ازجمله برنامه ضربتی در اقدام های کوتاه مدت که درمقطع یک ساله برای افزایش تولید نفت خام کشور در دستور کار وزارت نفت است، بازگردانی توان تولید میادین موجود ازطریق اجرای طرح های نگهداشت و افزایش توان تولید است. با اجرای اقدام های مربوط به تعمیر چاه های موجود و اسیدکاری، مشبک کاری و تزریق حلال به چاه های دارای افت تولید و تسریع در پروژه های تعریف شده نگهداشت توان تولید با حفاری چاه های جدید درمیادین توسعه یافته که برآورد می شود به سرمایه گذاری حدود سه میلیارد دلار نیاز داشته باشد، توان تولید میادین نفتی موجود ازحدود 3 میلیون و 400 هزار بشکه در روز کنونی به حدود سه میلیون و 850 هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت.
حمید بورد، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران با اشاره به افزایش ۶۰ هزار بشکه ای تولید روزانه نفت ایران در ۱۰۰ روز گذشته گفته است: در این مدت تعمیرات، نگهداری، افزایش تولید و اجرای پروژه ها در شرکت ملی نفت ایران انجام و افزایش تولید نفت در شرکت های مناطق نفت خیز جنوب، نفت و گاز اروندان، شرکت نفت مناطق مرکزی ایران و منطقه غرب کارون محقق شده است.
ترسیم ماموریت ویژه برای شرکت های نفتی
طرح ضربتی افزایش تولید نفت خام برای شرکت های مختلف تولیدی، ماموریت ویژه ترسیم کرده است که شرکت نفت و گاز اروندان نیز از آن مستثنی نیست و وزارت نفت دراین حوزه برنامه ریزی و تسریع در برداشت از میدان های مشترک آزادگان شمالی، آزادگان جنوبی و همچنین میدان نفتی دارخوین را تا پایان سال در دستور کار قرار داده و در صدد ایجاد طرحی نو برای توسعه منطقه غرب کارون است تا آن را به یک مرکز تولیدی ویژه و منحصربه فرد نفت بدل کند. حوزه جغرافیایی شرکت نفت و گاز اروندان از غرب کارون تا مرز مشترک ایران و عراق و از شهرستان بستان تا خرمشهر و اروند کنار امتداد دارد واین جغرافیا، همان منطقه نفتی غرب کارون را تشکیل می دهد. حوزه غرب کارون شامل میادین سوسنگرد، سهراب، دارخوین، مینو، اروند، یادآوران، آزادگان شمالی، آزادگان جنوبی، یاران شمالی و یاران جنوبی است. سه میدان مشترک آزادگان، یاران و یادآوران در این منطقه که سابقه تولید از آنها به سال های گذشته بازمی گردد، در این منطقه قرار دارند. از جمله اقدام های وزارت نفت دولت چهاردهم، تسریع درافزایش تولید حاصل از اجرای قراردادهای موجود واگذار شده برای توسعه و نگهداشت توان تولید شامل قراردادهای مربوط به توسعه میادین نفتی مشترک آزدگان جنوبی بوده و درحال اجراست.
مسیر افزایش تولید نفت خام در اروندان
شرکت های نفت و گاز اروندان و مهندسی و توسعه نفت که گستره قابل توجهی از میدان های نفتی مشترک با عراق موسوم به غرب کارون را در حوزه کاری خود دارند، مکلف به تولید قابل توجهی ازطرح ضربتی نفت خام وزارت نفت هستند. عبدالله عذاری اهوازی، مدیرعامل شرکت نفت و گاز اروندان در گفت و گو بابا خبرنگار مشعل با تشریح ماموریت های این شرکت می گوید: برخی اقدام های زودهنگام برای دستیابی سریع به تولید در زمره ماموریت شرکت نفت و گاز اروندان برای طرح ضربتی جهش تولید نفت خام قرار دارد.
وی ماموریت شرکت نفت و گاز اروندان را درگستره میادین آزادگان شمالی، آزادگان جنوبی و دارخوین ذکر کرده و به تشریح اقدام های در دستور کار در این ۳ میدان و بیان آخرین اقدام ها در این مجموعه ها پرداخته است.
مدیرعامل شرکت نفت و گاز اروندان، افزایش تولید 25 هزار بشکه ای در روز در آزادگان جنوبی را از جمله اهداف این شرکت تا پایان سال اعلام کرده است.
میدان آزادگان جنوبی که نفت در جای آن 28.2 میلیارد بشکه و نفت قابل استحصال آن در حدود 1.6 میلیارد بشکه برآورد می شود، هم اکنون باظرفیت تولید ۱۴۰ هزار بشکه نفت خام در روز، در دسترس است. طرح توسعه میدان آزادگان جنوبی با هدف ایجاد ظرفیت تولید، فرآورش و انتقال نفت 320 هزار بشکه در روز از لایه های سروک، کژدمی و گدوان و فهلیان از طریق حفاری ۲۰۰ حلقه چاه جدید در حال اجراست.
عذاری اهوازی می گوید: از جمله فعالیت ها بهره گیری حداکثری از چاه های نمکی میدان آزادگان جنوبی است که براساس تغییرات و اقدام های انجام شده تا پایان آذر ماه به تولید25 هزار بشکه در روز می رسد.
به گفته وی، با رفع موانع چاه شماره 45 میدان آزادگان جنوبی این میزان تولید بزودی قابل دسترس خواهد بود.
افزون بر طرح ضربتی نفت خام درمیدان آزادگان جنوبی با فعالیت های حفاری، اسیدکاری و اقدام های دیگر، افزایش تولید 36 هزاربشکه ای از میادین تحت اختیار شرکت نفت و گاز اروندان خبری است که مدیرعامل شرکت نفت و گاز اروندان به آن اشاره و اظهار کرد: این میزان فراتر از تعهدی است که وزارت نفت و شرکت ملی نفت ایران، شرکت نفت و گاز اروندان را متعهد به انجام آن کرده است.
از دیگر هدف گذاری های شرکت نفت و گاز اروندان که در دستورکار این شرکت قرار دارد، اجرای طرح ضربتی جهش تولید نفت خام و افزایش تولید از میدان نفتی دارخوین است. میدان نفتی دارخوین که در 45 کیلومتری شمال خرمشهر و 85 کیلومتری جنوب و جنوب غربی اهواز قرار دارد، سابقه اثبات نفت در آن به سال 1343 باز می گردد و میزان نفت درجای مخازن آن بیش از 6 میلیارد بشکه تخمین زده می شود. طرح توسعه این میدان ازسال 1381 در 2 فاز برنامه ریزی شد که فاز اول و دوم آن انجام شده است. درحال حاضر طرح حفاری چاههای جدید در قسمت جنوبی این میدان در دستور کار قرار دارد که تعمیر 6 حلقه چاه و حفاری ۶ حلقه چاه جدید (تولیدی) در این میدان در حال اجراست.
مدیرعامل شرکت نفت و گاز اروندان میزان افزایش تولید ازمیدان دارخوین را 12 هزار بشکه در روز اعلام کرده است.وی با بیان این که اقدام های مورد نیاز در این میدان نفتی با سرعت در حال انجام است، درتشریح اقدام های انجام شده و در دستور کار این بخش توضیح می دهد: به منظور توسعه سازنده های سروک و ایلام، چاه ۳۲ دارخوین که قبلا درسازند سروک تکمیل شده بود، اخیرا مورد آزمایش قرار گرفت و نتایج آزمایش موفقیت آمیز بوده و با اتکا به توان دانش کارکنان شرکت نفت و گاز اروندان و تامین تجهیزات و کالاهای مورد نیاز راه اندازی شد. این چاه اولین چاه سروکی دارخوین است و عملا توسعه مخزن یادشده با تولیدی شدن این چاه آغاز شده است.
به گفته مدیرعامل شرکت نفت و گاز اروندان، حفاری چاه های جدید در سازندهای ایلام و سروک در برنامه توسعه این میدان گنجانده شده است.
وی همچنین یادآور می شود: پیش از این نیز چاه ۳۴ دارخوین که در سازند فهلیان تکمیل شده بود توسط کارکنان شرکت نفت و گاز اروندان راه اندازی شده و از مرداد سال جاری با دبی ۴ هزار بشکه در روز در مدار تولید قرار گرفت. به گفته مدیرعامل شرکت نفت و گاز اروندان، افزایش تولید روزانه۱۲ هزار بشکه ای از میدان دارخوین تا پایان سال در دسترس خواهد بود که درمجموع با میدان نفتی آزادگان جنوبی حدود 35 هزار بشکه به تولید نفت در این بخش افزوده خواهد شد.
گام های افزایش تولید در 4 سال آینده
از جمله برنامه های مربوط به اقدام های بلندمدت که مقطع زمانی چهار ساله برای آن در نظرگرفته شده، دستیابی به افزایش تولید بیش از ۴۰۰ هزار بشکه در روز نسبت به افت تولید طبیعی میادین نفتی کشور است. در این زمینه تکمیل فعالیت های اجرایی قراردادهای IPC در دست اجرای 12 میدان نفتی و طرح نگهداشت افزایش تولید شامل افزایش تولید از قراردادهای مربوط به توسعه میادین نفتی مشترک یاران 15 هزار بشکه در روز، سهراب 15 هزار بشکه در روز و لایه نفتی پارس جنوبی17 هزار بشکه در روز، آبان و پایدار غرب پنج هزار بشکه در روز و میادین سپهر و جفیر70 هزار بشکه در روز، شادگان 55 هزار بشکه در روز، کوپال 30 هزار بشکه در روز، چشمه خوش، دالپری و پایدار شرق 50 هزار بشکه در روز با هدف افزایش توان تولید نهایی به حدود 257 هزار بشکه در روز و افزایش تولید حدود 150 هزار بشکه در روز از محل اجرای کامل طرح های نگهداشت و افزایش توان تولید نفت در دستور کار خواهد بود.
همچنین دستیابی به افزایش تولید بیش از 250 هزار بشکه در روز نسبت به تولید اولیه با تنفیذ قراردادهای توسعه و بهره برداری هشت میدان نفتی، ازدیگر برنامه های پیش بینی شده است. این هدف گذاری شامل افزایش تولید با تنفیذ قراردادها و انجام عملیات اجرایی قراردادهای مربوط به میادین نفتی مشترک آزادگان 175 هزار بشکه در روز، چنگوله 30 هزار بشکه در روز و آذر 21 هزار بشکه در روز و میادین بندکرخه پنج هزار بشکه در روز، سومار، سامان و دلاوران 9 هزار بشکه در روز و مسجد سلیمان 9 هزار بشکه در روز با هدف دستیابی به افزایش تولید نهایی حدود 700 هزار بشکه در روز با سرمایه گذاری 15 میلیارد دلاری است.
مدیرعامل شرکت نفت و گاز اروندان درباره طرح های درازمدت برای افزایش تولید در حوزه تحت اختیار این شرکت می گوید: بهره برداری سریع تر ازمخازن و میدان های مشترک، تولید روزانه یک میلیون بشکه نفت در سال 1404، تولید و بهره برداری با شاخص 99 درصدی استمرار تولید، افزایش و تولید نفت به صورت پایدار و توسعه شرکت با بهره گیری از امکانات بخش خصوصی، حرکت به سمت عدم تمرکز و بهینه سازی هزینه تولید از اولویت های این شرکت در چشم انداز سال های آتی است که امیدواریم با برنامه ریزی دقیق این موارد قابل تحقق باشد.
او با بیان جزییات طرح های چهارساله افزایش تولید در شرکت نفت و گاز اروندان می گوید: در این میان افزایش تولید میدان از مشترک آزادگان جنوبی بخش عمده ای از تعهد تولید این شرکت را تامین خواهد کرد. با راه اندازی فاز اول واحد فراورش متمرکز(CTEP) و همچنین راه اندازی ۳۰ حلقه چاه شاهد افزایش تولید قابل توجهی در این میدان خواهیم بود. میدان نفتی آزادگان جنوبی که به عنوان بزرگترین میدان نفتی کشور شناخته می شود، میدان مشترک در مجاورت مرز عراق و حدود 80 کیلومتری غرب اهواز است که به صورت بیع متقابل در حال انجام بوده و فازهای توسعه ای بعدی، به صورت یکپارچه با میدان آزادگان شمالی در قالب مدل جدید قراردادهای نفتی درحال پیگیری است و در این زمینه تفاهمنامه هایی با چند شرکت معتبرخارجی منعقد شده است.نفت درجای میدان آزادگان جنوبی 27 میلیارد بشکه و ضریب برداشت از این میدان 6/6 درصد (در سازندهای فهلیان، سروک، گدوان و کژدمی) است. تاکنون 62 حلقه چاه در میدان نفتی آزادگان جنوبی حفر شده و تولید زودهنگام روزانه 45 هزار بشکه نفت خام صورت گرفته است که این میزان تا پایان سال جاری، به روزانه 110 هزار بشکه افزایش خواهد یافت. مجموع چاه های مورد نیاز فاز یک طرح توسعه میدان آزادگان جنوبی 185 حلقه چاه به منظور تحقق تولید روزانه 320 هزار بشکه نفت خام است.
جهش تولید مستلزم سرمایه و سرمایه گذاری است
از نیازهای اصلی صنعت نفت برای توسعه و نگهداشت تولید نفت و گاز، موضوع سرمایه گذاری است. شرکت ملی نفت ایران به منظور اجرای طرح های توسعه ای و نگهداشت تولید در میادین نفتی و گازی طی حدود هشت سال آینده نیازمند حدود 124 میلیارد دلار منابع مالی است که تامین این حجم از منابع از طرق مختلف از جمله منابع داخلی، بازار پول و سرمایه، صندوق توسعه ملی، قراردادهای سرمایه گذاری و ... در دستور کار قرار دارد. به منظور اجرای به موقع طرح ها ضروری است تا پایان دولت چهاردهم حدود 80 میلیارد دلار در این بخش سرمایه گذاری شود که وزارت نفت بنا دارد آن را از منابع داخلی، قرارداد سرمایه گذاری آی پی سی، قراردادهای سرمایه گذاری بیع متقابل EPC/F و همچنین صندوق توسعه ملی تامین کند که گام اولیه آن برای طرح ضربتی 250 هزار بشکه تا پایان سال برداشته شده است.