همزمان با این موضوع، تعمیرات اساسی متناسب با نتایج پیک هوشمند از شبکه انتقال گاز کشور انجام شده است و برای آمادگی 100 درصدی ورود به فصل زمستان، اولویت های دیگری نیز در نظر گرفته شد که بهره برداری از خط لوله سراسری نهم از آن جمله است. این خط لوله در سه گستره تعریف و 330 کیلومتر آن بهره برداری شده است. این پروژه که در یک زمانبندی فشرده انجام شده است، می تواند به پایداری انتقال گاز در شمال غرب کشور کمک کند. خطوط لوله دیگری مانند خط لوله انتقال گاز اردبیل- چلوند و رشت - آستارا نیز وارد مدار بهره برداری شده اند که تاثیر بسزایی در پایداری شبکه انتقال دارد.
کار بسیار ارزشمند دیگری که انجام شده، مربوط به خط انتقال گاز در شمال کشور است که نیاز به افزایش جریان انتقال گاز داشت. یکی از محدودیت های افزایش جریان گاز ایستگاه تقویت فشار گاز رامسر بود. برای افزایش جریان انتقال گاز در این ایستگاه، کمپرسورهای ایستگاه فاروج با تحلیل مهندسی و بدون انجام هزینه ای خاص، به ایستگاه رامسر منتقل و با تغییرات و طراحی مهندسی در آن، این کمپرسورها با هدف افزایش جریان انتقال و پایداری گاز در مدار بهره برداری قرار گرفتند. این اقدام کمک خواهد کرد تا اگر در مواقعی حجم انتقال گاز به آن محدوده افزایش یابد، ظرفیت کمپرسورهای ایستگاه رامسر امکان انتقال آن را داشته باشد. اسکرابرهای این ایستگاه نیز با طراحی های جدید نصب و سیستم کنترل آنها به روز شده است؛ نکته مهم اینکه این موارد همگی به کوشش همکارانم در شرکت انتقال گاز ایران انجام شده است.
اقدام دیگری که باید آن را بی نظیر خواند، به ایستگاه تقویت فشار گاز پتاوه 2 مربوط می شود که برای نخستین بار از سوی همکاران شرکت انتقال گاز منطقه 2 انجام شده است. طراحی این ایستگاه و تغییر سیستم کنترل آن از صفر تا 100 را همکاران منطقه 2 عملیات انتقال گاز ایران انجام داده اند؛ سیستم کنترل این ایستگاه به طور کامل تعویض و سیستم کنترل کاملا بومی و داخلی جایگزین آن شد.
آیا امسال گاز اضافه ای تحویل گرفتید؟
حجم گازی که امسال تحویل گرفته ایم، افزایشی بوده، اما این حجم گاز از میزان گاز موردنیاز همه مصرف کنندگان کمتر است.
چه میزان گاز دریافت و چه مقدار گاز شیرین تولید می کنید؟
کل گاز ورودی که قبل از پالایشگاه دریافت می کنیم، 887 میلیون مترمکعب است. معدل میزان گاز تحویلی به خطوط (21 آبان ماه، روز انجام مصاحبه) 809 میلیون مترمکعب است .
مصرف گاز در زمستان و در اوج سرما چگونه مدیریت می شود؟
برای مدیریت مصرف گاز، بخش های خانگی، تجاری، صنایع جزء و حمل ونقل، محدودیتی ایجاد نمی کنیم، اما در ارتباط با بخش هایی مانند نیروگاه ها، صنایع عمده، محدودیت اعمال و استفاده از سوخت مایع جایگزین برای آنها (صنایع و نیروگاه ها) در نظر گرفته می شود.
در تاسیسات گاز موضوع افزایش راندمان مطرح است. آیا در این حوزه هدررفت وجود دارد؟
گازی که به پالایشگاه ها تحویل می شود، خام است که در فرایند پالایش، بخشی از آن در قالب میعانات گازی، بخشی دیگر به صورت ال پی جی و فراورده های دیگر و مقداری هم به صورت اتان از این گاز خام جدا می شوند. یک بخشی از آن گاز ترش(خام) هم به مشعل می رود که خوشبختانه در حال حاضر در پالایشگاه های کشور میزان سوختن مشعل از طراحی اولیه پالایشگاه کمتر شده است، اما هنوز راضی نیستم و باید آن را به مقدار مورد نظر برسانیم که برای آن هم برنامه داریم؛ امیدواریم در سال 1406 سوختن گاز در مشعل های پالایشگاه ها را به حد استاندارد برسانیم.
گاز مشعل روزانه 6 میلیون مترمکعب، آن هم در شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی و فقط در عسلویه مطرح است. پروژه دیگری در پالایشگاه های گاز بیدبلند و خانگیران مطرح است که این پروژه مربوط به استحصال CO2 می شود. در این پروژه ها بخشی از CO2 از شبکه جدا و به مشتری داده می شود. در حال حاضر میزان گاز CO2 که مشتری نیاز دارد، از گاز طبیعی به دست می آید؛ حال آن که در این پروژه،CO2 از گاز مشعل جدا می شود که به جلوگیری از گازسوزی مشعل کمک می کند.
پرونده گازهایی که در عسلویه می سوزد چه سالی بسته می شود؟
از سال 1399 پروژه های مربوط به خاموشی مشعل های شرکت مجتمع گازی پارس جنوبی تعریف شد.
بر این اساس، در این مجتمع باید اصلاحات فرایندی صورت می گرفت و از طرفی زمان تأمین تجهیزات، طولانی و بسیار زمان بر بود.
امسال بخش اصلاح فرایندها انجام شده و از این پس، فعالیت ها در ارتباط با تاسیساتی است که قرارداد آن منعقد شده و از سوی پیمانکار نصب می شود. با نصب تجهیزات،استحصال گازهای مشعل انجام و از میزان آن کاسته خواهد شد تا به حد مجاز برسد. در واقع می توان سال 1406 را برای پایان گازهای مشعل متصور شد.
به نظر شما شرکت ملی گاز ایران امسال به رکوردهای پارسال در بخش تولید و انتقال گاز دست پیدا می کند؟ البته ظاهرا امسال همانند سال گذشته نیست و کشور هنوز وارد آن سرمای ناهنجار نشده است.
متاسفانه امسال بارندگی وضع خوبی ندارد و توده هوای سرد اسکاندیناوی که سال گذشته 11 استان کشور را تحت تاثیر قرارداد، به وقوع نپیوسته است. امسال معدل درجه حرارت کشور با سال گذشته، یکی است. به عبارتی معدل سرما یکی است، اما همانند پارسال نیست. سال گذشته در ابتدای آبان 150 میلیون مترمکعب افزایش مصرف ناگهانی و جهشی گاز داشتیم، اما امسال اینگونه نیست. امسال معدل مصرف همان عدد است، اما با یک شیب کاملا استاندارد .
با توجه به برنامه ریزی های مدیریت دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران، بر اساس میزان مصرف و با توجه به دمای محیط یا دمای میانگین، میزان مصرف گاز در بخش های مختلف از شبکه مشخص می شود و نشان می دهد که کدام بخش مصرف بیشتر دارد.
بر این اساس، فشار گاز همان بخش با آرایشی که صورت می گیرد، تنظیم می شود. آرایش ها بیشتر با تغییر فشار گاز و جریان مصرف گاز انجام می شود.
اجازه بفرمایید کمی از مباحث فنی داخلی فاصله بگیریم و به موضوع سوآپ گاز بپردازیم. آیا در حال حاضر سوآپ گاز از کشور صورت می گیرد ؟
سوآپ گاز ترکمنستان به ترکیه را داشتیم که اوایل جنگ 12روزه ترکمن ها آن را قطع کردند و هم اکنون یک مقدار خیلی کم سوآپ از سمت آذربایجان به نخجوان انجام می شود.
برنامه ای برای توسعه سوآپ گاز دارید؟
سوآپ گاز و در مجموع تجارت گاز برای کشور بسیار ارزشمند است؛ زیرا سبب می شود کشور را متصل به شبکه ای کنیم و اتصال به شبکه دیگر، یعنی ارتباط با همسایگان و این ارتباط با همسایگان هم یعنی اینکه همه پارامترهای امنیتی را برقرار کنیم که در این میان موضوع پایداری شبکه هم می تواند وجود داشته باشد. در این زمینه برنامه داریم و مذاکرات هم در حال انجام است. با توجه به شرایط و سرمای منطقه، برخی کشورهای همسایه نیازمند گاز هستند.
یعنی وضع گازی ترکمنستان هم نامناسب است؟
آنها هم به نگهداری، تعمیرات و افزایش تولید نیاز دارند. ترکمنستان گاز دارد، اما باید بتواند ظرفیتی از آن را برای ما خالی کند. در حال مذاکره با آنها هستیم و پیگیری می کنیم، اما این موضوع به خیلی از عوامل بستگی دارد.
آیا فقط با ترکمنستان می توانیم سوآپ کنیم؟
فضای سوآپ همه جا هست. در نقاطی که درگاه خروجی داریم، می توانیم سوآپ کنیم. با عراق هم می توانیم سوآپ کنیم. گاز را می توانیم از بقیه کشورها بگیریم و به عراق، ترکیه، نخجوان، ارمنستان و آذربایجان سوآپ کنیم. سوآپ کردن یک بخش است، اما اینکه گاز را از کدام کشور می توانیم سوآپ کنیم، یک بخش دیگر؛ ورودی و منبع گاز مهم تر است.
برای تجارت گاز چه اقدام هایی انجام شده است؟
در این حوزه پیگیر مذاکره هستیم و یکی از مهم ترین موارد در این زمینه، اقدام هایی است که دولت در حوزه دیپلماسی انرژی به ویژه در حوزه گاز انجام می دهد. دلیل آن هم این است که بیشترین نشست ها در ارتباط با موضوع همسایگان را بر مبنای تکلیف در برنامه هفتم پیشرفت داریم.
اما نکته ای که وجود دارد این است که برای طرف مقابل، فقط یک عامل تاثیر ندارد و عوامل متعددی وجود دارد. اگر بتوان شبکه انتقال گاز کشور را به شبکه گاز کشورهای همسایه متصل کرد، برده ایم. شرایط خیلی سخت است و در دیپلماسی انرژی تنها یک آیتم و یک فاکتور تاثیر ندارد بلکه به خیلی از عوامل بستگی دارد.
درباره صادرات گاز به ترکیه چه نکته ای وجود دارد؟ توضیح می فرمایید؟
صادرات گاز به این کشور در حال حاضر طبق تعهدات انجام می شود. برای صادرات مجدد گاز به ترکیه پیگیر هستیم و مذاکرات در حال انجام است؛ امیدواریم بتوانیم قراردادهای بلندمدت (لانگ ترم) را منعقد کنیم.