نبضی که با اراده مهندسان ایرانی در «پتاوه 2» ضربان گرفت
تپش دوباره توربــین ها
مهناز محمدی | بومی سازی سیستم کنترل توربوکمپرسورهای تاسیسات تقویت فشار پتاوه ۲، یکی از پروژه های شاخص و دانش بنیان صنعت انتقال گاز ایران به شمار می رود؛ پروژه ای که با تکیه بر توان فنی متخصصان داخلی و بدون وابستگی به خارج از سازمان، توانست ایمنی، پایداری و راندمان عملیاتی این تاسیسات راهبردی را به طور چشمگیر ارتقا دهد. در گفت وگوی پیش رو، منیر ترابیان، مهندس ارشد سیستم های کنترل و الکترونیک منطقه ۲ عملیات انتقال گاز ایران، از مسیر حرفه ای خود و جزئیات این تجربه موفق می گوید.
چه عواملی سبب شد رشته مهندسی برق و الکترونیک را انتخاب کنید و وارد حوزه انتقال گاز شوید؟
علاقه مندی من به ریاضیات یکی از عوامل گرایش به رشته های مهندسی بود؛ اشتغال برخی اقوام در شرکت ملی نفت ایران عامل دیگری بود که موجب شد با فضای کاری و حرفه ای این مجموعه بیشتر آشنا شوم.
از سوی دیگر همیشه برایم جذاب بود در سازمانی فعالیت کنم که در زیرساخت انرژی کشور نقش دارد و از نظم، مسئولیت پذیری و جایگاه اجتماعی بالایی برخوردار است.
مسیر ورود شما به شرکت انتقال گاز ایران چگونه شکل گرفت؟
پس از فارغ التحصیلی، در آزمون استخدامی شرکت انتقال گاز ایران شرکت کردم و با توجه به اینکه منطقه2 عملیات انتقال گاز ایران در اصفهان و نزدیک به محل سکونت من واقع بود، این فرصت را بهترین زمان ورود به مجموعه دیدم و با پذیرفته شدن در آزمون، موفق شدم وارد حوزه انتقال گاز شوم.
مهم ترین ویژگی شخصیتی که به پیشرفت شما کمک کرده، چیست؟
مهم ترین ویژگی شخصیتی من، علاقه زیاد به یادگیری مطالب جدید همراه با تلاش مستمر است. هر زمان با موضوع یا مهارتی روبه رو می شوم که تجربه ای در آن ندارم، تلاشم را می کنم تا آن را به طور کامل و عمیق یاد بگیرم. برای یادگیری وقت می گذارم، منابع مختلف را بررسی می کنم و تا زمانی که به تسلط نرسم، رهایش نمی کنم.
درباره پروژه بومی سازی سیستم کنترل توربوکمپرسورهای تاسیسات تقویت فشار پتاوه۲ توضیح می دهید؟
پروژه بومی سازی سیستم کنترل توربوکمپرسورهای Nouvo Pignone (N.P) مدلMS5002C ساخت شرکت جنرال الکتریک در تاسیسات پتاوه 2 کار تیمی ، متشکل از 6 نفر بود که من نیز به عنوان یکی از اعضای تیم در خدمت پروژه بودم. ریاست پروژه به عهده علی اصغر محمدی بود و فعالیت های مربوط به پروژه هم با سرپرستی احمد قاسمی پیش رفت.
اهمیت اجرای پروژه بومی سازی سیستم کنترل توربوکمپرسورهای پتاوه 2 چیست و چه نقشی در این تاسیسات دارد؟
پتاوه 2 یکی از تاسیسات بزرگ و راهبردی انتقال گاز کشور است که در سال 1376 با چهار توربوکمپرسور 28مگاواتی ساخت شرکت جنرال الکتریک تاسیس شده است. این توربوکمپرسورها در آن زمان با سیستم کنترلی تحت عنوان SUVIMAC4 که (ساخت ایتالیا)به بهره برداری رسیدند، اما تولید این سیستم به دلیل مشکلات ساختاری، توسط شرکت اصلی سازنده توربین متوقف شد و از آن پس فروش این توربین ها در دنیا، با سیستم های کنترلی جدید و پیشرفته تری مثل MARKV و MARK VI ادامه یافت.
شروع مشکلات تدریجی توربوکمپرسورهای تاسیسات تقویت فشار گاز پتاوه 2 به زمانی بازمی گردد که ادامه کار آنها منوط به سیستم کنترل از رده خارج شده بود و هیچ خدمات پشتیبانی داخلی و خارجی نداشت؛ به طوری که روز به روز هم از استانداردها و فناوری های روزآمد دنیا فاصله گرفته و مشکلات زیادی ایجاد کرده بود. با این رویکرد و با توجه به مشکلات موجود، جایگزینی یک سیستم قوی، کارآمد و مطابق با استانداردهای روز در تاسیسات پتاوه2 در دستور کار معاونت عملیات ایستگاه ها قرار گرفت و این طرح اجرایی شد.
مسئولیت شما در روند اجرای این پروژه چه بود؟
در اجرای این پروژه، مسئولیت تحلیل، طراحی الگوریتم ها، مدارهای کنترلی و برنامه نویسی سیستم کنترل توربین به عهده من بود.
بومی سازی این سیستم کنترل چه دستاوردهایی برای منطقه ۲ عملیات انتقال گاز ایران داشته است؟
مهم ترین دستاوردهای اجرای این پروژه، دستیابی به دانش فنی سیستم کنترل تجهیزات دوار و افزایش کارآمدی و قابلیت اطمینان سیستم جدید است.این پروژه همچنین تأثیر قابل توجهی در افزایش ایمنی و بهبود راندمان تاسیسات تقویت فشار گاز پتاوه ایجاد کرده است و بنا بر اقدام های انجام شده، به طور مستقیم موجب افزایش ایمنی و پایداری سیستم شده اند.
می توان گفت که با مجموعه اقدام های انجام شده، تاسیسات تقویت فشار گاز پتاوه افزون بر ایمنی بالاتر، راندمان عملیاتی بیشتری پیدا کرده و از توقف های ناخواسته نیز جلوگیری شده است.
کار در پروژه های حساس انرژی معمولاً همراه با فشار زیاد است. در این پروژه چگونه زمان و استرس کار مدیریت شد؟
کار در پروژه های حساس معمولاً با فشار کاری بالا و مسئولیت سنگین همراه است. برای مدیریت زمان و استرس،در ابتدا برنامه ریزی دقیق، اولویت بندی برنامه ها و مراحل اجرای کار با توجه به اهداف کوتاه مدت و بلندمدت در دستور کار قرار گرفت.
کار جمعی و هماهنگی نزدیک اعضای گروه در پروژه های طولانی مدت، از فشار کار می کاهد و بر عملکرد موثر و پایدار کار می افزاید. در اجرای این طرح نیز با چنین رویکردی کار به نتیجه رسید.
چه عواملی موجب شد تیم اجرایی در این پروژه عملکرد موفقی داشته باشد؟
عملکرد موفق تیم در این پروژه، ترکیبی از چند عامل کلیدی بود که حمایت مدیران و یکدستی در همکاری اعضای تیم، همراه با دانش فنی، پایه های اصلی آن است. افزون بر این، نظم در مراحل اجرا با تکیه برنامه ریزی دقیق نیز موجب شد، پروژه به نحو مطلوب پیش رود.
در این میان نباید از راهنمایی های رئیس پروژه و مدیریت صحیح سرپرست که نقش مهمی در هدایت تیم داشتند، غافل شد. انگیزه دادن به اعضای تیم اجرای طرح نیز موضوع مهمی است که موجب شد تیم نتیجه ای قابل قبول و عملکردی موفق در اجرای طرح بومی سازی سیستم کنترل توربوکمپرسورهای تاسیسات تقویت فشار پتاوه ۲ به عنوان یک پروژه شاخص داشته باشد.
مهم ترین آموزه شما از این پروژه چه بود؟
مهم ترین آموزه برای من این بود که کار گروهی؛ انگیزه ها و توانایی ها را افزایش می دهد، همچنین تجربه این پروژه نشان داد که با تمرکز و انگیزه می توان چالش های بزرگ را با موفقیت پشت سر گذاشت.
در مسیر کاری خود از چه کسانی الهام گرفته اید؟
از ابتدای فعالیت در واحد ابزار دقیق منطقه ۲ عملیات انتقال گاز ایران، با افرادی فعال، کوشا و با انگیزه روبه رو شدم. فضای واحد همیشه مثبت و حمایتی بوده و همراهی رئیس مجموعه با کارکنان برای رشد آنها منبع الهام و انگیزه ای بزرگ برای من بوده است.
توصیه ای هست که در کار به آن تکیه کنید؟
به نظر من «کار نشد ندارد»؛ همواره باید با حداکثر تلاش، مشکلات را حل کرد؛ البته زمانی که همکاران همراه و راهنما در کنارمان باشند، این تلاش ها اثربخش تر خواهد بود و به رشد و پیشرفت فرد کمک زیادی خواهد کرد.
همکاری با دیگر متخصصان پروژه چه تجربه ای برای شما داشت؟
همکاری با متخصصان پروژه تجربه ای ارزشمند بود. از تک تک اعضای تیم یاد گرفتم و کار با افراد سطح بالا از نظر علمی و تجربی، اعتماد به نفس مرا در رویارویی با مشکلات افزایش داد و آرامش خاطر بیشتری در انجام وظایفم ایجاد کرد.
آینده صنعت انتقال گاز را برای مهندسان جوان چگونه می بینید؟
صنعت انتقال گاز در حال ورود به مرحله ای است که هوش مصنوعی به بخش اصلی عملیات، تعمیرات، کنترل و تصمیم گیری تبدیل خواهد شد. این تحول، فرصت تاریخی برای مهندسان جوان ایجاد می کند، زیرا نسل جدید می تواند سریع تر از متخصصان قدیمی با این فناوری ها سازگار شود و نقش مهمی در آینده صنعت ایفا کند.