هواپیماهای کوچک اما کاربردی
شبنم اعماری: با مرور تاریخ به این نتیجه می رسیم که انسان همواره به دنبال زندگی راحت و دوری از خطر بوده، از این رو سعی کرده از دانش خود به بهترین شکل ممکن استفاده کند و دست به نوآوری بزند تا زندگی راحتی داشته باشد. شاید به همین دلیل است که شاهد پیشرفت تکنولوژی، آن هم بدون توقف هستیم. انسان با استفاده از ذهن خلاق خود و کمک گرفتن از فناوری های نوین، موفق به ساخت وسایلی شده که با دیدنشان شگفت زده می شویم. ازجمله دست سازه های بشر که از دیدن آنها شگفت زده خواهیم شد، ریز پرنده ها یا همان پهپادها هستند؛ هواپیماهای کوچک یا سانتی متری که کاربرد زیادی دارند. این ریزپرنده ها که قابلیت هدایت از راه دور را دارند، امروزه توانسته اند نقش خود را در سهولت انجام برخی کارها بدرستی ایفا کنند. دسترسی آسان به مناطق سخت گذر و خطرناک، جمع آوری اطلاعات در سطوح مختلف، هزینه معقول در تولید، سرعت و دقت در انجام مأموریت های محوله و هزینه اندک تعمیرات و نگهداری، از این ریزپرنده ها ابزاری بسیار کاربردی ساخته است. ضمن اینکه هدف از ساخت آنها تجاری، تحقیقاتی، دولتی، نظامی، تجسسی و اکتشافی است. همچنین ریزپرنده هایی داریم که جای انسان را در برخی کارها گرفته اند، مثل پهپاد پستچی، پهپاد شیشه پاک کن یا پهپاد سمپاش که در زمینه کشاورزی بسیار کاربرد دارد.
مزایا و کاربردها
ایـن پــرنـدهای هدایت شونده؛ بیش از هر چیز برای بررسی اهداف از راه دور مورد استفاده قرار می گیرند. به عنوان مثال، از آنها در مکان هایی استفاده می شود که حضور انسان در آنجا غیرممکن یا خطرناک باشد؛ چرا که این ریزپرنده ها در این گونه محیط ها می توانند مأموریت خواسته شده را براحتی انجام دهند.
جست وجو و نجات در طبیعت
عملیات جست وجو و نجات در کوه و بیابان، دره ، جنگل یا حوادثی همچون سقوط هواپیما یا برای پیدا کردن افراد گمشده از کاربردهای حیاتی این دست سازه شگفت انگیز بشر است، چراکه براحتی می توانند به مکان مورد نظر دسترسی پیدا و بسرعت اطلاعات را منتقل کنند. از این رو پهپادها برای افزایش ایمنی و کارایی عملیات جست وجو و نجات برای مکان یابی قربانیان، ارزیابی خطرات، حمل تجهیزات و بازیابی سیستم های ارتباطی نیز مورد استفاده قرار می گیرند و ابزار کمکی بسیار مفیدی در مدیریت عملیات و نجات جان قربانیان محسوب می شوند.
نظامی
همانطور که گفتیم، ریزپرنده ها، ابزاری سودمند با کارایی بالا هستند. با این حال ممکن است تهدیداتی را هم به دنبال داشته باشند. در واقع به همان اندازه که ابزاری مفید و بااهمیت هستند، به همان اندازه هم می توانند مخرب، تهدید کننده و خطرناک باشند، چراکه برخی کشورها از آنها برای عملیات نظامی استفاده می کنند بدون اینکه نیروی نظامی خود را درگیر کنند. بنابراین تهدیدکننده و خطرناکند. تهدیدهای گفته شده می تواند به صورت جاسوسی از طریق عکاسی و تصویربرداری از اماکن ممنوعه مانند پادگان ها، مراکز نظامی، پالایشگاه ها یا پتروشیمی ها و مراکز صنعتی مهم در یک کشور باشد یا در قالب یک سلاح برای ترور افراد، مورد استفاده قرار گیرد.
سرگرمی
از دیگر کاربردهای ریزپرنده ها، استفاده از آنها در بخش سرگرمی است. به عنوان مثال برای مسابقات رباتیک یا عکسبرداری و فیلمبرداری هوایی از آثار باستانی و طبیعت، گزینه ای عالی به شمار می روند.
اکتشافی
طی سال های اخیر در جهان و حتی ایران، استفاده از ریزپرنده ها برای کارهایی مانند نظارت ، گشتزنی های مرزی و شناسایی، جمع آوری اطلاعات، کشف مین ، نقشه برداری، تصویربرداری، بازرسی خطوط برق و خطوط لوله های انتقال انرژی (نفت و گاز) از راه دور، خدمات تحویل، رله ارتباط از دور، نظارت پلیس، نظارت ترافیکی و... به طور قابل توجهی افزایش یافته است. در حال حاضر بیشتر مأموریت های نظامی و هوایی غیرنظامی از طریق این ریزپرنده ها انجام می شود. مدل پیشرفته این تکنولوژی ارزان بوده و تهیه آن هم به راحتی امکانپذیر است؛ از سوی دیگر با توجه به اینکه به آموزش خاصی نیاز ندارد یک جوان کم تجربه هم می تواند آن را هدایت کند که این ویژگی ها باعث شده استفاده از آن با استقبال بسیاری روبه رو شود؛ البته این نکته هم قابل ذکر است که در برخی اماکن یا حتی کشورها، خرید و هدایت این ریز پرنده ها به مجوزهای خاصی نیاز دارد.
معایب ریزپرنده ها
پهپاد ها با اینکه بسیار کاربردی هستند، در عین حال مانند بسیاری از ابزارهای کارآمد و مفید دیگر، معایب و محدودیت هایی هم دارند که نباید بسادگی از کنار آنها گذشت.
از جمله معایب این ریزپرنده ها می توان به زمان پرواز محدود، حساسیت نسبت به آسیب های محیطی، پرواز در کوتاه ترین فاصله ممکن از زمین، حساسیت به تغییرات آب و هوایی، محدودیت پرواز در زمین های ناهموار و... اشاره کرد.
دستکشی با حس لامسه
محققان آمریکایی دستکشی ساخته اند که حسگرهای فیبر نوری و حس لامسه دارد. گفته می شود از این دستکش می توان در حوزه رباتیک، ورزشی و پزشکی استفاده کرد. به گفته این محققان، دستکش ابداع شده حسگری دارد که قادر است تعاملات لمسی را احساس کند. عملکرد این حسگر به عملکرد حسگرهای پوست در تعامل با محیط اطراف شباهت زیادی دارد.
محققان آمریکایی می گویند: این دستکش را با استفاده از فیبرهای نوری از کابل های باریکی با جنس «پلی اورتان» که قابلیت انتقال نور دارند، ساخته اند. زمانی که کابل ها خم یا کشیده می شوند یا تحت فشار قرار می گیرند، انتقال نور نیز مختل می شود. آنها می گویند حسگرهای فیبر نوری کشش پذیر هستند، بنابراین شاید در آینده بتوان از آنها در پوشاک هوشمند، تجهیزات پوشیدنی و ربات های نرم نیز استفاده کرد. همچنین محققان با بررسی کاربردهای ورزشی و پزشکی این دستکش در تلاشند اطلاعات دیگری به دست آورند تا بتوانند کاربردهای این دستکش را افزایش دهند.
پروژه هوش مصنوعی TensorFlow
TensorFlow ، محبوب ترین کتابخانه متن باز و پروژه هوش مصنوعی برای توسعه مدل های یادگیری ماشینی است. این کتابخانه از طریق گوگل توسعه داده شده و به عنوان یکی از ابزارهای مهم در زمینه هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی شناخته می شود. TensorFlowامکان ایجاد و آموزش مدل های یادگیری ماشینی با تعداد بزرگی از لایه ها و پارامترها را فراهم و از طیف گسترده ای از الگوریتم های بهینه سازی برای آموزش این مدل ها پشتیبانی می کند. یکی از ویژگی های برجسته TensorFlow این است که از یک گراف مخصوص برای تعریف و اجرای محاسبات استفاده می کند که این امر به بهره برداری بهینه منابع سخت افزاری منجر می شود. TensorFlow به توسعه دهندگان، امکانات گسترده ای برای پیاده سازی شبکه های عصبی مبتنی بر زبان ماشین، کنترل توابع بازگشتی و عمیق می دهد و از زبان های برنامه نویسی متعددی مانند Python، C++ و JavaScript پشتیبانی می کند. TensorFlow از مدل های پیش آموزش شده برای وظایف مختلف مانند تشخیص تصویر، پردازش متن و ترجمه ماشینی نیز بهره برداری می کند. این کتابخانه از سوی جامعه علمی و توسعه دهندگان در سراسر جهان پشتیبانی و به عنوان یکی از ابزارهای اساسی در تحقیقات و پروژه های مختلف برای یادگیری ماشینی و هوش مصنوعی استفاده می شود.