می تواند دانشجویان را چنان توانمند و عمیق تربیت کند که در رقابتی سراسری بدرخشند: «من به این سیستم نه فقط باور که ایمان دارم، زیرا عملکرد آن گواه زنده این موفقیت است.» خسروی نیکو بر این باور است که فقط کافی است ورودی ها را اندکی تقویت کنیم تا شاهد اوج گرفتن بیشتر این مسیر باشیم: «اما این موفقیت تنها در آموزش خلاصه نمی شود، بلکه در عرصه پژوهش و پروژه های علمی نیز سایه ای گسترده دارد.» وقتی از پروژه های اجرایی و پژوهشی پرسیده می شود، باید گفت که این دانشگاه، گنجینه ای از طرح های نوآورانه و مطالعات پیشرفته در دست انجام دارد: «این دانشگاه پروژه های پژوهشی بسیار متنوع و گسترده ای دارد؛ آنقدر که بر اساس آمار مستند وزارت علوم، از نظر تعداد اعضای هیات علمی فعال در پژوهش، همچنین حجم مالی پروژه های تحقیقاتی، همواره در زمره 5 دانشگاه برتر کشور قرار دارد. این رتبه، تنها یک ادعا نیست؛ بلکه بر پایه گزارش های معتبر و اعداد تایید شده استوار است.» بنا بر نظر خسروی نیکو، این جایگاه نشان می دهد دانشگاه صنعت نفت، تنها یک مرکز آموزش نیست؛ بلکه یک کارگاه بزرگ پژوهشی است که در آن ایده ها به فناوری تبدیل می شوند و هر پژوهش، گامی است به سوی خودکفایی و تعالی صنعت نفت و انرژی ایران.
شراکت در پروژه های میدان محور بزرگ
به بیان خسروی نیکو، اگر بخواهیم از نمونه هایی ملموس نام ببریم که اکنون در دستان پژوهشگران این دانشگاه جان می گیرند، باید به پروژه های میدان محور بزرگ اشاره کنیم؛ میدان گچساران و میدان فروزان: «این میدان ها از پیچیده ترین و چالش برانگیزترین میادین نفتی کشور به شمار می روند که مسئولیت پژوهش و توسعه فناوری های مرتبط با آنها، به این دانشگاه سپرده شده است.» رئیس دانشگاه صنعت نفت همچنین درباره فعالیت روی موضوع ازدیاد برداشت با همکاری شرکت نفت و گاز اروندان در مناطق نفت خیز جنوب و جمع آوری گازهای همراه که این روزها در تمام محافل صنعتی از آن صحبت می شود، می گوید: « تمرکز ویژه ای روی این موارد است؛ به طوری که سال گذشته، یک پروژه بسیار موفق را که برای نخستین بار در کشور اجرا شد، در مناطق نفت خیز جنوب به پایان رساندیم. پایلوت این طرح با ظرفیت ۵ میلیون فوت مکعب در روز در کارخانه ان جی ال ۶۰۰ راه اندازی شد و اکنون در گام بعدی در حال طراحی و توسعه همان نقشه با ظرفیت ۳۰میلیون فوت مکعب در روز هستیم که کاملا با تکیه بر دانش و توانمندی اساتید و پژوهشگران دانشگاه صنعت نفت انجام می شود.»
تبدیل علم به فناوری و ارزش آفرینی
خسروی نیکو درباره تعامل با شرکت های تابعه نیز می گوید: «پیش از هر چیز، نیازمند ریل گذاری دقیق و ساختاریافته هستیم؛ این مسیر معمولا از طریق تفاهمنامه ها و توافقنامه های همکاری با شرکت ها آغاز می شود. برخی از درخواست ها نیز به صورت موردی و براساس نیازهای فنی و اجرایی صنعت به ما ارجاع می شود.» او خبر خوش هم دارد؛ انعقاد تفاهمنامه های بسیار پربار و عملیاتی با چند شرکت بزرگ نفتی در چند ماه گذشته. توافق هایی که به گفته رئیس دانشگاه صنعت نفت بر پایه توانمندی های واقعی دانشگاه شکل گرفته اند؛ نه فقط روی کاغذ، بلکه در عمل: «ما دقیقا براساس تخصصی که داریم، پیشنهاد همکاری داده ایم و خوشحالیم که بیشتر این پروژه ها امروز اجرایی شده و خروجی های ملموس آنها قابل مشاهده اند. این فضای همکاری پویا نه تنها اعتماد صنعت به دانشگاه را نشان می دهد، بلکه ثمره ای است از سال ها تلاش برای تبدیل علم به فناوری و فناوری به ارزش آفرینی در صنعت نفت ایران.»
ادغام فناوری های نوین با آموزش و مدیریت
بنا بر نظر خسروی نیکو، در طول این سال ها، فضای آموزشی و پژوهشی دانشکده، تحولی چشمگیر و پویا را تجربه کرده است:«اگر بخواهیم تصویری از این روند ترسیم کنیم، باید به یاد بیاوریم که جو حاکم بر کشور و نیازهای صنعت اکنون با 20سال پیش، تفاوتی بنیادین پیدا کرده است.» به واقع در گذشته، آموزش، اغلب بر انتقال دانش پایه متمرکز بود، اما امروز همزمان دو رسالت بزرگ را بر دوش می کشیم؛ از یک سو، دانشجو باید تشویق شود تا نقش یک کارآفرین را در خود پرورش دهد، مفهومی که دو دهه پیش کمتر در فضای آکادمیک و دانشگاهی جای داشت. از سوی دیگر، دانشجویان را باید چنان تربیت کنیم که بتوانند پاسخگوی نیازهای زنده و ملموس امروز صنعت نفت باشند. به عنوان نمونه، هوش مصنوعی که تا چند سال پیش شاید موضوعی فانتزی یا آکادمیک محض به نظر می رسید، امروز به ضرورتی عملیاتی تبدیل شده است: «در دانشگاه نیز مدیران و معاونان را موظف کرده ایم تا از ابزارهای هوشمند و داشبوردهای هوش مصنوعی، برای تصمیم سازی اولیه، غربالگری داده ها و بهبود فرایندها استفاده کنند. این تنها یک گام کوچک از حرکت بزرگ به سوی ادغام فناوری های نوین در بطن آموزش و مدیریت است.»
در مسیر بلوغ تدریجی
به باور خسروی نیکو ، در حوزه کارآموزی و اشتغال نیز، این نگاه تحول یافته اثر خود را نشان می دهد: «دانشگاه صنعت نفت از ابتدا با یک ماموریت روشن تأسیس شد و آن تأمین نیروی انسانی متخصص برای صنعت نفت کشور بود. امروز هم این ماموریت پابرجاست، اما با عمق و گستردگی بیشتر.» به زعم او، موفقیت در این ماموریت، بیش از هر چیز به کیفیت آموزش و ایجاد پل مستمر با صنعت وابسته است: «دانشجوی امروز، نه تنها باید مهندسی بلد باشد، بلکه باید بتواند با ابزارهای نوین، ارتباط برقرار کند؛ او باید ایده هایش را به کسب وکار تبدیل و در محیط های پیچیده صنعتی، نقش یک حل کننده مساله را بازی کند.» به گفته رئیس دانشگاه صنعت نفت، این مسیر، همان بلوغ تدریجی دانشگاه است؛ از یک مرکز آموزشی محض به یک اکوسیستم زنده که در آن آموزش، پژوهش، کارآموزی، فناوری و کارآفرینی در هم می آمیزند تا نسلی را پرورش دهد که نه فقط مصرف کننده علم که خالق ارزش و پیشران صنعت فردا باشند.
تعصب و ماندگاری
بنا بر مستندات، فلسفه وجودی دانشگاه صنعت نفت، ریشه در پژوهشی ژرف و آینده نگر دارد که در روزگار آغازین صنعت نفت ایران از سوی متخصصان انگلیسی انجام شد. آنها با مطالعه ای عمیق بر جامعه و جغرافیای استان خوزستان دریافتند که نفت در این خطه، نه فقط یک ثروت زیرزمینی بلکه هویتی زنده و جایگاهی ویژه در جان مردم دارد. در آن زمان، ظرفیت نیروی انسانی بومی محدود بود، بنابراین، آنان راهکاری هوشمندانه طراحی کردند؛ جمع آوری نخبگان جوان از سراسر کشور و پرورش آنان در بطن همین مناطق نفت خیز به گونه ای که پس از تحصیل، نه تنها در صنعت بمانند که با دل و جان به آن تعلق خاطر پیدا کنند. آنها به درستی دریافته بودند که نگهداری انسان در محیطی دشوار، تنها با پول و رفاه ممکن نیست. آنچه ماندگاری می آفریند، احساس رضایت، معنابخشی به کار و حس تعلق به حرفه است؛ از این رو، حتی پیش از آغاز ترم اول از تابستان قبل، نوجوانان 17ساله را به آبادان می آوردند و نخستین درس را به آنان می آموختند؛ زبان تخصصی و فرهنگ زندگی با نفت. این دانشجویان در فضایی آکنده از احترام به صنعت نفت پرورش می یافتند. اگر امروز با فارغ التحصیلان سال های دور این دانشگاه که بسیاری از آنان اکنون در کهنسالی به سر می برند، صحبت شود، درخواهید یافت که چنان از نفت سخن می گویند؛ گویی از عشقی دیرینه یا از خاطره ای خوش حرف می زنند. این تعصب زیبا و ماندگار، راز اصلی ماندگاری طولانی مدت آنان در صنعت نفت بود.
حرفه ای برای تمام عمر
امروز نیز، اگر بخواهیم نیروهای متخصص نه فقط جذب که در صنعت نفت پایدار بمانند، باید آن فرهنگ عمیق و عشق به نفت را دوباره زنده کنیم. باید به جوانان نشان دهیم که در خوزستان، در شهرهایی مانند مسجدسلیمان و آبادان، نفت تنها یک صنعت نیست؛ یک هویت، یک افتخار و یک شیوه زندگی است، همان گونه که فوتبال در برزیل، در خون مردم جریان دارد: «ما باید بتوانیم نخبگان را از اقصی نقاط کشور جذب کنیم، در این خاک مقدس آموزش دهیم تا آنان بیاموزند نفت، حرفه ای برای تمام عمر است. تنها با ایجاد این تعلق خاطر فرهنگی و حرفه ای است که می توانیم منابع انسانی وفادار و اثرگذار تربیت کنیم و همان نقش تاریخی دانشکده را در پیشبرد صنعت نفت، با موفقیتی درخشان ادامه دهیم.»
ماموریت گرایی در دانشکده های نفت
رئیس دانشگاه صنعت نفت می گوید: «با توجه به همه آنچه بیان شد، نقش ساختار مدیریتی هوشمند و پویا در دانشگاه، به عنوان قلب تپنده تحول و پیشرفت، اهمیتی کلیدی دارد. ساختار مدیریتی در دانشگاه صنعت نفت، بر پایه ای اصولی استوار است که بتواند مأموریت های خطیر این نهاد را در زمانه ای پیچیده و متحول به سرانجام برساند.» شرایط امروز کشور با دو دهه گذشته تفاوتی بنیادین کرده و به تبع آن نمی توانیم با الگوهای مدیریتی دیروز، دانشکده فردا را مدیریت کنیم: «تغییر، یک ضرورت گریزناپذیر است و خوشبختانه در همین چند ماه گذشته، نشانه های روشنی از این تحول در دانشگاه پدیدار شده است.» به زعم او یکی از مهم ترین اقدام ها، کاهش موازی کاری ها و تمرکز بر منافع ملی و دانشگاهی بوده است: «به روشنی آموخته ایم که منافع دانشگاه و کشور باید بر منافع فردی، اولویت داشته باشد. بر همین اساس، دانشکده های صنعت نفت هم ماموریت گرا شده اند؛ به این معنا که هر دانشکده، بر اساس نیازهای امروز صنعت نفت و تحولات جهانی، مأموریت خود را بازتعریف کرده است.»
مدیریت چابک
خسروی نیکو ادامه می دهد: در عمل، این به آن معناست که رشته های آموزشی و پژوهشی باید پیوسته با نیازهای صنعت هماهنگ باشند و در صورت لزوم بازنگری شوند و ارتباطی زنده و تنگاتنگ با بدنه صنعت حفظ کنند: «خوشبختانه این روند آغاز و در جلسات هیات امنا، ماموریت های کلان دانشگاه به صورت راهبردی تعریف و در نقشه راه دانشکده گنجانده شده است.» به گفته رئیس دانشگاه صنعت نفت، اکنون این مأموریت ها به شاخص های عینی و قابل اندازه گیری تبدیل شده اند که سالانه میزان پیشرفت و اثربخشی ما را مشخص می کنند: «این شاخص ها کمک می کنند تا بدانیم کجا ایستاده ایم، چقدر به اهداف خود نزدیک شده ایم و در مسیر تحول، چه نقاط قوت قابل بهبود داریم.» به این ترتیب، ساختار مدیریت دانشگاه نه بر اساس سنت های ثابت، بلکه بر پایه چابکی، پاسخگویی به نیاز روز و انعطاف پذیری بنا شده است: «این تحول مدیریتی، همان عصری است که دانشگاه را برای پرورش نسل آینده ساز صنعت نفت، توانمند و آماده نگاه می دارد.»
تربیت انسان های تاریخ ساز
رئیس دانشگاه صنعت نفت می گوید: «وقتی به شرایط امروز دانشگاه نگاه می کنم، این را یک موقعیت استثنایی و طلایی می بینم. با حمایت های بی دریغ و پشتیبانی وزیر نفت از دانشگاه، امروز پنجره به سوی آینده ای درخشان گشوده شده است. این فرصت را نه تنها به خود بلکه به تمام همکاران و دانشجویان گوشزد می کنم که باید از این ظرفیت بی نظیر حداکثر بهره را ببریم تا دانشگاه را بار دیگر به جایگاه رفیع و تاریخی خود بازگردانیم.» به گفته او، دانشگاه صنعت نفت در طول تاریخ پرفروغ خود خدماتی بزرگ به صنعت نفت ایران کرده و حتی در دوران انقلاب اسلامی نیز سهمی تأثیرگذار داشته است: «اجازه بدهید شاخصی گویا برایتان مثال بزنم؛ آمار شهید در دانشگاه صنعت نفت، یکی از بالاترین ها در میان دانشگاه های کشور است. این آمار، تنها یک عدد نیست؛ روایتگر روحیه ایثار و از خودگذشتگی نسلی است که در راه وطن جان باخته اند.»
خسروی نیکو ادامه می دهد: «در جنگ ۱۲روزه، یکی از شهدای کلیدی و تأثیرگذار، از فارغ التحصیلان دانشگاه صنعت نفت بود. این نمونه ها به روشنی نشان می دهند که دانشگاه صنعت نفت، همیشه پایگاه تربیت انسان های مؤثر و تاریخ ساز بوده است. به خود و همکارانم همواره می گویم باید همه آنچه در توان داریم، برای این دانشگاه بگذاریم تا بار دیگر به جایگاه اصلی خود بازگردیم. همان گونه که معاون اول رئیس جمهوری نیز در جلسه ای در وزارت نفت تأکید کرد که اگر به دنبال رفع ناترازی ها در صنعت هستیم، باید فارغ التحصیلان دانشگاه صنعت نفت را آنچنان که شایسته است، تربیت کنیم و امروز، این مأموریت، بهانه اصلی تلاش ماست؛ احیای جایگاه دانشگاه، تربیت نیروهای متعهد و متخصص و پیوند دوباره این نهاد تاریخی با بدنه پویای صنعت نفت کشور. این مسیر با حمایت های امروز و همت جمعی ما، بی گمان به سرانجامی درخشان خواهد رسید.»