از آخرین برنامه های شرکت ملی مناطق نفتخیزجنوب برای افزایش تولید نفت ایران تا پایان امسال بگویید.
پیش از پاسخ به این پرسش لازم می دانم یادآوری کنم که واژه درست درباره نفت «استخراج» است که متاسفانه «تولید» مصطلح شده است. در حالیکه «تولید» به معنای «خلق کردن» است، اما نفت از میلیون ها سال پیش تولید شده است و اکنون درحال استخراج آن هستیم. اما در پاسخ به پرسش شما باید بگویم که از زمان شروع به کار دولت چهاردهم و استقرار تیم جدید در شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب و با توجه به ماموریت تعریف شده، توانسته ایم در کمترین زمان ممکن (پایان سال گذشته) به استخراج نفت بسیار مناسبی دست یابیم. این اقدام با شناخت از ظرفیت های موجود مناطق نفتخیز جنوب و همت تمام ارکان وابسته به آن محقق شد که در نتیجه آن استخراج مناسبی حاصل شده است.
توضیح می دهید این افزایش استخراج نفت چگونه حاصل شده و ناشی از چه بوده است؟
افزایش استخراج نفت به طورعمده ناشی از حفاری های بیشتر یا فعالیت های توسعه ای نبود، چون به دلیل طرح موسوم به 28 مخزن، چندان نتوانستیم کار توسعه ای در میادین تعریف شده در طرح یادشده را انجام دهیم و چاه توسعه ای حفر کنیم؛ از این رو در مسیر این ماموریت، بیشتر افزایش استخراج نفت با اصلاح فرایندها و احداث، اصلاح خطوط لوله و دیگر ظرفیت ها به خصوص عملیات ترمیمی بدون دكل روی چاه ها انجام شده است.
اجاره بفرمایید گفت وگو را با هوش مصنوعی که موضوع روزآمد جهان و ایران است، ادامه دهیم، گویا بنا دارید بخشی از مخازن را به هوش مصنوعی بسپارید. دراین باره توضیح می دهید؟
به صورت ویژه به دنبال بهره گیری بیشتر از هوش مصنوعی در بهینه سازی فرایندها و افزایش برداشت از مخازن هستیم و به همین منظور «كارگروه میادین نفتی دیجیتال در امور فنی و كمیته راهبردی هوش مصنوعی» در مناطق نفتخیز جنوب تشكیل و برنامه ریزی لازم برای توسعه و پیاده سازی این فناوری در حوزه های مختلف نیز انجام شده است.
چه تعداد میدان نفتی با بهره گیری از فناوری هوش مصنوعی در دستور کار است؟
فعالیت در این حوزه با سه میدان آغاز شده است. همچنین 31 چاه از میدان اهواز برای فعالیت پایلوت دیجیتالی در اختیار شرکت مخابرات ایران قرار گرفته که بناست فعالیت از چاه تا خط لوله را به شکل دیجیتالی آغاز کنند و با چند شرکت دیگر نیز در حال مذاکره و امضای قرارداد هستیم.
از امنیت این سیستم ها تاچه حد اطمینان دارید که آسیب پذیری ازجهت هک و دیگر موارد نداشته باشند؟
این فرایند تحت نظر مدیریت فاوای مناطق است و دیگر اینكه شركت مخابرات ایران یک شركت دولتی معتبر با امكانات بسیار خوب است که تجربه بزرگی در این زمینه دارد. در واقع یکی از دلایل کند شدن فرایند انجام كار هم همین در نظرگرفتن ملاحظات و استانداردها بوده است.
به ماموریت امسال شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب بپردازیم، چه برنامه و تکلیفی از سوی وزارت نفت در دستور کار دارید و تاکنون چه میزان آن محقق شده است؟
عددی که برای افزایش و نگهداشت تولید در برنامه شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب قرار می گیرد، با تجزیه و تحلیل و بررسی های فنی حاصل شده است و البته باید بگویم تحقق آن مستلزم حفر چاه های توسعه ای جدید، تعمیر و ترمیم چاه ها، توسعه تسهیلات روزمینی و ...است. این مهم هم
نیازمند تامین دکل های توسعه ای، دستگاه های لوله مغزی سیار و تجهیزات نمكزدایی است. برای این فعالیت های توسعه ای، راه طولانی در پیش داریم. اینگونه نیست در لحظه اراده کنیم و چاه حفر کنیم و دو ماه دیگر به استخراج نفت برسیم. این چرخه با توجه به امکانات موجود کشور و صنعت نفت، زمان بر است.
این مهم با چه اقدام هایی قابل دستیابی است؟
برای تحقق افزایش استخراج نفت چندین اقدام به طور همزمان در دستور کار و شامل برنامه های کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت است تا ضمن آنکه در مقطعی کوتاه به افزایش تولید موردنظر دست یابیم و حداکثر استخراج را داشته باشیم، از اقدام های بلندمدت نیز غافل نباشیم. در این زمینه چند اقدام مشتمل بر اقدام های توسعه ای، ترمیمی، تعمیری در دستور کار قرار گرفته است: در بخش اقدام های توسعه ای، تحقق آن نیازمند تامین دکل های توسعه ای است. در بخش اقدام های ترمیمی نیزبا کمک دستگاه های لوله مغزی سیار (کویل) نواقص را ترمیم و به تولید برمی گردانیم و بیشترین سهم از نگهداشت تولید، ناشی از همین اقدام های ترمیمی است. البته ناگفته نماند در این بخش با محدودیت خدمات دستگاه لوله مغزی سیار مواجه هستیم. به همین دلیل شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب طی یک فراخوان عمومی اعلام کرده است هر شرکتی که می تواند این بخش از خدمات را ارائه کند، افزون بر شرکت هایی که این خدمات را در اختیار دارند، اعلام آمادگی کنند تا از خدمات آنها استفاده شود. بخش دیگر برنامه ریزی برای افزایش استخراج نفت خام هم از طریق چاه های تعمیری است که با دستگاه لوله مغزی سیار امکان بازگرداندن آنها به مدار تولید میسر نیست. در این زمینه هم در تلاش هستیم ناوگان دکل های شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب را ارتقا دهیم.
فکر می کنید با شرایط موجوداین بخش از کمبود قابل جبران است؟
در صورتی كه شرایط مناسب برای سرمایه گذاران ایجاد شود، پاسخ به سوال شما مثبت است.
شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب برنامه ای برای خرید دكل و لوله مغزی سیار ندارد، بلکه راهبرد سازمان در خرید خدمات است.
در حال حاضر چه تعداد دکل در اختیار دارید؟
شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب اکنون بیش از 60 دکل در اختیار دارد و در تلاش هستیم این تعداد طی دو سال آینده به 100 دکل افزایش یابد.
با توجه به برخی محدودیت ها که به آن اشاره شد، این افزایش استخراج نفت را برای امسال قابل دسترس می دانید؟
با مجموعه اقدام هایی که به آنها اشاره شد، افزایش استخراج نفت موردنظر را هرچند با مشقت زیاد، اما با تلاش همكاران سختكوش مناطق محقق خواهیم کرد. همانطور که پارسال به عدد دلخواه و فراتر از برنامه دست یافتیم، امسال هم می توانیم به این مهم برسیم، ضمن آنکه در صورت تامین دکل و کویل ها، امسال وضعیت بهتری خواهیم داشت. افزون بر آن در چشم انداز میان مدت و بلندمدت، اقدام های توسعه ای در دستور کار قرار گرفته است و به امید خدا از دوسال دیگر وضعیت بسیار مناسب تری خواهیم داشت.
به جز موارد مطرح شده، چه موانع و چالش هایی برای افزایش استخراج نفت وجود دارد؟
بی تردید رکن اصلی در افزایش استخراج نفت، سرمایه انسانی آن است. بهره گیری از دانش، تخصص و خلاقیت همكاران نقش اساسی در بهره وری و بهبود عملکرد این صنعت دارد. بدون شک نگهداشت و افزایش تولید نیاز به توجه بیشتر به نیروی انسانی و خواسته ها و مطالبات به حق آنها دارد. در حال حاضر منابع انسانی شركت با سختی و مشکلات متعددی دست و پنجه نرم می كند و موانعی همچون كف و سقف حقوق موجود، منجر به كاهش انگیزه کارکنان نفت شده است. در سال های اخیر، جذب نفرات به گونه ای بوده است که نیازهای بخش فنی و عملیاتی صنعت نفت را چندان تامین نکرده است. در حال حاضر تمایل افراد به فعالیت در مناطق نفتخیز جنوب كمترشده است و حتی در صورت جذب نیز معضل اصلی، نگهداشت آنها خواهد بود. بیشتر مهندسان با تجربه شركت می توانند با دانش و تخصص خود در بخش خصوصی و در سایر شركت های نفتی شرایط بهتری داشته باشند؛ در نتیجه باید به منابع انسانی نگاه و توجه بهتری داشت.
فکر می کنید با برگزاری یا تغییر در شیوه آزمون استخدامی، این وضع قابل جبران است؟
با یکی دو آزمون قابل حل نیست. زمانی سالانه حدود 50 نفر در مدیریت امور فنی به عنوان اصلی ترین مدیریت مناطق نفتخیز جنوب جذب می شدند و تناسب لازم بین جذب و خروج نیرو از سازمان وجود داشت. افراد بر اساس ماهیت شغلی و سلسله مراتب سازمانی و مبتنی بر اصل شایسته سالاری توسعه و رشد پیدا می كردند، اما در حال حاضر متناسب با نرخ بازنشستگی و خروج نیرو از سازمان جذب به موقع انجام نمی شود و بیشتر بخش های عملیاتی و فنی با كمبود نیروی متخصص و ماهر مواجه است.