تولید پالایشگاه نفت بندرعباس با سرمایه گذاری 7/1 میلیارد یورویی تا 4 برابر افزایش می یابد
کیمیاگری در ساحل خلیج فارس
مهناز محمدی شرکت پالایش نفت بندرعباس با ارتقای ضریب پیچیدگی، تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر از جمله پروپیلن واتیلن را در دستور کار قرارداده است. بر اساس اعلام احمد هاشمی، مدیرعامل پالایشگاه نفت بندرعباس، با اجرای طرح های ارتقای کیفی در دو فاز و سرمایه گذاری 7/1 میلیارد یورویی، تولید فراورده های اصلی این پالایشگاه، سه تا چهار برابر افزایش می یابد و به تنها تولید کننده پروپیلن درکشور تبدیل می شود. درگزارش پیش رو، با نگاهی جزئی تر به فعالیت های این پالایشگاه پرداخته شده است.
18 درصد از فرایند پالایش نفت خام و به تبع آن تامین محصولات مورد نیاز كشور در پالایشگاه نفت بندرعباس انجام می شود. این شرکت یکی از 10 شرکت پالایشی است که در کرانه شمالی آب های خلیج همیشه فارس احداث شده و خوراک آن مخلوطی از نفت خام سنگین، نفت خام سبک و میعانات گازی است.
ظرفیت 350 هزار بشکه ای پالایشگاه
پالایشگاه نفت بندرعباس به منظور تأمین بخشی از فراورده های نفتی مورد نیاز کشور و امکان صدور فراورده های مازاد، با ظرفیت پالایش 232 هزار بشكه در روز در سال 1376 راه اندازی شد و با تلاش نیروهای متعهد و متخصص داخلی، ظرفیت اسمی تولید را در سال 1387 به 320 هزار بشکه افزایش داد (294 هزار بشکه نفت خام سنگین و 26 هزار بشکه میعانات گازی).
همچنین سال های ۱۳۹۱ و 1399 با بهره گیری از دانش، تجربه و خلاقیت کارشناسان شرکت و با اجرای طرح های مبتکرانه و بدون صرف هزینه و سرمایه گذاری، ظرفیت اسمی پالایشگاه به میزان ۳۰هزار بشکه در روز افزایش یافت و به ۳۵۰ هزار بشکه در روز رسید؛ این پالایشگاه هم اکنون نیز با همین ظرفیت تولید، در حال فعالیت است.
نفت خام مورد استفاده پالایشگاه، نفت سنگین ذخیره شده در مخازن جزیره خارگ است كه پیش تر از سوی 3 فروند كشتی نفكتش 90 هزار تنی (650 هزار بشكه ای) به طور مداوم تامین می شد و هم اکنون نیز این مهم به وسیله خط لوله گوره -جاسک انجام می شود.
گاز طبیعی مورد نیاز پالایشگاه نفت بندرعباس از خط لوله سراسری هفتم و بخشی نیز از منابع گازی سرخون در حوالی شهر بندرعباس و چاه های گورزین در جزیره قشم، با میانگین حدود 90 هزار متر مكعب درساعت تامین می شود. آب مصرفی و مورد نیاز این پالایشگاه به میزان 30 هزارمتر مكعب در ساعت از دریا و به وسیله سه رشته خط لوله 56 اینچ درفاصله حدود 6 كیلومتر تامین می شود.
تولید بنزین و نفت گاز با استانداردهای جهانی
با هدف توسعه پالایشگاه نفت بندرعباس و به منظور افزایش تولید و بهبود کیفیت محصول در آن بر اساس استانداردهای روزآمد دنیا و با هدف خودکفایی در تولید فراورده های بنزین و نفت گاز، طرح ملی افزایش ظرفیت تولید و بهبود کیفیت بنزین و نفت گاز این پالایشگاه، مطابق با فناوری های روزآمد جهانی، در سال 1397 به بهره برداری رسید؛ به طوری که با دستیابی به استانداردهای نوین زیست محیطی، کیفیت بنزین تولیدی به استاندارد یورو 5 و کیفیت نفت گاز تولیدی به استاندارد یورو 4 ارتقا یافت.
پالایشگاه نفت بندرعباس، پیشرفته ترین و تنها پالایشگاهی است كه توانایی تصفیه نفت خام سنگین و فوق سنگین در ایران وخاورمیانه را دارد و ساخت و نصب آن را پیمانكاران ایرانی انجام داده اند. این پالایشگاه با دارا بودن قابلیت صادرات و واردات فراورده های نفتی، نسبت به دیگر پالایشگاه های كشور از موقعیت و امتیازهایی ویژه برخوردار است.
استفاده از آب دریا برای خنک كردن و تهیه آب شیرین، استفاده از اسكله نفتی برای دریافت و پالایش نفت خام سنگین و فوق سنگین، توانایی تولید و امكان صادرات و واردات فراورده های نفتی، كنترل كامل میزان آلاینده های آب، هوا و خاک در حد استانداردهای ملی و بین المللی، بهینه سازی مصرف انرژی، كاهش چشمگیر ضایعات وحداكثر بازیافت حرارتی درجهت كاهش مصرف سوخت، همچنین بزرگ ترین واحد تولید بنزین از نظر خوراک با روش احیای مداوم كاتالیست دركشور، بزرگ ترین واحد كاهش گرانروی از نظر خوراک و بیشترین درصد تبدیل خوراک به بنزین موتور، از ویژگی های این پالایشگاه به شمار می آیند.
افزایش 2 میلیون لیتری تولید بنزین
از جمله نقاطی که در جنگ 12روزه رژیم صهیونیستی با ایران احتمال آسیب آن می رفت، پالایشگاه نفت بندرعباس بود. احمد هاشمی، مدیر عامل شرکت پالایش نفت بندرعباس با تشریح روند سوخت رسانی در شرایط بحرانی جنگ گفت: در روزهای جنگ ۱۲ روزه که انتظار می رفت برخی واحدهای تولیدی برای حفظ ایمنی از مدار خارج شوند، کارکنان پالایشگاه ها نه تنها تولید را متوقف نکردند، بلکه با ایثار و مدیریت جهادی، اجازه ندادند حتی یک ثانیه در روند تأمین سوخت مردم خلل ایجاد شود؛ به گونه ای که با همیاری زنجیره پالایش، انتقال و پخش و با توجه به رکورد مصرف بیش از ۲۰۰ میلیون لیتری در برخی روزها، توزیع سوخت بدون هیچ گونه خللی ادامه یافت و تولید بنزین پالایشگاه نفت بندرعباس از روزانه ۱۱میلیون لیتر به ۱۳ میلیون لیتر در روز رسید.
تغییر رویکرد در فرایند پالایش
مدیرعامل شرکت پالایش نفت بندرعباس با اشاره به برنامه راهبردی این پالایشگاه برای تغییر رویکرد الگوی پالایشی گفت: حدود ۹۲ درصد تقاضا روی چهار فراورده اصلی (بنزین، نفت گاز، نفت سفید و سوخت هواپیما) متمرکز است؛ بنابراین باید از تولید فراورده های سنگین فاصله بگیریم و با ارتقای ضریب پیچیدگی، سهم محصولات با ارزش افزوده بالاتر را افزایش دهیم؛ به همین منظور، ارتقای کیفی در واحدهایی از جمله RDCC و RFCC در دستور کار قرار گرفته است تا برش های سنگین به فراورده های سبک تر و با ارزش تری تبدیل شوند.
در مسیر تبدیل شدن به پتروپالایشگاه
مدیرعامل شرکت پالایش نفت بندرعباس با تأکید بر اینکه طرح های ارتقای کیفی این پالایشگاه با سرمایه گذاری 7/1میلیارد یورو در ۲ فاز طراحی شده است و با اجرای کامل آن تولید فراورده های اصلی پالایشگاه سه تا چهار برابر افزایش می یابد، افزود: واحد RDCC به زودی و برای نخستین بار در کشور و در پالایشگاه نفت بندر عباس راه اندازی و با بهره برداری کامل این واحد، سالانه ۴۰۰ هزار تن پروپیلن و ۹۰ هزار تن اتیلن تولید می شود و مسیر فعالیت پالایشگاه را به سمت پتروپالایشی شدن سوق خواهد داد.
هاشمی با بیان اینکه سیاست پالایشگاه نفت بندرعباس این است که آینده پالایشگاه به تولید محصولی با ریسک محیط زیست و بازار بالا، گره زده نشود و تمرکز بر تولید فراورده های پاک تر و با ارزش افزوده پایدار باشد، تصریح کرد: کک سوزنی یکی از محصولات جانبی برخی واحدهاست، اما آینده آن به دلیل الزام های زیست محیطی روشن نیست، زیرا تولید هر تن آلومینیوم با اتکا به کک، حدود ۱۵ تن گاز گلخانه ای تولید می کند؛ از این رو، بسیاری از کشورها و صنایع به سمت جایگزینی با فراورده های پاک رفته اند.
وی افزود: 22 درصد فراورده تولیدی در پالایشگاه نفت کوره و 12 درصد وکیوم باتوم است که با راه اندازی واحد RDCC کک سوزنی از چرخه تولید پالایشگاه خارج و فراورده های با ارزش افزوده بالاتر در این واحد تولید می شود.
مدیرعامل شرکت پالایش نفت بندرعباس تصریح کرد: با راه اندازی این واحد، گوگرد موجود در نفت کوره تولیدی این پالایشگاه به زیر 5 هزار PPM می رسد و در فاز اول آن نفت کوره به نفت کوره شیرین تبدیل می شود. این خوراک در پالایشگاه موجود است و می توانیم آن را به کشتی ها بفروشیم یا آنکه به فراورده با ارزش افزوده بالاتر تبدیل کنیم.
تولید روغن های گروه 2و3
هاشمی تولید روغن های گروه 2 و 3 را یکی از پروژه های بسیار مهم و راهبردی در دست اجرای پالایشگاه بندرعباس اعلام و اظهار کرد: این طرح برای نخستین بار در داخل کشور اجرا می شود و مطالعات مفهومی و طراحی اولیه آن با استفاده از دانش داخلی انجام شده است تا از ظرفیت های موجود پالایشگاه استفاده حداکثری شود و هزینه سرمایه گذاری را تقریبا به نصف روش های مرسوم کاهش دهد. پیش بینی می شود عملیات اجرایی این طرح 36 ماه به طول انجامد.
صرفه جویی ۸۰ میلیون دلاری
مدیرعامل شرکت پالایش نفت بندرعباس با اشاره به اینکه اتصال این پالایشگاه به خط لوله گوره - جاسک از مهم ترین اقدام های راهبردی همسو با تأمین پایدار سوخت پالایشگاه بود، اظهار کرد: متوسط نفت خام دریافتی پالایشگاه نفت بندرعباس روزانه ۳۳۰ هزار بشکه است که با وصل شدن به خط لوله گوره - جاسک به ۳۴۰ هزار بشکه افزایش یافت، همچنین با راه اندازی این خط، عملیات سوخت رسانی به پالایشگاه که پیش از آن از طریق دریا و با استفاده از کشتی انجام می شد، هم اکنون به صورت پایدار، با استفاده از این خط انجام می شود که سالانه ۸۰ میلیون دلار صرفه جویی به دنبال دارد.
سود 21 همتی در سال گذشته
هاشمی با بیان اینکه سال ۱۴۰۳ سود خالص پالایشگاه نفت بندرعباس ۲۱ هزار میلیارد تومان بوده است، گفت: تنها در سه ماه نخست ۱۴۰۴سود خالص این پالایشگاه به حدود ۱۷ همت رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل، 12درصد افزایش داشته است.
وی از جمله عوامل این سوددهی بالا را تغییر رویکرد پالایشگاه نفت بندرعباس به سمت تولید سوخت پاک تر و با کیفیت بالاتر اعلام کرد و افزود: پیش بینی می شود این روند سوددهی با شیبی ملایم به سمت بالا ادامه داشته باشد.
در جمع عرضه کنندگان برتر بورس انرژی
مدیرعامل شرکت پالایش نفت بندرعباس با بیان اینکه این مجموعه در جمع عرضه کنندگان برتر بورس انرژی ایران در سال ۱۴۰۳ قرار گرفت. اظهار کرد: شرکت پالایش نفت بندرعباس در سال ۱۴۰۳ موفق شد در میان برترین عرضه کنندگان بازار فیزیکی بورس انرژی کشور قرار گیرد. این موفقیت حاصل تلاش بی وقفه همکاران پرتلاش این مجموعه در مسیر تولید پایدار، عرضه منظم و ارتقای زنجیره ارزش محصولات پالایشی است.
وی با تاکید بر آمار عملکرد این شرکت در سال گذشته افزود: درسال ۱۴۰۳ بیش از ۴۲۶ هزار تن انواع فراورده های نفتی در رینگ داخلی و بین المللی بورس انرژی از سوی این شرکت عرضه شد که بیش از ۶۵ درصد آن به فروش رسید و در این میان، بیشترین حجم معاملات در رینگ بین المللی مربوط به فراورده گازمایع و در رینگ داخلی مربوط به محصولات بلندینگ نفتا، آیزوریسایکل و حلال ۴۰۲ بوده است. مدیر عامل شرکت پالایش نفت بندرعباس در ادامه بیان کرد: پالایشگاه نفت بندرعباس، سال گذشته موفق به تولید بیش از ۱۸ میلیون و ۵۱۰ هزار لیتر انواع فراورده های اصلی و ویژه شده است و تأمین منظم 6فراورده اصلی شامل گاز مایع، سوخت جت، بنزین، نفت سفید، نفت گاز و نفت کوره با هماهنگی شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران، از دستاوردهای این مجموعه بوده است. هاشمی همچنین به برنامه های توسعه شرکت پرداخت و گفت: همسو با شعار سال «سرمایه گذاری در تولید»، شرکت پالایش نفت بندرعباس در مسیر ارتقای کیفیت محصولات و توسعه زنجیره ارزش گام برداشته است و تلاش می کند با گسترش عرضه محصولات ویژه نظیر پروپان، بوتان، سلاپس، وکیوم باتوم، لوبکات، گوگرد، همچنین حرکت به سمت تنوع بخشی به سبد محصولات و تولید محصولات با ارزش افزوده بیشتر، جایگاه خود را به عنوان یک شرکت پیشرو در حرکت به سمت تبدیل شدن به یک پتروپالایشگاه تثبیت کند.
اختصاص 300 میلیارد تومان به طرح های مسئولیت اجتماعی
مدیر عامل شرکت پالایش نفت بندرعباس همچنین به اختصاص 300 میلیارد تومان طرح های مسئولیت اجتماعی در سال گذشته اشاره و تصریح کرد: این اعتبار در بخش های درمان، آموزش، طرح های عمرانی و زیر ساختی و ورزش هزینه شده است.