خبرنگار حوزه ورزش از خاطرات تلخ و شیرین خود می گوید
بیشترین تلاش برای بهترین اطلاع رسانی
مشعل: آرش جعفری از جمله همکاران شرکت ملی نفت ایران است که سال ها در خبرگزاری «شانا» و هفته نامه «مشعل» فعالیت داشته و با پرداختن به اخبار ورزش همگانی و قهرمانی صنعت نفت، تمام تلاش خود را کرده تا بهترین اطلاع رسانی را در این زمینه داشته باشد. او یکی از ورزشی نویسان شناخته شده در مطبوعات ایران است که تجربه حضور در رسانه های مختلف کشور را دارد. به مناسبت گرامیداشت «روز خبرنگار» با این خبرنگار و همکار پیشکسوت صنعت نفت گفت وگو کرده ایم و او از خاطرات و تجربه هایش در حوزه رسانه برایمان گفته است که در ادامه می خوانید.
از چه زمانی فعالیت در رسانه را آغاز کردید؟
کار خبر را از سال 1371 و در دوره دانشجویی با روزنامه رسالت و در کنار آن مجله «جام» نشریه جامعه اسلامی مهندسین آغاز کردم. با توجه به اینکه در آن دوران مشغول تحصیل نیز بودم، در مطبوعات هم فعالیت می کردم و تجربه حضور در روزنامه همشهری را در همان دوران پشت سر گذاشتم، اما به صورت جدی و حرفه ای، روزنامه نگاری را از سال 1381 شروع کرده ام که تا امروز هم ادامه دارد.
چه عاملی سبب شد به عنوان خبرنگار ورزشی فعالیت خود را ادامه دهید؟
علاوه بر علاقه ای که به ورزش داشتم، از ابتدا فوتبال هم بازی می کردم و تجربه بازی با علیرضا منصوریان، سیدمهدی حسینی نسب، زنده یاد مهرداد میناوند، رضا حسن زاده و مهدی پاشازاده را داشتم؛ البته با این فوتبالیست ها در یک منطقه آموزش و پرورش درس می خواندیم که با یکدیگر دوست بودیم و فوتبال هم بازی می کردیم.
بعد از اینکه وارد دانشگاه شدم، فوتبال را کنار گذاشتم، اما به دلیل علاقه ای که به این ورزش داشتم، تصمیم گرفتم به کار خبر در این حوزه روی آورم؛ البته این را هم بگویم یکی از اقوام که در روزنامه رسالت کار می کرد، سبب شد کار خبر را به صورت حرفه ای ادامه دهم.
چگونه به صنعت نفت پیوستید؟
در سال 1383 با یکی از دوستان هفته نامه ای به نام «دانش نفت» راه انداختیم که در آن مسئولیت صفحه ورزش را به عهده داشتم و شروع به نوشتن درباره ورزش نفت کردم. کم کم با اسطوره های بزرگ فوتبال نفت و مدیران شناخته شده آن آشنا شدم. این هفته نامه پلی شد تا بتوانم وارد صنعت نفت و در امور ورزش و تربیت بدنی شرکت ملی نفت ایران مشغول به کار شوم.
از آنجا که مربیگری درجه C فوتبال آسیا را داشتم، در آکادمی فوتبال نفت نیز به عنوان مربی تیمهای پایه مشغول کار شدم.
با توجه به اینکه کار خبر انجام می دادم، در امور ورزش شرکت ملی نفت ایران نیز به عنوان کارشناس ارتباط با رسانه، شروع به فعالیت کردم و تمام کارهای خبری در حوزه ورزش را به عهده داشتم.
در آن زمان تصمیم گرفتیم به بهترین شکل ممکن اخبار ورزش نفت، شامل تیم های حرفه ای صنعت نفت در لیگ های برتر را در رسانه ها منعکس کنیم؛ از این رو از امور ورزش و تربیت بدنی شرکت ملی نفت ایران به اداره کل روابط عمومی وزارت نفت منتقل شدم تا مسئولیت صفحه ورزش هفته نامه «مشعل» را به عهده گیرم، همچنین تصمیم گرفته شد صفحه ای جداگانه برای ورزش در شبکه اطلاع رسانی نفت و انرژی (شانا) ایجاد شود تا اخبار این حوزه با سرعت بیشتری انتشار یابد.
در آن زمان مسئولیت صفحه های ورزش در «شانا» و هفته نامه «مشعل» به عهده من بود، اما سرانجام پس از یک رشته تغییرات در سطح مدیریتی، صفحه ورزش از شانا حذف شد، اما اطلاع رسانی در حوزه ورزش در هفته نامه «مشعل» ادامه یافت.
طی سال ها حضور در هفته نامه «مشعل» این نشریه با چه تغییراتی در حوزه ورزش مواجه شد؟
پیش از هر چیز باید بگویم که ورزش نفت از دو بخش همگانی و قهرمانی تشکیل شده است. در هفته نامه «مشعل» سعی می شود به بهترین شکل ورزش نفت در هر دو بخش پوشش داده شود، اما مهم ترین نکته این است که خانواده های نفت دوست دارند در این نشریه دیده شوند و این دیده شدن یکی از مهم ترین اهداف مشعل از گذشته تا به امروز بوده است. به همین دلیل تلاش کردیم ورزش نفت را در مشعل برای خانواده ها جذاب و مهم جلوه دهیم. اگر به آرشیو هفته نامه مشعل نگاه کنید، می بینید که در ابتدا تمرکز روی انتشار اخبار ورزش قهرمانی بود، اما پس از صحبت با اکبر نعمت الهی، مدیرکل وقت روابط عمومی وزارت نفت و مدیرمسئول وقت هفته نامه مشعل، بر این نکته تاکید شد که نفت ظرفیت بالایی در حوزه ورزش همگانی دارد و باید اخبار المپیادهای ورزشی و مسابقات سراسری که از سوی چهار شرکت اصلی برگزار می شود، در هفته نامه «مشعل» بازتاب یابد و این کار با توجه به ظرفیت بالای حوزه ورزش همگانی به خوبی انجام شد. نکته جالب توجه اینجا بود که وقتی خانواده ها اخبار موفقیت های خود و فرزندانشان را در این هفته نامه می دیدند، تشویق می شدند تا تلاش بیشتری در حوزه ورزش داشته باشند.
از نظر شما انتشار اخبار ورزشی در مشعل، چه تاثیری بر کارکنان و خانواده هایشان داشت؟
به خاطر دارم اوایل که در مشعل مشغول به کارشده بودم، انتشار خبرهای ورزشی بسیار سختگیرانه بود. یک بار خبری مبنی بر اینکه در یکی از رویدادهای ورزشی، یک نفر بی آنکه مسابقه داده باشد، مدال طلا دریافت کرده است منتشر کردم. مدیرمسئول وقت هفته نامه و سردبیر، از من خواستند که از صحت این خبر مطمئن شوم. انتشار این خبر بازتاب زیادی داشت و نشان داد که کارکنان صنعت نفت، «مشعل» را با دقت می خوانند و اخبار آن برایشان اهمیت دارد.
از آنجا که ورزش قهرمانی نفت از سوی دیگر رسانه ها منتشر می شد، معتقد بودم نیازی به تمرکز زیاد روی آن نیست؛ بنابراین با توجه به رسالتی که هفته نامه «مشعل» داشت، می بایست اخبار را بر رویکرد کارکنان و موفقیت های آنان متمرکز می کردم تا تلاش های آنان در صنعت نفت در این نشریه بازتاب یابد.
تلخ ترین و شیرین ترین خاطرات خود را از سال هایی که به عنوان خبرنگار فعالیت می کردید، بیان کنید.
تلخ ترین خاطره ای که در طول فعالیت خبری خود داشتم، خبر درگذشت بهرام میرشیبانی بود؛ زنده یاد میرشیبانی اسطوره فوتبال نفت به شمار می رفت. او بازیکن پرسپولیس بود که بعد از آن به تیم فوتبال نفت تهران پیوست و در مدت حضور خود در این تیم، کاپیتان و مربی آن شد. فوتبال نفت تهران با نام بهرام میرشیبانی پیوند خورده است و البته من نیز خیلی چیزها از او درباره فوتبال یاد گرفتم؛ به همین دلیل خبر درگذشت او برای من یکی از تلخ ترین خاطرات است، چون مجبور بودم این اتفاق تلخ را به عنوان یک خبرنگار پوشش دهم و درباره آن بنویسم.
درباره خاطرات شیرین نیز باید بگویم بی شک حرفه من به عنوان روزنامه نگار به گونه ای است که همیشه با خاطرات بسیار شیرین و به یادماندنی مواجه می شوم و این خود یکی از مهم ترین ویژگی های این کار است. یکی از بهترین خاطراتم این است که به عنوان کارمند نفت و کسی که در حوزه ورزش قلم می زند، با تیم فوتسال امور ورزش شرکت ملی نفت ایران توانستم قهرمان مسابقات فوتسال سراسری صنعت نفت شوم.
اگر حرفی باقی مانده، بفرمایید.
امیدوارم هرچه سریع تر شرایط انتشار هفته نامه «مشعل» به صورت کاغذی فراهم شود. همه کسانی که با آنان مصاحبه یا خبر موفقیت هایشان همراه با عکس در مشعل منتشر می شود، نسخه چاپ شده را به یادگار نزد خود نگه می دارند و در آینده به فرزندان و نوه هایشان نشان می دهند. البته در این میان نباید تاثیر عکس را هم در مشعل فراموش کرد.
خبرنگاری، ترکیبی از مسئولیت، هیجان و تعهد است
بیدبلند در قاب قلم
مشعل: حرفه خبرنگاری در پالایشگاه، نقشی منحصربه فرد و حیاتی ایفا می کند. خبرنگار در این محیط پویا و پیچیده، نه تنها یک ناظر، بلکه صدای رسای فعالیت ها، دستاوردها، چالش ها و همچنین تعهدات اجتماعی یک مجموعه صنعتی راهبردی مانند پالایشگاه گاز بیدبلند است. این حرفه، ترکیبی از دانش فنی، مهارت های ارتباطی و تعهد به اطلاع رسانی دقیق و شفاف را می طلبد. در دنیای پرشتاب امروز، خبرنگاری نه تنها حرفه ای برای اطلاع رسانی، بلکه روایتی از واقعیت ها، بازتابی از تلاش ها و گاهی نیز نجوایی از احساسات است. سیدوحیدالدین چام پور، کارشناس ارشد مدیریت صنعتی گرایش تولید و دانشجوی دکترای همین رشته است که بیش از 15 سال سابقه فعالیت رسانه ای و خبرنگاری دارد.
وی اهل و ساکن شهرستان بهمئی استان کهگیلویه و بویراحمد، کارشناس ارشد روابط عمومی و خبرنگار شرکت پالایش گاز بیدبلند است. چام پور با قلمی توانا و نگاهی تیزبین، روایتگر فعالیت های مختلف این پالایشگاه به شمار می آید و می کوشد با اطلاع رسانی دقیق و جامع، نقش خود را در معرفی و ارتقای جایگاه این مجموعه صنعتی به درستی ایفا کند. جام پور در گفت وگویی صمیمانه از تجربیات، احساسات و دیدگاه های خود در حرفه خبرنگاری سخن می گوید.
چه چیزی شما را به سمت حرفه خبرنگاری جذب کرد؟
آنچه مرا به سمت خبرنگاری سوق داد، عشق به روایتگری و علاقه به تاثیرگذاری اجتماعی بود. همیشه به دنبال فرصتی بودم تا بتوانم صدای کسانی باشم که صدایشان شنیده نمی شود، یا داستان هایی را بازگو کنم که در پس اتفاقات پنهان مانده اند. در محیط صنعت، با چالش ها و نوآوری های فراوانی روبه رو هستیم که روایت آنها می تواند الهام بخش باشد و به بهبود فرایندها کمک کند.
چه احساسی به حرفه خبرنگاری دارید؟
حس من به حرفه خبرنگاری، ترکیبی از مسئولیت، هیجان و تعهد است. این حرفه، هیجان کشف حقیقت، مسئولیت انتقال درست آن و تعهد به پیشرفت و آگاهی بخشی را در خود دارد. هر روز، فرصتی جدید برای یادگیری و تاثیرگذاری است و این خود، بسیار با ارزش است.
مهم ترین ویژگی های یک خبرنگار موفق از نظر شما چیست؟
به نظر من، یک خبرنگار موفق باید ویژگی های متعددی داشته باشد. صداقت، امانت داری و پایبندی به حقیقت و انتقال بی طرفانه اطلاعات، سنگ بنای این حرفه است.
کنجکاوی و پرسشگری و اشتیاق به دانستن، تحقیق و یافتن ریشه مسائل، محرک اصلی برای کشف حقایق است. دقت، صحت و اطمینان از درستی اطلاعات قبل از انتشار، وظیفه ای اساسی است.
مهارت های یک ارتباط قوی شامل توانایی برقراری ارتباط موثر با منابع مختلف و انتقال شفاف پیام است، همچنین تحمل فشار و سرعت عمل که توانایی کار در شرایط بحرانی و انتشار به موقع اخبار را شامل می شود.
همچنین یک خبرنگار باید توانایی تحلیل و تفسیر خبر را داشته باشد؛ به گونه ای که فراتر از گزارش صرف، فنون ارائه تحلیل های عمیق و کاربردی را آموخته باشد.
دغدغه مندی اجتماعی، دیگر ویژگی است که یک خبرنگار باید آن را داشته باشد. در حقیقت داشتن دغدغه برای مسائل جامعه و تلاش برای آگاهی بخشی.
بهترین خبر، گزارش یا مصاحبه ای که انجام داده اید، چه بوده است؟
سخت است یک خبر را به عنوان «بهترین» انتخاب کنم، زیرا هر خبر، داستان و اهمیت خاص خود را دارد. اما اگر بخواهم به خبری اشاره کنم که به طور عمیق احساس رضایت به من داد، شاید پوشش خبری روند موفقیت آمیز پروژه های بهبود عملکرد انرژی و نیروگاه های خورشیدی و پروژه های مسئولیت های اجتماعی باشد که رضایتمندی عمومی جوامع محلی را به دنبال داشت. دیدن نتیجه تلاش مهندسان و کارشناسان در تولید انرژی پاک و پایدار و توانایی بازتاب دستاوردها به جامعه، بسیار خرسند کننده است. این اخبار، نه تنها از پیشرفت فنی خبر می دهند، بلکه نویدبخش آینده ای سبزتر و مسئولانه تر برای صنعت هستند.
تلخ ترین خبری که نوشته اید، چه بوده است؟
در حرفه خبرنگاری با واقعیت های تلخ نیز روبه رو می شویم. شاید تلخ ترین خبرهایی که با آنها دست وپنجه نرم کرده ام، اخبار مربوط به حوادث ناگوار یا از دست دادن همکاران در اثر حوادث شغلی در صنعت عظیم نفت و گاز بوده است. بازتاب این خبرها، با درد عمیق همراه است، زیرا پای جان انسان ها در میان است. در چنین مواقعی، وظیفه خبرنگار، افزون بر اطلاع رسانی دقیق، انتقال پیام هشدار، درس آموزی از حوادث و تسلی خاطر بازماندگان است.
از فعالیت در حوزه خبر و خبرنگاری خاطره ای دارید؟
خاطرات شغلی من پر است از لحظات به یادماندنی، اما یکی از خاطراتی که همیشه در ذهنم حک شده، مربوط به پوشش خبری اولین دوره مسابقات المپیاد آتش نشانان شرکت ملی گاز ایران در آذرماه 1395 است که تیم های پالایش گازی با شور و حرارت مسابقه دادند و آن شور و هیجان، غرور حاصل از پیروزی و لبخند رضایت همکارانم، لحظه ای بود که حس کردم کارم ارزشمند است و توانسته ام بخشی از یک موفقیت بزرگ را روایت کنم.
چگونه از فرسودگی شغلی در این حرفه جلوگیری می کنید؟
فرسودگی شغلی در خبرنگاری، واقعیتی است که باید با آن مقابله کرد. برای جلوگیری از آن، سعی می کنم میان کار و زندگی تعادل ایجاد کنم. با وجود دشواری، تلاش می کنم زمانی را برای استراحت، خانواده و فعالیت های شخصی و اجتماعی، فعالیت های فرهنگی و مذهبی، ورزش و دیگر مسائل ارتباط مردمی اختصاص دهم. یادگیری مستمر داشته باشم، مطالعه، شرکت در کارگاه های آموزشی و به روزرسانی دانش، انگیزه من را حفظ می کند. حفظ دیدگاه مثبت با تمرکز بر جنبه های سازنده و تاثیرگذار کار و یادگیری از چالش ها. حمایت از همکاران و ارتباط با آنان و تبادل تجربه، به کاهش احساس انزوا کمک می کند، همچنین تعیین اهداف واقع بینانه با درک محدودیت ها و اولویت بندی وظایف.
اگر صحبت دیگری دارید، بفرمایید.
خبرنگاری در صنعت، پنجره ای به سوی دنیای پیچیده و در عین حال، هیجان انگیز نوآوری، تلاش و مسئولیت پذیری است. امیدوارم توانسته باشم با قلم خود، بخشی از این فعالیت ها را به درستی روایت کنم و گامی در جهت آگاهی بخشی و هم افزایی میان صنعت و جامعه بردارم. از همه همکارانم که با تلاش شبانه روزی، این دستاوردها را رقم می زنند، سپاسگزارم.