شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران یکی از دلایل افت ذخایر سوخت نیروگاهی را اجازه استفاده نکردن از مازوت در فاصله ماه های خرداد تا مهر سال ۱۴۰۳ و به تبع آن برداشت نفت گاز بیشتر از ذخایر اعلام کرده است. این در حالی است که اگر روزانه ۱۰ میلیون لیتر نفت کوره بیشتر در نیروگاه های کشور در این مدت مصرف می شد، سطح ذخایر نفت گاز نیروگاهی کشور به منظور مصرف در زمستان حدود ۱.۵ میلیارد لیتر افزایش می یافت.
آذرماه امسال به طور میانگین، روزانه حدود ۱۲۳میلیون لیتر بنزین در بخش حمل ونقل کشور توزیع شده که با احتساب دیگر فراورده های توزیعی در کشور ازجمله نفت سفید روستایی، سوخت هواپیما، گاز مایع و نفت کوره این مقدار به مجموع روزانه ۳۲۰ میلیون لیتر رسیده است.
در 26 آذرماه، شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران از توزیع بی سابقه ۱۷۲ میلیون لیتر نفت گاز خبر داد که از این مقدار در مجموع ۷۹.۳ میلیون لیتر سوخت مایع نیروگاهی تحویل نیروگاه های کشور شده است که ۵۸.۸میلیون لیتر آن مربوط به نفت گاز و ۲۰.۵ میلیون لیتر مربوط به نفت کوره بوده است.
همچنین بر پایه این گزارش، از ابتدای آذر تا پایان روز ۲۶ آذرماه، با رشدی ۳۳ درصدی در مقایسه با مدت مشابه پارسال (یکم تا ۲۶ آذر ۱۴۰۲) به طور میانگین ۴۶.۶ میلیون لیتر نفت گاز تحویل نیروگاه های کشور شده است. درمجموع از ابتدای آذر سال ۱۴۰۳ تا تاریخ ۲۶ آذر یک میلیارد و ۸۵۰ میلیون لیتر سوخت مایع تحویل نیروگاه های کشور شده است .
شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران آماری از میزان مجموع ذخایر نفت گاز، نفت کوره و انبارهای نفت این شرکت ارائه کرد. بر این اساس، از ابتدای شهریورماه امسال، مجموع ذخایر نفت گاز نیروگاهی یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون لیتر بوده و این در حالی است که در مدت مشابه پارسال این رقم به ۳.۲ میلیارد لیتر رسیده است. از این رو از ابتدای شهریورماه امسال شرکت ملی پخش فراورده های نفتی با کمبود یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون لیتری نفت گاز در مخازن نیروگاهی نسبت به مدت مشابه پارسال روبه رو بوده است.
همچنین میزان ذخایر نفت کوره در ابتدای شهریورماه امسال نسبت به مدت مشابه پارسال ۴۶۰ میلیون لیتر کاهش داشته است. در مجموع ۱.۹ میلیارد لیتر ذخایر سوخت مایع (نفت گاز، نفت کوره) در پایان مردادماه امسال نسبت به مدت مشابه پارسال کاهش یافته بود.
همچنین بر اساس آخرین آمار و ارقام شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران، در چهار ماه اخیر ۶ میلیارد و ۸۰۰ میلیون لیتر سوخت مایع به نیروگاه ها تحویل شده است که این رقم نسبت به مدت مشابه پارسال، ۴۸ درصد، نسبت به مدت مشابه ۱۴۰۱، ۲۷ درصد و نسبت به سال ۱۴۰۰، ۱۱ درصد رشد داشته است؛ بنابراین درمجموع تاکنون ۱۴ میلیارد و ۶۳ میلیون لیتر سوخت مایع به نیروگاه ها تحویل شده که این رقم در مدت مشابه سال ۱۴۰۲ به حدود ۹ میلیارد و ۸۷۰ میلیون لیتر می رسید و نشان می دهد حدود ۴.۲ میلیارد لیتر سوخت مایع بیشتری نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۲ به نیروگاه ها تحویل شده است.
عملیات سوخت رسانی با استفاده از ۴ هزار و ۶۰۰ جایگاه سوخت مایع، ۲ هزار و ۵۰۰ جایگاه سوخت سی ان جی و حدود ۱۶ هزار ناوگان حمل ونقل در کشور انجام می شود. همچنین در حوزه دریایی سوخت رسانی به جزایر با ۶ شناور کوچک انجام و سه فروند کشتی نیز جابه جایی سوخت بین پالایشگاه ها و بنادر صادراتی را منتقل می کنند.
واردات نفت گاز مجوز گرفت
سطح ذخایر نفت گاز و نفت کوره نیروگاهی در مردادماه امسال به پایین ترین حد خود رسید و سبب شد این بخش در تامین سوخت مورد نیاز خود با شرایط بحرانی روبه رو باشد. شورای عالی اقتصاد برای رفع ناترازی در تولید و مصرف فراورده نفت گاز، مصوبه ای را از سر گذراند که بر اساس آن به دولت این امکان را داد تا در مورد واردات نفت گاز اقدام کند. در حقیقت راهکاری اضطراری و کوتاه مدت که می توانست تنگنای موجود را بهبود بخشد. طبیعتا دولت برای جبران کسری سوخت مخازن از طریق واردات، باید قیمت بالاتری بپردازد که از این منظر نیز متحمل بار مالی چند میلیون دلاری خواهد شد.
افزون بر کاهش سطح ذخایر سوخت نیروگاه ها، سرمای زودهنگام و تعویق در برنامه تعمیراتی پالایشگاه های گازی نیز از دیگر عواملی بود که شرایط دشواری را همزمان با بحران ناترازی ایجاد کرد که خوشبختانه تمامی این چالش ها با تمرکز بر بهبود ظرفیت های پالایشگاهی و بهینه سازی فرآیندهای تولید مرتفع شد.
بر اساس آخرین آمار و ارقام وزارت نفت، تولید نفت گاز از میانگین روزانه ۱۱۱ میلیون لیتر در پنج ماه امسال به روزانه ۱۲۴ میلیون لیتر (رشد ۱۱.۷ درصدی) در آذر ۱۴۰۳ رسیده است که این دستاورد نه تنها نشان دهنده توانمندی دولت در مدیریت بهینه منابع نفتی است، بلکه نقشی حیاتی در تامین نیازهای داخلی، کاهش وابستگی به واردات و تقویت امنیت انرژی کشور ایفا کرده است.
این روند افزایشی در مهر و آبان نیز ادامه یافت؛ به گونه ای که تولید روزانه نفت گاز در آبان امسال با افزایش حدود ۱.۷ درصدی نسبت به مهر (۱۱۵ میلیون لیتر در روز) به ۱۱۷ میلیون لیتر رسید، اما بیشترین مقدار افزایش تولید در آذر امسال اتفاق افتاد و تولید نفت گاز با افزایش حدودی ۵.۹ درصدی نسبت به آبان (میانگین تولید ۱۱۷ میلیون لیتر) به روزانه ۱۲۴ میلیون لیتر رسید و دولت موفق به ثبت رکورد تازه تولید نفت گاز در آذر امسال شد.
تولید نفت گاز در آذر ۱۴۰۳ با میانگین تولید ۱۲۴ میلیون لیتر در روز نسبت به پنج ماه نخست امسال (میانگین ۱۱۱ میلیون لیتر در روز) با افزایش ۱۳ میلیون لیتری (معادل ۱۱.۷ درصد) در بازه زمانی چهار ماهه همراه بوده است که این افزایش تولید، نشان از کارآمدی سیاست ها و برنامه های شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی در افزایش تولید و تامین نیازهای داخلی دارد.
میانگین تولید روزانه نفت گاز در ۱۷ روز نخست آذر امسال با ثبت رقم ۱۲۴ میلیون لیتر نسبت به میانگین آذر سال های ۱۴۰۱ (۱۰۷ میلیون در روز) و ۱۴۰۲ (۱۱۳ میلیون لیتر در روز) به ترتیب ۱۷ و ۱۱ میلیون لیتر در روز افزایش نشان می دهد.
افزایش تولید انواع فراورده های نفتی، برنامه کیفی سازی سوخت مازوت در پالایشگاه ها، ایمن سازی زیرساخت های حمل ونقل ریلی و جاده ای، حذف سوخت رسان ها با اتصال نیروگاه ها به شبکه انتقال و راه اندازی زودهنگام فاز نخست خط لوله 26 اینچ بندرعباس- رفسنجان از اقدام های مهم و اثربخشی است که در این بازه کوتاه از ابتدای تشکیل دولت چهاردهم، برای جبران کسری و ناترازی تولید و مصرف فراورده های نفتی حاصل شده و همه تلاش ها بر آن است تا سوخت مورد نیاز همه بخش ها بدون توقف و پایدار تامین شود.