسک حضور آنها در محیط های پر خطر، بر اهمیت توجه همیشگی به ایمنی تأکید می کند و می گوید: گاهی فراموش می کنیم در چه محیط خطرناکی مشغول به کار و خدمت رسانی هستیم که همین فراموشی گاه می تواند زمینه ساز حادثه شود.
لازمه آمادگی یک آتش نشان نظم اوست
فرهاد غنی پور، رئیس آتش نشانی پالایشگاه دوم شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی با مدرک تحصیلی کارشناسی مدیریت حوادث و ۲۵ سال سابقه خدمت در صنعت نفت، انتخاب این حرفه را بیش از هر چیز به روحیه کمک رسانی و شجاعت فردی مرتبط می داند؛ ویژگی هایی که به باور او، در میان آتش نشانان وجه اشتراک است. وی تصریح می کند: آتش نشانان معمولاً از کمک و خدمت رسانی به دیگران لذت می برند و در هر شرایطی به دنبال راهی برای یاری رساندن هستند؛ روحیه ای که به اعتقاد من، بخش جدایی ناپذیر این حرفه و یکی از دلایل انتخاب آن از سوی کسانی است که پای در این مسیر می گذارند. رئیس آتش نشانی پالایشگاه دوم شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی، مهم ترین خصوصیت یک آتش نشان را نظم او می داند و می گوید: یک آتش نشان باید پیش از هرچیز، در همه امور فردی و کاری منظم باشد؛ زیرا اگر نظم در هر ایستگاه و میان نیروها برقرار باشد، در زمان عملیات نیز نظم جمعی حفظ خواهد شد و این نظم، هماهنگی میان نیروها برای مدیریت بهتر حادثه را به دنبال خواهد داشت.
غنی پور با اشاره به روزهای جنگ رمضان تأکید و اظهار می کند: در جریان تجاوز دشمن آمریکایی-صهیونی به تأسیسات پارس جنوبی، همه آتش نشانان، حتی نیروهایی که در آن روز، نوبت کاری نداشتند، پیگیر وضعیت مجموعه بودند و از دل و جان مایه گذاشتند.
وی بیان می کند: بسیاری از نیروهای آتش نشان اگرچه در مجتمع حاضر نبودند، اما تاکید و تمایل داشتند که خود را به محل کار برسانند تا در کنار همکاران باشند و در عملیات، مشارکت کنند.
این روحیه همدلی و مسئولیت پذیری، جلوه ای مثال زدنی از تعهد آتش نشانان صنعت نفت بوده و کار کردن درکنار این نیروها، مایه غرور و افتخار است.
غنی پور با توصیه به همکاران جوان خود در حرفه آتش نشانی صنعت نفت تاکید می کند: این عزیزان همواره باید خود را آماده و به روز نگه دارند و یادگیری را از این حرفه جدا نکنند؛ آتش نشانی به داشتن آمادگی و توان جسمانی محدود نمی شود؛ بلکه یک آتش نشان باید از نظر اطلاعات و دانش تخصصی هم از آمادگی لازم و کافی برخوردار باشد تا بتواند در عملیات مختلف، بهترین عملکرد را در لحظه ارائه کند.