زنجیره تأمین سوخت در سخت ترین آزمون ها سربلند شد
عبور از بحران با تـــــــــــدبیر
مشعل | برای بسیاری از مردم، روزهای جنگ با نگرانی هایی در باره تأمین انرژی گره خورده بود، اما پشت هر نازلی که بی وقفه سوخت تحویل می داد، زنجیره ای گسترده از تصمیم های لحظه ای، هماهنگی های شبانه روزی و تلاش بی امان هزاران نفر جریان داشت. از انبارهای نفت و ناوگان حمل ونقل گرفته تا سامانه های فروش، اتاق های پایش و مراکز عملیاتی، همه حلقه های این زنجیره در آزمونی سخت قرار داشتند؛ آزمونی که هدف آن تنها یک نکته بود؛ اینکه زندگی روزمره مردم از حرکت بازنایستد. کارکنان شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران در میان تهدیدهای امنیتی، فشار بر زیرساخت های انرژی و ضرورت مدیریت همزمان تأمین، توزیع و مصرف، تلاش کردند آرامش خود را در شرایطی حفظ کنند که شاید کمتر کسی از پشت صحنه آن خبر داشت. حمیدحبیبی، مدیر بازرگانی شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران، در گفت وگو با خبرنگار مشعل، از تجربه مدیریت در این روزهای دشوارتا تدابیر برای حفظ پایداری زنجیره تأمین و توزیع سوخت و همدلی کارکنان و همراهی مردم در عبور از این آزمون دشوار می گوید.
در دو جنگ اخیر، به ویژه جنگ رمضان، مهم ترین اولویت حوزه بازرگانی شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران برای حفظ پایداری تأمین و توزیع سوخت چه بود؟
مهم ترین اولویت این بود که هیچ وقفه ای در دسترسی مردم و مصرف کنندگان به سوخت ایجاد نشود. از همین رو، تلاش کردیم سامانه های فروش فراورده های نفتی بدون اختلال به فعالیت خود ادامه دهند و در برابر تهدیدهای احتمالی، به ویژه حملات سایبری، پایدار بمانند. اپراتورها و تیم های فنی به صورت شبانه روزی سامانه ها را پایش می کردند تا هرگونه ایراد در کوتاه ترین زمان برطرف شود. در کنار آن، نظارت بر جایگاه های عرضه سوخت نیز تشدید شد تا از شکل گیری بازار سیاه و انحراف سهمیه های یارانه ای جلوگیری شود و فراورده ها به مصرف کنندگان واقعی برسد.
تجربه جنگ ۱۲ روزه چه درس هایی برای حوزه بازرگانی به همراه داشت و این تجربه ها چگونه در جنگ رمضان به کار گرفته شد؟
جنگ ۱۲ روزه، هرچند غافلگیرکننده بود، اما تجربه های ارزشمندی به همراه داشت. پس از پایان آن، سناریوهای مختلف مدیریت بحران بازنگری و مسیرها و روش های جایگزین برای تأمین و فروش فراورده های نفتی طراحی شد تا در صورت بروز اختلال در سامانه های اصلی، خدمت رسانی متوقف نشود. این برنامه ها در جنگ رمضان به طور کامل مورد استفاده قرار گرفت و موجب شد روند تأمین و توزیع سوخت بدون وقفه ادامه پیدا کند و مردم کمترین اثر را از شرایط بحرانی احساس کنند.
در شرایط بحرانی، تعادل میان تأمین، ذخیره سازی و توزیع سوخت چگونه حفظ شد؟
حفظ این تعادل، حاصل برنامه ریزی دقیق و همراهی مردم بود. در روزهایی که فشار بر شبکه تأمین افزایش پیدا می کرد، با همکاری سامانه هوشمند سوخت، میزان برداشت و سهمیه ها متناسب با شرایط تنظیم می شد تا امکان توزیع عادلانه فراهم شود. در مقاطعی بنا به ضرورت محدودیت های موقتی اعمال شد، اما مردم با درک شرایط، همکاری بسیار خوبی داشتند و همین همراهی نقش مهمی در مدیریت مصرف و عبور از روزهای دشوار ایفا کرد.
مهم ترین موضوع های حوزه بازرگانی در روزهای جنگ چه بود و چگونه مدیریت شد؟
برخی از مهم ترین اقدام ها ، تأمین فوری سوخت برای مراکز و دستگاه ها بود؛ به گونه ای که در برخی موارد، بدون انجام تشریفات معمول و پیش از دریافت مطالبات، فراورده های نفتی در اختیار مصرف کنندگان قرار گرفت تا وقفه ای در خدمت رسانی ایجاد نشود.
پس از پایان بحران، همه تعهدات و مطالبات نیز تسویه شد که بیانگر مسئولیت پذیری و اعتماد متقابل میان دستگاه ها بود.
هم زمان، جلسات هماهنگی با حضور مدیرعامل و مدیران مناطق سی وهفت گانه شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران به صورت روزانه و گاه چند نوبت در روز برگزار می شد تا با رصد مستمر وضعیت تولید، ذخیره سازی، حمل ونقل، مصرف و عرضه، تصمیم های لازم برای تداوم بی وقفه سوخت رسانی گرفته و اجرا شود.
بازرگانی شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران از چه آمادگی ها و ظرفیت های جدیدی برای رویارویی با شرایط مشابه جنگ رمضان برخوردار شده است؟
امیدواریم هیچ گاه چنین شرایطی تکرار نشود، اما تجربه دو جنگ اخیر، آمادگی شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران را برای مدیریت بحران های احتمالی افزایش داده است. امروز سناریوهای مختلف، مسیرهای جایگزین، زیرساخت های پشتیبان و هماهنگی میان بخش های مختلف تقویت شده و در صورت بروز شرایط مشابه، خدمت رسانی با تکیه بر این تجربه ها ادامه خواهد یافت. همچنین یکی از مهم ترین اقدام ها، توسعه خدمات غیرحضوری بود. زیرساخت ها به گونه ای ارتقا یافت که اکنون بسیاری از خدمات مورد نیاز مصرف کنندگان، بدون مراجعه حضوری و از طریق تلفن همراه یا سامانه های الکترونیکی ارائه می شود؛ اقدامی که ضمن تسهیل خدمات، آمادگی برای مدیریت شرایط بحرانی را نیز افزایش داده است.
تجربه، برنامه ریزی و تصمیم گیری سریع چه نقشی در موفقیت شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران در روزهای بحران داشت؟
موفقیت در مدیریت بحران تنها با تکیه بر دانش یا صرفاً با اتکا به تجربه امکان پذیر نیست؛ این دو در کنار یکدیگر معنا پیدا می کنند. در سال های اخیر، شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران با بهره گیری از فناوری های نوین، توسعه سامانه های عملیاتی و تقویت زیرساخت های دیجیتال، توان فنی خود را ارتقا داده است. در کنار آن، حضور مدیرانی که سال ها در مناطق عملیاتی، انبارهای نفت و بخش های اجرایی فعالیت کرده اند، عامل مهمی بود تا تصمیم های حساس در کوتاه ترین زمان و بر پایه تجربه های واقعی گرفته شود؛ تجربه ای که در روزهای جنگ، نقش تعیین کننده ای در استمرار سوخت رسانی داشت.
چه عواملی موجب شد مردم در روزهای بحران اختلالی را در تأمین سوخت احساس نکنند؟
نخستین عامل، تلاش مجموعه شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران برای جلوگیری از ایجاد محدودیت های گسترده در عرضه سوخت بود؛ به طوری که حتی در سخت ترین شرایط نیز تلاش بر این بود که خدمات با کمترین تغییر ادامه پیدا کند. عامل دوم، همراهی و درک مردم بود؛ وقتی مردم دیدند کارکنان صنعت نفت در کنار آنان ایستاده اند و حتی در شرایط سخت و ناامن نیز، محل خدمت خود را ترک نکرده اند، با مدیریت مصرف و رعایت شرایط، همکاری ارزشمندی از خود نشان دادند. همین اعتماد و همراهی، نقش مهمی در حفظ آرامش و عبور از بحران داشت.
در روزهای جنگ، مردم تنها نتیجه نهایی را در جایگاه های سوخت می دیدند. در پشت صحنه این خدمت رسانی چه می گذشت؟
سوختی که به دست مردم می رسد، حاصل فعالیت زنجیره ای گسترده از تولید و پالایش تا انتقال، ذخیره سازی، حمل ونقل و توزیع است؛ زنجیره ای که در روزهای بحران نیز به صورت شبانه روزی فعال بود تا وقفه ای در سوخت رسانی ایجاد نشود. پشت هر نازل سوخت، تلاش هماهنگ نیروهای عملیاتی، رانندگان نفتکش، کارکنان انبارهای نفت، جایگاه داران و مدیران ستادی قرار داشت. در کنار این تلاش ها، همراهی مردم با مدیریت مصرف و پرهیز از رفتارهای هیجانی، نقش مهمی در حفظ تعادل شبکه توزیع ایفا کرد و موجب شد خدمات رسانی با کمترین اختلال ادامه یابد؛ تجربه ای که اهمیت همدلی مردم و خدمت گزاران را بار دیگر به اثبات رساند.
درباره تجربه دو جنگ اخیر به ویژه رمضان، نکته خاصی هست که بخواهید بیان کنید؟
آنچه این روزها بیش از هر چیز به چشم آمد، همبستگی مردم و احساس مسئولیت کارکنان صنعت نفت بود. همه همکاران ما، از ستاد تا مناطق عملیاتی، انبارهای نفت، ناوگان حمل ونقل و جایگاه های عرضه سوخت، با تمام توان تلاش کردند تا روند خدمت رسانی متوقف نشود و مردم کمترین دغدغه را در تأمین سوخت داشته باشند. این تجربه نشان داد که سرمایه اصلی شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران، نیروی انسانی متخصص، متعهد و باتجربه آن است؛ سرمایه ای که در کنار همراهی مردم، توانست از یکی از دشوارترین مقاطع عبور کند و پایداری شبکه تأمین و توزیع سوخت کشور را حفظ کند. امید ما این است که دیگر هیچگاه کشور با چنین شرایطی روبه رو نشود و همه ظرفیت ها در مسیر توسعه، آرامش و خدمت به مردم به کار گرفته شود.