مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران تشریح کرد:
رفع چالش های تامین پایدار خوراک
مشعل صنعت پتروشیمی امروز به یکی از مزیت های اصلی و پردرآمد اقتصاد کشور تبدیل شده؛ صنعتی که توانسته است در شرایط سخت اقتصادی و تحریم های همه جانبه و مستقیم بین المللی، جریان تولید و توسعه را حفظ کند وهمزمان سهم بیشتری از بازارهای خارجی را به خود اختصاص دهد. اگرچه دسترسی به خوراک یکی از مزیت های اصلی صنعت پتروشیمی ایران به شمار می رود، اما گذشت چند دهه برداشت مخازن نفت و گاز، همچنین مطرح شدن ناترازی انرژی در کشور، زنگ های هشدار را برای تامین خوراک شرکت های پتروشیمی به صدا درآورده است. بسیاری از شرکت های پتروشیمی از چند سال قبل تاکنون با رویکردهای مختلف تلاش کرده اند به طور مستقل و در همکاری با شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی گاز ایران و دیگر نهادهای اجرایی دولت، افزون بر کمک به موضوع ناترازی انرژی، موضوع خوراک پایدار را برای تولید محصول حل کنند. خبرنگار «مشعل» با حسن عباس زاده، مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران ایران گفت وگو کرده است که مشروح آن را می خوانید.
استفاده از اتان، پروپان، بوتان، میعانات، نفتا و سایر محصولات پایه، به عنوان اصلی ترین خوراک ها برای مجتمع های پتروشیمی بسیار اهمیت دارد. با توجه به جریان توسعه این صنعت، هرسال نیز میزان مصرف مجتمع ها از این خوراک ها بیشتر می شود. بااین حال، صنعت پتروشیمی برای توسعه متوازن و پایدار خود تلاش می کند با خوراک های ترکیبی و استفاده از خوراک های پشتیبان و حرکت به سمت تکمیل زنجیره ارزش، هزینه های تولید محصول در این صنعت را به حداقل برساند. این تلاش شرکت های پتروشیمی درعین حال حرکتی مهم در مسیر کاهش خام فروشی محصولات پتروشیمی و جلوگیری از خروج ارز از کشور است.
تنوع پروژه ها برای تامین پایدار خوراک
بنا بر گزارش های رسمی، مجموع گازی که به عنوان خوراک و سوخت در اختیار صنعت پتروشیمی قرار می گیرد، بیش از 8.7درصد مصرف روزانه کشور و معادل روزانه 62.5 میلیون مترمکعب است که 43 درصد آن به عنوان خوراک و 57 درصد دیگر نیز به عنوان سوخت مورد استفاده قرار می گیرد. صنعت پتروشیمی در چند سال اخیر به سمت تنوع سبد خوراک خود حرکت و در این مسیر نیز موفق عمل کرده است. مهم ترین مزیت استفاده از خوراک های متنوع به ویژه در طرح های جدید، ایجاد تنوع در سبد تولید محصول، افزایش تاب آوری، تکمیل زنجیره ارزش و جلوگیری از توسعه نامتوازن صنعت پتروشیمی است. موضوع ایجاد زمینه برای تامین پایدار خوراک پتروشیمی ها و رفع موانع تولید آنها به عنوان منبعی ارزآور برای کشور،به عنوان یکی از دغدغه های مهم دراداوارمختلف دولت مختلف مطرح بوده است.
درچند سال اخیر همکاری بین بخشی خوبی در دولت برای رفع مشکلات پتروشیمی ها وجود داشته و دست آنها را برای اجرای پروژه های توسعه ای باز گذاشته است. از سوی دیگر شرکت های بزرگ پتروشیمی و هلدینگ ها نیز با ورود به بالادست صنعت نفت و سرمایه گذاری در پروژه های بزرگ تلاش کرده اند، مسیری مهم و پایدار را برای تامین خوراک این صنعت ایجاد کنند و یکی از این مسیرهای مهم و اثرگذار در بلندمدت، پروژه خاموشی مشعل های روشن صنعت نفت و گاز بوده است.
برهمین اساس، ضمن شناسایی زمینه های همکاری شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران و هلدینگ ها برای خاموشی مشعل ها و استفاده از گازهای خام به عنوان خوراک پتروشیمی ها، قراردادها و تفاهم نامه های مهمی امضا شده که برخی از آنها نتیجه بخش بوده است؛ طوری که شمار قابل توجهی از مشعل ها در نقاط مختلف مناطق عملیاتی، خاموش شده اند.
با خاموشی این مشعل ها، پروژه های متنوعی کلید خورده اند؛ موضوعی که حسن عباس زاده، مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران به آن اشاره کرد و گفت: با تکمیل این پروژه ها از واردات بسیاری از محصولات پتروشیمی که هزینه های زیادی هم دارند، جلوگیری می شود.
حسن عباس زاده همچنین با اشاره به واردات محصولات پتروشیمی که هنوز حجم و عدد قابل توجهی است، اظهار کرد: در مقابل سالانه حدود ۱۵ میلیارد دلار صادرات محصولات پتروشیمی،سالانه حدود 2میلیارد دلار کالا و تجهیزات محدود دو میلیارد دلار هم محصول پتروشیمی که هم اکنون امکان تولید آنها در داخل نیست، وارد کشور می شود.
تولید محصولات وارداتی در داخل
سرمایه گذاری در طرح های اولویت دار به منظور تولید محصول در داخل، موضوع دیگری است که مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران در تشریح آن گفت: درمیان طرح های اولویت دار صنعت نفت 20 طرح و پکیج سرمایه گذاری را برای تکمیل زنجیره ارزش و تامین خوراک پیش بینی کرده ایم که به جز دو، سه مورد، مابقی سرمایه گذارشان قطعی و یا محل تامین خوراک آنها مشخص شده است؛ برخی دیگر از طرح ها در مرحله اجرا هستند و برخی نیز مجوزهای لازم برای اجرا را هم اخذ کرده اند.
معاون وزیر نفت در امور پتروشیمی به برخی از این پروژه ها اشاره و تصریح کرد: طرح پروپیلن اکساید و پروپیلن گلایکول پتروشیمی مارون، از جمله طرح هایی هستند که با مشارکت بخش خصوصی در ماهشهر اجرا می شود.
پروژه دیگر ساخت واحد متیل آمین است که شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس آن را برای اولین بار اجرا می کند.
عباس زاده تصریح کرد: با اجرایی شدن این پروژه ها، می توان محصولاتی که تاکنون با هزینه قابل توجه وارد کشور می شدند، در داخل کشور تولید و چرخه محصولات پایه را تکمیل کرد. وظیفه شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران در بالادست، ایجاد هماهنگی و رفع چالش ها در مسیر اجرای پروژه هاست و تلاش می کنیم این مشکلات در روند اجرای پروژه ها و تامین خوراک پایدار به حداقل ممکن برسد.
پیگیر اس ان جی به عنوان خوراک پشتیبان هستیم
مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران در ادامه با اشاره به دیگر طرح های اصلی که در دستور کار این شرکت گفت: در دوره جدید در مورد همه پروژه ها بازنگری کلی خواهیم داشت؛ تعدادی از پروژه ها با پیشرفت قابل قبول و بدون مشکل در اجرا، جزو طرح های سبز هستند اما تعدادی دیگر از طرح ها، روند کندی دارند. نشست هایی با مسئولان اجرایی طرح هایی که زیر 20 درصد پیشرفت فیزیکی داشته اند، به منظور بررسی این پروژه ها و برنامه های اجرایی آنها برگزارشده است. بر اساس قانون تا پایان خرداد 1404 فرصت داریم که این پروژه ها را بررسی وبازنگری کنیم. عباس زاده با تاکید بر اینکه برای تامین خوراک پایدار کمیته ای مجزا تشکیل شده تا روش های مختلف تامین خوراک بررسی شود، اظهار کرد: برخی شرکت های بزرگ پتروشیمی برای سرمایه گذاری در بالادست سرمایه گذاری و قراردادها و تفاهم نامه هایی نیز امضا کرده اند. تاکنون دو مورد از قراردادها به تائید هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران رسیده و مراحل تصویب در شورای اقتصاد را می گذرانند. وی با بیان اینکه یکی از زمینه های ورود پتروشیمی ها به بالادست صنعت نفت برای تامین خوراک پایدار، اجرای پروژه های جمع آوری گازهای مشعل بوده است، افزود: این پروژه ها به طور جدی پیگیری می شوند و برای آنها کارگروه مجزایی تشکیل شده و نتایج قابل قبولی در پی داشته است.
مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران یکی دیگر از روش های تامین پایدار خوراک و پشتیبان برای شرکت های پتروشیمی را استفاده از اس ان جی عنوان کرد و افزود: این موضوع که با قوت پیگیری می شود، در صورت نتیجه بخش بودن می تواند بخش عمده ای از سوخت را بهینه سازی کند و به چرخه خوراک برگرداند. عباس زاده در ادامه گفت: مطالعات طرح های اس ان جی به طور مشخص و جدی از سوی پتروشیمی های فجر، مبین و دماوند انجام شده است و کارشناسان فنی آنها روی این موضوع به شکل مشترک کارکرده و گلوگاه های آن مشخص شده است. وی تصریح کرد: در جلسه اخیر نیز که به منظور بررسی این طرح ها تشکیل شد، به این نتیجه رسیده ایم که با تغییرات جزئی در آن امکان اجرا وجود دارد و می توان در کوتاه مدت به نتیجه رسید. مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران با تاکید بر اینکه ناترازی انرژی در کشور جدی و بخشی از ظرفیت های تولید مجتمع های پتروشیمی، متاثر از آن شده است، افزود: باید با بهره گیری از ظرفیت های بهینه سازی مصرف انرژی و تنوع بخشی به سبد سوخت، چالش های ناترازی انرژی را کاهش داد. استفاده از اس ان جی به دلیل ظرفیت بالای تولید ال پی جی در کشور، یکی از راهکارهایی است که می تواند در کاهش ناترازی موثر باشد. وی با بیان اینکه زیرساخت های اجرای این طرح آن قابل تامین و اجراست، تصریح کرد: استفاده از اس ان جی با رعایت اصول و استانداردهای لازم در صنعت پتروشیمی می تواند کاربردی شود.