مشاور امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت ایران از توانمندی جامعه زنان شاغل می گوید
فرصت ها در افق تازه
مشعل | امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت ایران با تکیه بر رویکردی برنامه محور و در چارچوب شیوه نامه تخصصی ابلاغی مدیرعامل، گام های موثری در مسیر ارتقای جایگاه بانوان، ارتقای توانمندی سرمایه انسانی و تحکیم بنیان خانواده برداشته است و در این مسیر، راه اندازی سایت تخصصی برای بانوان شرکت ملی نفت ایران و خانواده ها، شناسایی بانوان توانمند و اثرگذار، اجرای طرح های حمایتی نوآورانه و توسعه برنامه های آموزشی و ارتقای توانمندی در سطح شرکت های تابعه، بخشی از مهم ترین اقدام های این مجموعه به شمار می روند؛ اقدام هایی که جامعه زنان شاغل در شرکت ملی نفت ایران و خانواده های کارکنان را تحت پوشش قرار داده و بی تردید، زمینه ساز اجرای سیاست های حمایتی جدید خواهد بود. سیده طاهره سیدمومنی، مشاور امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت ایران در گفت وگو با خبرنگار ماهنامه "مشعل" از برنامه هایی سخن گفته است که مسیر رسیدن به این هدف را تسهیل می کنند.
تخصص فنی با نگاه انسانی
25 سال تجربه در صنعت نفت را پشت سر گذاشته، مسیری که هم تخصص فنی را می طلبد و هم نگاه انسانی را. پایه های علمی وی با فوق لیسانس سنجش و اندازه گیری و مدرک MBA شکل گرفته و در سال 1381 به عنوان یکی از فارغ التحصیلان برتر، وارد خانواده بزرگ نفت شده است. شروع کار سیدمومنی در منابع انسانی بوده، اما از سال 1392 که حوزه زنان و خانواده در وزارت نفت فعال شد، مسیر وی به سمت حمایت از زنان و خانواده ها تغییر کرد. ابتدا به عنوان نماینده مدیر منابع انسانی وارد این عرصه شده و بعدها به عنوان مشاور امور زنان و خانواده انتخاب شد. سیدمومنی می گوید: در حال حاضر با افتخار و اعتماد مجدد در همین نقش خدمتگزار است. وی نزدیک به 7 سال در قامت نخستین رئیس تأمین نیروی انسانی زن شرکت ملی نفت، در خط مقدم جذب و توسعه سرمایه های انسانی بوده، اگرچه همین ترکیب تجربه های برنامه ریزی، تأمین نیرو و مشاوره خانواده امروز هویت حرفه ای او را ساخته است.
امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت ایران، پل ارتباطی میان مدیریت ارشد سازمان با کارکنان و خانواده های آنان است و جامعه هدف، نه تنها زنان شاغل بلکه خانواده تمام کارکنان شرکت ملی نفت ایران را دربرمی گیرد.
نفت و جایگاه زنان
بررسی آمارها در وزارت نفت نشان می دهد حضور بانوان در بدنه تخصصی این صنعت، روندی قابل تامل و در عین حال متفاوت در شرکت های تابعه دارد. در حال حاضر، به طور میانگین حدود ۱۰.9درصد از مجموع کارکنان رسمی، پیمانی و قراردادی شرکت ملی نفت (ستاد و چهار شرکت اصلی) را بانوان تشکیل می دهند. در این میان، شرکت ملی نفت ایران با اختصاص ۱۱.۵ درصد از سهم نیروی انسانی خود به بانوان، فراتر از میانگین کل وزارت نفت عمل کرده است. نکته حائزاهمیت این است که بیش از ۵۲درصد از کل بانوان شاغل در صنعت نفت، در مجموعه شرکت ملی نفت ایران مشغول به کار هستند. بخشی از این تمرکز آماری، ناشی از گستردگی ابعاد نیروی انسانی این شرکت است، زیرا نزدیک به ۵۰درصد از پرسنل کل وزارت نفت در همین مجموعه فعالیت می کنند. با این حال، حضور بانوان در شرکت ملی نفت حتی نسبت به سهم کلی کارکنان این شرکت نیز حدود ۲ تا ۳ درصد بالاتر است.
تغییرات تدریجی
سیدمومنی در تحلیل چرایی تفاوت های آماری گفت: به نظر می رسد دلایل متعددی در پراکندگی حضور بانوان نقش دارند. شاید نوع فعالیت و ماهیت شرکت ها در این مسئله نقش داشته باشد: تفاوت های ساختاری میان شرکت های تابعه، یکی از عوامل کلیدی است. شرکت هایی مانند «شرکت ملی گاز ایران» و «شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی» به دلیل ماهیت عملیاتی تر فعالیت هایشان، سهم کمتری از جذب بانوان دارند. در مقابل، «صنعت پتروشیمی» با تمرکز بر حوزه های مهندسی و ستادی، سهم قابل توجه ۱۸درصدی از بانوان را به خود اختصاص داده است. رویکرد مدیریتی هم هست: فراتر از ماهیت کاری، نگاه مدیران ارشد در اولویت بخشی به توانمندی های تخصصی بانوان، نقش تعیین کننده ای در افزایش حضور آنان داشته است. به باور سیدمؤمنی، آمارها نشان دهنده تغییر تدریجی و مثبت در ترکیب جنسیتی صنعت نفت است. اگرچه ماهیت «عملیاتی» در برخی زیرمجموعه ها، محدودیت هایی را برای ترکیب پرسنلی ایجاد کرده، اما در بخش هایی که بر دانش مهندسی و مدیریت تخصصی متکی هستند، شاهد حضور پررنگ تر و مؤثرتر بانوان هستیم؛ رویکردی که نشان می دهد مدیران ارشد صنعت نفت، نگاه ویژه ای به بهره گیری از توانمندی های تخصصی زنان در بدنه کارشناسی و مدیریتی خود دارند.
حمایت از خانواده در اولویت
به گفته مشاور امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت ایران، یکی از مهم ترین برنامه ها در این حوزه، اجرای تکالیف و الزام های قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است که به عنوان یکی از اولویت های اصلی دنبال می شود. اگرچه در این جهت افزون بر رصد مستمر اجرای موارد مرتبط با این قانون در سطح ستاد و شرکت های تابعه، اقدام های لازم برای تدوین و پیگیری سیاست های حمایتی از کارکنان دارای فرزند و خانواده های آنان در دستور کار قرار گرفته است.
سیدمومنی پیگیری اجرای مصوباتی همچون اعطای دو هفته مرخصی تشویقی به پدران دارای فرزند شده، فراهم سازی امکان دورکاری برای مادران دارای فرزند زیر 6 سال و یا دارای شرایط خاص، ارائه پیشنهادهای حمایتی در حوزه رفاه خانواده ها، پیگیری حمایت از بانوان خودسرپرست و یا سرپرست خانواده، همچنین برگزاری نشست های آموزشی و فرهنگ سازی با محوریت تحکیم بنیان خانواده و فرزندآوری را از جمله مهم ترین اقدام های انجام شده برمی شمرد و ادامه می دهد: این امور با ایجاد بانک اطلاعاتی جامع بانوان شاغل شرکت ملی نفت ایران، زمینه برنامه ریزی دقیق تر برای ارائه خدمات هدفمند به این قشر از کارکنان، همچنین خانواده های آنان را فراهم کرده است و تلاش دارد با همکاری واحدهای منابع انسانی، اجرای سیاست های جمعیتی و خانواده محور را در سطح شرکت نفت تسهیل کند.
وی تصریح می کند: پیگیری مستمر اجرای مفاد قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت به خصوص راه اندازی مهدکودک در ادارات مرکزی یا همجوار آنها، توسعه بسته های حمایتی و ارائه پیشنهادهای تکمیلی برای افزایش رضایت شغلی کارکنان و تقویت نهاد خانواده، از مهم ترین برنامه های امور زنان و خانواده ستاد شرکت ملی نفت ایران است.
توسعه پایدار در گرو شایسته سالاری
سیدمومنی با اشاره به اهمیت توسعه عدالت سازمانی و بهره گیری حداکثری از ظرفیت سرمایه انسانی و اقدام های متعدد به اجرا گذاشته امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت ایران با هدف ایجاد فرصت های برابر و تحقق شایسته سالاری در میان کارکنان، به ویژه بانوان می گوید: «ارتقای شغلی»، «جانشین پروری» و «ارتقای توانمندی» سه محور اصلی هستند که بر آنها تاکید می شود تا زمینه حضور موثرتر بانوان در سطوح مدیریتی، سرپرستی فراهم شود.
به گفته وی، امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت ایران با شناسایی بانوان توانمند شرکت ملی نفت، امکان شناسایی دقیق ظرفیت ها، تخصص ها، سوابق و توانمندی های بانوان شاغل را فراهم و به دنبال ایجاد بستر مناسب برای بهره گیری از نیروهای شایسته در فرایندهای انتصاب، انتخاب مدیران و برنامه ریزی منابع انسانی ایجاد کرده است.
مشاور معاون وزیر و مدیرعامل شرکت ملی نفت در امور زنان و خانواده، برگزاری دوره های آموزشی، نشست های تخصصی و ارتقای توانمندی در مناطق عملیاتی، شناسایی بانوان مستعد، تقویت مهارت های مدیریتی و حرفه ای و ایجاد شبکه ارتباطی میان بانوان متخصص را از دیگر اقدام های انجام شده در مسیر توسعه شایسته سالاری و تحقق عدالت در فرصت های شغلی بانوان عنوان می کند. سیدمومنی تصریح می کند: توسعه پایدار صنعت نفت، در گرو بهره گیری از تمام ظرفیت های انسانی بر پایه شایستگی، تخصص، تجربه و توانمندی است؛ از این رو، تقویت حضور بانوان در فرایندهای مدیریتی و تصمیم سازی را به عنوان یکی از اولویت های راهبردی خود دنبال می کند.
سلامت زنان زیر ذره بین
مشاور امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت ایران تصریح می کند: امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت ایران با هدف ارتقای سلامت جسمی و روانی زنان شاغل، افزایش رضایت شغلی و ایجاد تعادل میان مسئولیت های شغلی و خانوادگی، مجموعه ای از برنامه های حمایتی، رفاهی و سلامت محور را در سطح ستاد و شرکت های تابعه دنبال کرده است و در همین زمینه نیز پیگیری اجرای طرح اختصاص دو ساعت ورزش هفتگی به بانوان شاغل، برگزاری دوره های آموزشی ارتقای مهارت های فردی و اجتماعی از قبیل مهارت کنترل و مدیریت خشم، خودمراقبتی و... برای نخستین بار راه اندازی کلاس های یوگا در ادارات، درخواست بررسی و امکان سنجی عقد قرارداد با سالن های ورزشی و استخرها در سطح شهر جهت رفاه کارکنان و ... را پیگیری کرد تا با فراهم سازی فرصت فعالیت های ورزشی منظم، گامی موثر در جهت ارتقای سلامت جسمی، کاهش فرسودگی شغلی و افزایش نشاط سازمانی برداشته شود.
وی افزود: همچنین برگزاری دوره های آموزشی، نشست های تخصصی و برنامه های ترکیبی فرهنگی-آموزشی-ورزشی مانند اردوهای یک روزه خانوادگی و مراسم مادر و دختر-پدر و فرزند با محوریت سلامت فردی، مهارت های زندگی، تحکیم بنیان خانواده و ارتقای کیفیت زندگی کارکنان و توجه به نیازهای کارکنان اقماری و خانواده های آنها از دیگر برنامه های اجرا شده در این حوزه بوده است.
وی تاکید می کند: توجه به سلامت روان، افزایش رفاه سازمانی، توسعه خدمات حمایتی و گسترش برنامه های پیشگیرانه و آموزشی، از مهم ترین رویکردهای امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت ایران در مسیر ارتقای کیفیت زندگی زنان شاغل و خانواده های کارکنان به شمار می رود و تا به امروز اقدامات موثری انجام شده و بدون تردید این برنامه ها با جدیت دنبال خواهند شد.
ارتقای بهره وری
سیده طاهره سیدمومنی با تاکید بر نقش بنیادین خانواده در پایداری سرمایه انسانی و توسعه سازمانی از مجموعه ای از برنامه های فرهنگی، آموزشی و حمایتی با هدف تحکیم و تعالی بنیان خانواده کارکنان خبر می دهد که طراحی و اجرا شده اند. به گفته سیدمومنی، برگزاری نشست های تخصصی و کارگاه های آموزشی در سطح ستاد و شرکت های تابعه در مناطق عملیاتی با محوریت مهارت های همسرداری، فرزندپروری، ارتقای سلامت روان، مدیریت تعارض های خانوادگی، سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی و تقویت ارتباط موثر میان اعضای خانواده شناسایی مسائل زنان سرپرست خانواده و خودسرپرست، برنامه هایی برای بهبود کیفیت زندگی خانواده های اقماری، تقویت ارزش های اخلاقی و فرهنگ اسلامی و توانمندسازی و غنی سازی اقوات فراغت خانواده ها بخشی از اقدام های این امور به شمار می رود.
وی اضافه می کند: در واقع امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت ایران بر این باور است که تقویت بنیان خانواده، افزون بر افزایش سلامت اجتماعی و رضایت شغلی کارکنان، نقش مهمی در ارتقای بهره وری، انسجام سازمانی و توسعه پایدار صنعت نفت ایفا می کند.
تقویت ساختارهای تخصصی
به گفته سیدمومنی، با هدف نهادینه سازی سیاست های مرتبط با حوزه زنان و خانواده و ارتقای انسجام مدیریتی در اجرای برنامه ها، اقدام های موثری در زمینه ایجاد و تقویت ساختارهای تخصصی، نظام مند و هماهنگ در سطح ستاد و شرکت های تابعه انجام شده است. به گفته او در این زمینه شاهد برگزاری نشست های دوره ای با مدیرعامل و مدیران ارشد برای تبادل نظر و پیگیری مسائل مبتلا به جامعه هدف، فعالیت توان افزایی مشاوران و ارتباط مداوم با آنها بوده ایم. افزون بر اینها برگزاری منظم نشست های تخصصی با مسئولان امور زنان شرکت های تابعه، تدوین برنامه های عملیاتی، پایش مستمر اجرای مصوبات، هماهنگی میان واحدهای مرتبط و پیگیری تحقق اهداف تعیین شده، تدوین شیوه نامه امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت، معرفی کتاب ها و مقاله های مرتبط در سایت امور زنان و خانواده و فضاهای مجازی از دیگر اقدام های انجام شده در جهت استقرار ساختاری منسجم و کارآمد برای رسیدگی به امور زنان و خانواده بوده است.
توسعه ارتباطات موثر
مشاور امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت ایران تصریح می کند: با هدف ارتقای آگاهی کارکنان، توسعه ارتباطات درون سازمانی و بازتاب موثر برنامه ها و دستاوردهای حوزه زنان و خانواده، اقدام های متعددی دیگری در زمینه اطلاع رسانی، تولید محتوا و تعامل با ذینفعان اجرا شده و اطلاع رسانی مستمر درباره برنامه ها، طرح های حمایتی، دوره های آموزشی، رویدادها و مصوبات مرتبط از طریق درگاه های ارتباطی این امور به آدرس zanan.nioc.ir، زمینه دسترسی سریع و شفاف کارکنان به اطلاعات مورد نیاز را فراهم کرده است.
وی با بیان این که برگزاری نشست های تخصصی و هم اندیشی با مسئولان امور زنان شرکت های تابعه، تقویت شبکه ارتباطی میان فعالان این حوزه، تبادل تجربه های موفق و هماهنگی در اجرای برنامه های مشترک، از دیگر اقدام های انجام شده در حوزه ارتباطات سازمانی بوده است، ادامه می دهد: افزون بر این با بهره گیری از اطلاعات بانوان توانمندشرکت ملی نفت ایران، بستر مناسبی برای ارتباط هدفمند با جامعه بانوان شاغل، دریافت بازخوردها، شناسایی نیازها و برنامه ریزی مبتنی بر اطلاعات دقیق فراهم شده است.
مشاور امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت ایران ارائه گزارش های درخواستی به امور زنان و خانواده وزارت نفت، پاسخگویی به تماس ها و درخواست های جامعه هدف، برگزاری برنامه ها و مسابقات مناسبتی، فرهنگ سازی مصرف بهینه انرژی و حفاظت از محیط زیست و مسئولیت های اجتماعی، ارتقای روحیه نشاط و شادابی همکاران، بخش دیگری از فعالیت های انجام شده عنوان کرد: امور زنان و خانواده شرکت ملی نفت ایران، توسعه ارتباطات موثر، اطلاع رسانی شفاف و تعامل مستمر با کارکنان را از ارکان اصلی تحقق اهداف خود می داند و تقویت این بسترها را با بهره گیری از ابزارهای نوین ارتباطی و فناوری های اطلاعاتی ادامه خواهد داد.