صنعت پتروشیمی با ساخت انواع کاتالیست روند رو به رشدی را برای کاهش وابستگی طی کرده است
هلدینگ ها در مسیر بومی سازی دانش فنی
32 لیسانس با حدود 40 میلیون یورو قرارداد به صنعت نفت ارائه شده است
مشعل: شرکت پژوهش و فناوری پتروشيمی، به عنوان یکی از بازوهای شرکت ملی صنايع پتروشيمی ایران، در سال های اخیر با وجود تحریم های مستقیم و همه جانبه ای که این صنعت متاثر از آن بود، توانسته است سهم قابل توجهی در ایجاد ثروت و کاهش وابستگی به شرکت های خارجی برای واردات محصولات شیمیایی و انواع کاتالیست داشته باشد. این شرکت در گروه های مختلف پژوهشی و فناوری اعم از پليمر، کاتاليست، فرايندهای شيميايی، مواد شيميايی و توسعه محصول، فناوری های نوين، فنی و مهندسی و پايلوت؛ همچنین مستندسازی و مالکيت فکری، در سه مرکز تهران، اراک و ماهشهر فعال است و این تلاش برای اثرگذاری بیشتر ادامه دارد.
ناصر نوح جاه، مدیرعامل شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی در گفت وگو با خبرنگارنشریه «مشعل»، بخشی از دستاوردها و اقدام های در دستور کار این مجموعه را تشریح کرده است.
شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی از زیرمجموعه های صنعت پتروشیمی است که توانسته در زمینه تولید انواع کاتالیست های پرمصرف پتروشیمی، افزون بر تامین نیاز داخلی، محصولات خود را به بازارهای جهانی برساند.
براساس سند چشم انداز توسعه20 ساله کشور و در مسیر توسعه صنعت پتروشیمی، این شرکت نیز به دنبال تبدیل شدن به یک مرکز جهانی و پیشرو در زمینه توسعه و تجارت فناوری های پلیمری، کاتالیست های صنعت پتروشیمی، فرایندهای شیمیایی، پتروشیمیایی و فناوری های نوین است.
قرارداد 32 لیسانس ایرانی به ارزش 40 میلیون یورو
مدیرعامل شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی با اشاره به وظیفه شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی در تامین دانش مورد نیاز صنعت پتروشیمی گفت: در چند دهه اخیر، گام های مطلوبی در مسیر کسب دانش فنی صنعت برداشته و بیشتر تحقیقات انجام شده، بویژه طی چند سال اخیر به دانش فنی تبدیل شده اند، به طوری که تاکنون 32 لیسانس به صنعت نفت، بویژه صنعت پتروشیمی با ارزش قراردادی حدود 40 میلیون یورو ارائه شده است.
به گفته ناصر نوح جاه، در حال حاضر از ۹۹ کاتالیستی که درصنعت نفت مورد استفاده قرار می گیرند، ۹۵ کاتالیست داخلی سازی شده اند و شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی، سهم قابل توجهی در داخلی سازی، تامین داخل و صادرات آنها دارد.
وی اظهار کرد: تلاش این مجموعه بر آن است که با استفاده از نیروی انسانی متخصص و کارآمد، همچنین داخلی سازی دانش های فنی و کاتالیست های صنعت پتروشیمی، وابستگی به تامین مواد شیمیایی و کاتالیستی از خارج را کاهش دهد که یکی از اقدام های ارزشمند در این مسیر، همکاری با سازندگان تجهیزات و کالاهای مورد نیاز در داخل، بویژه دانش بنیان هاست.
وی با اشاره به نقش و جایگاه مجموعه هایی همچون شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی تصریح کرد: بنابر گزارش های رسمی، استفاده از لایسنس ایرانی که این شرکت تامین کننده آن است، کاهش۳۰ تا ۴۵ درصد قیمت تمام شده واحد صنعتی را به همراه دارد. به همین دلیل، شرکت های پتروشیمی بیشتری تمایل به استفاده ازلایسنس های داخلی و محصولات کاتالیستی ایرانی پیدا کرده اند، ازاین رو تلاش برای توسعه فعالیت و حذف موانع اجرایی، به منظور فعالیت این مجموعه یک ضرورت است.
تجاری سازی دانش فنی با همکاری دانش بنیان ها
مدیرعامل شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی، یکی از مهم ترین اقدام های انجام شده در این شرکت را بومی سازی دانش فنی کاتالیست های صنعت نفت با همکاری شرکت های دانش بنیان دانست و افزود: تمرکز این شرکت در سال جاری بر استفاده دانش های فنی در واحدهای صنعتی است که به این منظور به دنبال همکاری با هلدینگ های داخلی برای تجاری سازی این دانش ها تا اجرای واحدهای تولیدی هستیم.
وی درباره توسعه تولید کاتالیست های پلیمری تصریح کرد: این شرکت به دنبال همکاری با شرکت های پتروشیمی برای توسعه کاتالیست های مورد نیازی است که برای نخستین بار در کشور تولید می شوند.
نوح جاه با اشاره به کسب 38 دانش فنی طی سال های گذشته اظهارکرد: از این تعداد، 9 مورد در بخش فرایندی، 18 مورد در بخش کاتالیست و 11 مورد در بخش مواد شیمیایی است و در تلاشیم که با ورود شرکت های توسعه دهنده به این حوزه، همه دانش های مذکورتجاری سازی شوند.
وی تصریح کرد: هم اکنون کاتالیست هایی مانند سنتز آمونیاک، سنتز متانول، اتیلن اکسید، روپک و هیدروژناسیون استیلن با همکاری شرکت های دانش بنیان و توسعه دهنده، تجاری سازی شده اند.
نوح جاه با تاکید بر اینکه دانش فنی فرایندی و مواد شیمیایی مانند تولید پلی اتیلن سنگین، پلی پروپیلن، آمونیاک، آروماتیک ها، تولید پروپیلن از متانول، تری اتیل آلومینیوم (TEAL)، فعال کننده جذب CO2 به بخش خصوصی واگذار شده و در مرحله تجاری سازی هستند، گفت: در حال حاضر انعقاد قرارداد تولید پلیمرهای مهندسی همانند پلی وینیل الکل در دست اقدام است. مدیرعامل شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی در ادامه افزود: واحد ۳۰۰ هزار تنی پلی اتیلن سنگین شرکت پتروشیمی تبریز با بیش از ۶۵ درصد پیشرفت با دانش فنی شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی در حال اجراست.
وی همچنین با اشاره به امضای 2 قرارداد ارائه دانش فنی تولید پلی پروپیلن به شرکت های پالایش گاز بیدبلند خلیج فارس و پتروشیمی پارس گفت: طرح پلی پروپیلن پتروشیمی پارس ۳۰۰هزار تنی و طرح بیدبلند خلیج فارس ۶۰۰ هزار تنی است که در مرحله تکمیل مدارک مهندسی پایه هستند و فعالیت های اجرایی آنها در دست اقدام است.
همکاری با شرکت های خارجی
نوح جاه با بیان اینکه شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی برای واردات و بومی سازی دانش های فنی که در کشور موجود نیست، با شرکت های خارجی همکاری دارد، افزود: به عنوان نمونه، این شرکت دانش فنی نسل جدید تولید پلی پروپیلن را با همکاری یک شرکت معتبر خارجی به پتروشیمی پارس ارائه کرده است، همچنین برای فرایندهای دیگری مانند تبدیل پروپان به پروپیل (PDH)، متانول به الفین (MTO ) و اکریلونیتریل مذاکره شده که پایلوت ها و واحدهای نیمه صنعتی خود را در شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی با انجام فعالیت های مشترک اجرا کنند و به صورت مشترک لیسانس آنها به کشور عرضه شود.
بهره برداری از نمونه های موفق بومی سازی
مدیرعامل شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی با اشاره به جریان افزایشی صادرات کاتالیست های ایرانی طی چند سال اخیر اظهار کرد: افزون بر کاتالیست های شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی، همچون کاتالیست پلی اتیلن که ازسوی هلدینگ باختر به روسیه صادر می شود، شرکت های خصوصی داخلی نیز صادرات کاتالیست های ایرانی را به دیگر کشورها انجام می دهند.
وی به نمونه های موفق دانش های فنی بومی شده مثل تولید تجاری کاتالیست سنتز متانول اشاره و تصریح کرد: این کاتالیست پس از تکمیل مراحل دانش فنی برای تولید تجاری، به شرکت توسعه دهنده واگذار و در چند پتروشیمی بارگذاری شده است.
توسعه فعالیت ها در عسلویه و مکران
نوح جاه با اشاره به مراکز شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی در اراک، ماهشهر و تهران اشاره و تصریح کرد: در حال اجرای یک مرکز جدید درعسلویه هستیم. این پروژه هم اکنون در مرحله تکمیل زیرساخت ها و تامین آب، برق و گاز قرار دارد و اولین برنامه برای مرکز آن، ساخت یک واحد کالیبراسیون صنعتی است.
وی در عین حال از برنامه اجرای یک مرکز توسعه ای در منطقه مکران خبر داد و گفت: با توجه به اجرای پروژه های قابل توجه پتروشیمی در منطقه مکران، اجرای چنین پروژه ای الزامی به نظر می رسد، ضمن اینکه ساخت این مرکز با تاکید معاون وزیر نفت در امور پتروشیمی در دستور کار قرار گرفته است.