وی تصریح کرد: دولت چین در رشد اقتصادی پایین، سیاست رشد داخلی را دنبال می کند که به معنای ایجاد مجتمع های تازه پتروشیمی در چارچوب سیاست های پیش رو برای توسعه فناوری و پتروشیمی است. با گسترش صنعت پتروشیمی در چین، تقاضا از مراکز قدیمی به داخل کشیده می شود و ظرفیت های ایجادشده به طور قابل توجهی بر بازارهای جهانی تأثیرگذار خواهد بود، بنابراین شرکت های پتروشیمی در ایران باید به دقت این تغییرات را رصد و با پایش سیاست های این کشور آمادگی خود را برای تغییر سبد محصولات با هدف توسعه در بازار چین فراهم کنند.
سفیر جمهوری اسلامی ایران در چین با بیان اینکه دوراندیشی به تهدیدهای آمریکا برای صادرات محصولات پتروشیمی به چین ضرورتی فوری است، افزود: یکی از تمهیدها، متنوع سازی مسیرهای حمل ونقل برای صادرات است؛ اکنون برای صادرات محصولات کشاورزی از مسیر دریایی استفاده می کنیم که متنوع کردن مسیرهای صادراتی ازجمله ریلی و جاده ای می تواند تأثیرات زیادی در خنثی سازی تحریم های یک جانبه آمریکا داشته باشد.
بختیار با اشاره به اینکه حضور رقبای ایران مانند عربستان، امارات و قطر در چین به طور خیره کننده ای در حال افزایش است و سرمایه گذاری های کلانی را در حوزه صنعت پتروشیمی چین آغاز کرده اند، بیان کرد: چالش ها و فرصت های این روند در چین باید به طور دقیق مطالعه و بررسی شود تا متناسب با آن اقدام های لازم انجام شود.
وی با تاکید بر اینکه چین شریک راهبردی جمهوری اسلامی ایران است و روابط دوجانبه با این کشور با قدرت ادامه خواهد داشت، افزود: جذب سرمایه خارجی به ویژه در صنعت پتروشیمی از اولویت های کاری این سفارت است. چین به دنبال تسهیل سرمایه گذاری شرکت های چینی در دیگر کشورها و این فرصت مناسبی است که از ظرفیت شرکت های این کشور در صنعت پتروشیمی ایران استفاده کنیم.
تداوم روابط ایران و اندونزی
محمد بروجردی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در اندونزی هم در این نشست تخصصی، بیان کرد: اندونزی چهارمین کشور پرجمعیت دنیاست و اقتصاد بسیار پویایی دارد و صندوق بین المللی پول و بانک جهانی پیش بینی می کنند که این کشور در آینده نه چندان دور به یکی از ۱۰ اقتصاد برتر و در سال های ۲۰۴۰ تا ۲۰۴۵ به اقتصاد چهلم جهان تبدیل شود. این پیش بینی باید برای ایران مهم باشد تا برنامه ریزی لازم را برای بهره مندی از این اقتصاد پویا داشته باشد.
سفیر جمهوری اسلامی ایران در اندونزی تصریح کرد: روابط اقتصادی ایران و اندونزی از سال ۲۰۱۶ در تبعیت از تحریم های آمریکا با توقف خرید نفت از ایران کاهش یافت اما روابط دو کشور در حوزه پتروشیمی توأم با فرازونشیب ادامه داشته است.
بروجردی با بیان اینکه اندونزی حدود ۳۰ میلیارد دلار سرمایه برای توسعه صنعت پتروشیمی خود جذب کرده و سرمایه پذیر این حوزه است، گفت: این کشور صادرکننده و واردکننده محصولات پتروشیمی است و حدود ۲۰ میلیارد دلار واردات محصولات پتروشیمی دارد. بعضی از طرح های پتروشیمی اندونزی به بزرگ ترین طرح های پتروشیمی شرق آسیا یا جنوب شرق آسیا معروف هستند. پیش بینی می شود اندونزی تا سال ۲۰۲۷ از واردات محصولات پتروشیمی بی نیاز شود.
سفیر جمهوری اسلامی ایران در اندونزی با اشاره به اینکه اندونزی در حوزه کربن، به ویژه قیر واردات دارد، بیان کرد: این کشور ۱۷ کالای پتروشیمی از جمله اتیلن و پروپیلن را وارد می کند. بیشتر واردات اندونزی از ایران، چین، سنگاپور، مالزی، ایتالیا، تایلند و امارات است.
به گفته بروجردی، اندونزی ۷۷۰ هزار تن پلی اتیلن و 1/1 میلیون تن پلی پرویلن وارد می کند. صنایع اندونزی در سال گذشته میلادی به طور میانگین ۷ تا ۸درصد رشد داشته و پیش بینی شده است که تولید تنها پروپیلن تا سال ۲۰۴۵ به طور میانگین سالانه 5/3 درصد افزایش می یابد.
ظرفیت 2برابر شدن واردات آفریقای جنوبی از ایران
منصور شکیب مهر، سفیر جمهوری اسلامی ایران در آفریقای جنوبی نیز در نشست تخصصی «همکاری و روابط بین المللی پتروشیمی» که در حاشیه همایش IPF برگزار شد، با اعلام اینکه شرکت «ساسول» بزرگ ترین تولیدکننده محصولات پتروشیمی در آفریقای جنوبی است و بیش از ۲۰۰ کالای مختلف پتروشیمی تولید می کند، افزود: ۷۵درصد محصولات صنعت پتروشیمی این کشور از زغال سنگ تولید و حدود ۲۰درصد خوراک پتروشیمی در آفریقای جنوبی از واردات نفت خام از کشورهای عربستان، نیجریه و آنگولا تأمین می شود.
سفیر جمهوری اسلامی ایران در آفریقای جنوبی تأکید کرد: هم اکنون بازار محصولات پتروشیمی در آفریقای جنوبی حدود ۸ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار است و ساسول اغلب محصولات پتروشیمی تولیدی در ایران را تولید می کند، اما ایران می تواند در تأمین برخی محصولات مانند کودهای کشاورزی یا گاز مایع در این کشور فعالیت داشته باشد و بخشی از بازار را به خود اختصاص دهد.
شکیب مهر با بیان اینکه آفریقای جنوبی سالانه ۱۷ میلیارد دلار محصولات نفتی وارد می کند، گفت: این کشور همچنین سالانه ۲ میلیارد دلار محصولات پالایش شده نفتی صادر می کند.
وی با اشاره به اینکه واردات آفریقای جنوبی از ایران شامل بیشتر محصولات پتروشیمی ازجمله کود اوره، گوگرد، قیر، سودسوزآور و پارافین است، افزود: مصرف سالانه اوره این کشور حدود ۷۰۰ هزار تن است که حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تن از ایران تأمین می شود و این قابلیت وجود دارد که این حجم را دو برابر کنیم.
سفیر جمهوری اسلامی ایران در آفریقای جنوبی تأکید کرد: باید تلاش کرد ارتباط مستقیمی بین تولیدکنندگان محصول و خریداران ایجاد شود، زیرا با این کار هزینه های تمام شده محصول پایین می آید و در بازار آفریقای جنوبی قابل رقابت می شود. ایران می تواند با مزیتی که در قیمت دارد، بازار بعضی محصولات مانند پلی اتیلن سبک و پلی اتیلن سبک خطی را در این کشور به خود اختصاص دهد.
وی بر استفاده از ظرفیت دفتر تجاری ایران در ژوهانسبورگ (که به تازگی گشایش یافته است) برای ارائه محصولات تأکید و بیان کرد: شرایط و بازار مطلوبی برای حضور ایران در بخش گاز مایع (ال پی جی)، مازوت و روغن پایه در این کشور فراهم است.
بازار ترکیه مستعد پذیرش محصولات پتروشیمی ایران
محمدحسن حبیب الله زاده، سفیر جمهوری اسلامی ایران در ترکیه نیز در این نشست تخصصی، حجم تجارت خارجی ایران و ترکیه در سال 1402 را ۱۲ میلیارد دلار اعلام کرد و افزود: این کشور رتبه دوم واردات محصولات خالص پتروشیمی در جهان پس از چین، رتبه دوم واردات پلی پروپیلن در جهان، رتبه دوم تولید پلاستیک در اروپا، رتبه پنجم تولید انواع رنگ، رتبه دهم مصرف کننده کودهای شیمیایی در جهان را به خود اختصاص داده است.
سفیر جمهوری اسلامی ایران در ترکیه ادامه داد: این کشور در سال ۲۰۲۳ حدود ۷۰ میلیارد دلار نفت و میعانات گازی، ۹ میلیارد دلار مواد شیمیایی آلی، ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار مواد شیمیایی غیرآلی و ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار کود شیمیایی وارد کرده است.
حبیب الله زاده با بیان اینکه کشور ترکیه بیشتر واردکننده محصولات پتروشیمی است، گفت: این کشور محصولات وارداتی را فرآوری و با ایجاد ارزش افزوده ، صادر می کند. ترکیه در ۲۰۲۲ حدود ۳۳ میلیارد دلار مواد پتروشیمی را وارد، فرآوری و صادر کرده است.
وی ادامه داد: کل صادرات محصولات پتروشیمی حدود ۱.۵ میلیارد دلار است اما حدود ۱۱ تا ۱۳ میلیارد دلار واردات دارد. این کشور سالانه به حدود ۱۰ میلیون تن محصول پتروشیمی نیاز دارد که به طور میانگین حدود ۳تا ۴ میلیون تن را در داخل تولید و ۶۰ تا ۷۰درصد نیاز خود را وارد می کند. بیشترین مصرف مواد پتروشیمی در ترکیه نیز صنعت پلاستیک است.
سفیر جمهوری اسلامی ایران در ترکیه با بیان اینکه مذاکره های گسترش روابط تجاری صنایع پتروشیمی ایران و ترکیه به طور مستمر در حال انجام است، تصریح کرد: مسیر فروش محصولات پتروشیمی ایران به ترکیه باید تسهیل شود و واسطه ها کاهش یابند. از همین رو پیشنهاد می شود شرکت های صادرکننده محصولات پتروشیمی به ترکیه، دفاتر خود را در این کشور ایجاد کنند.
لزوم استفاده از توانمندی های لجستیک شرکت های پتروشیمی
عبدالله نکونام قدیری ، سفیر جمهوری اسلامی ایران در برزیل نیز در نشست تخصصی «همکاری و روابط بین المللی پتروشیمی» که در حاشیه همایش IPF برگزار شد، با بیان اینکه به نفع ایران است که منفعت تجاری مشترک بیشتری با برزیل داشته باشد و افزود: چه در حوزه واردات مواد غذایی و نهاده های دامی، چه در حوزه صادرات که بخش اساسی آن اقلام پتروشیمی و کود اوره را تشکیل می دهد، این همکاری مشترک باید تقویت شود.
سفیر جمهوری اسلامی ایران در برزیل با اشاره به تمرکز بر افزایش روابط تجاری دو کشور در صادرات محصولات پتروشیمی به ویژه کود اوره، افزود: با وجود اینکه برزیل از تولیدکنندگان پتروشیمی است، اما باید توجه داشت که حجم صادرات محصولات پتروشیمی برزیل نزدیک دو برابر اقلام وارداتی این کشور است. به نظر می رسد فرصت هایی برای ایران در بخش کود اوره به وجود آمده است که باید تلاش کنیم حجم این صادرات را با استفاده از حمل با کشتیرانی ایران بالاتر ببریم.
وی با تأکید بر رفع مشکلات حمل محصولات پتروشیمی به برزیل تصریح کرد: باید از توانمندی های لجستیک شرکت های پتروشیمی استفاده کرد و وارد فرایند همکاری مشترک در توزیع شد. باید با کمک پتروشیمی ها تلاش کنیم زنجیره کامل تأمین و توزیع اوره به سمت برزیل را طراحی و پیاده سازی کنیم.
فروش کاتالیست وستیت سنتز آمونیاک به برخی مجتمع ها
در همایش IPF تهران، نشست تخصصی «پروژه های تحقیقاتی و فناوری» نیز برگزار شد و علی جعفری، پژوهشگر ارشد کاتالیست شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی درباره وستیت (Wustite) یا نسخه تازه کاتالیست سنتر آمونیاک اظهار کرد: آمونیاک دومین محصول سنتزی در دنیا پس از اسیدسولفوریک به دلیل مصرف بالاست و حدود ۸۰درصد آمونیاک در صنایع کود شیمیایی استفاده می شود. براساس آمار سال ۲۰۲۳، بزرگ ترین تولیدکننده آمونیاک در دنیا چین، در آسیا اندونزی و در خاورمیانه ایران با تولید سالانه ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار تن پس از عربستان و قطر است.
به گفته جعفری، هشت نوع کاتالیست در واحد آمونیاک استفاده می شود که کاتالیست سنتز آمونیاک جزو کاتالیست های اقتصادی است که هفت کاتالیست دیگر برای این کاتالیست کار می کنند.
وی یادآور شد: کاتالیست وستیت ساختار کریستالی دارد که در دمای پایین ناپایدار است. شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی دانش فنی کاتالیست وستیت سنتز آمونیاک را دارد و در کشور تولید و به چند مجتمع پتروشیمی نیز فروخته شده است.
پژوهشگر ارشد کاتالیست شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی تصریح کرد: طول عمر کاتالیست وستیت ۱۰ سال است و پایداری و عمر این کاتالیست در دمای بالای ۵۲۰ تا ۵۵۰ درجه سانتی گراد آزمایش می شود. دانش بومی، استفاده از مواد داخلی، قیمت ارزان و عملکرد مطلوب از مزیت های این نوع کاتالیست است.
۲۰ پروژه محیط زیستی در مکران در حال اجرا داریم
علیرضا منیری ابیانه، مدیرعامل شرکت توسعه پتروشیمی نگین مکران در نشست تخصصی چشم انداز صنعت پتروشیمی که در پانزدهمین همایش بین المللی صنعت پتروشیمی ایران برگزار شد، با بیان اینکه برای ایجاد و گسترش مناطق توسعه ای صنعت پتروشیمی باید مسائل اجتماعی دیده شود، گفت: هشت پیوست فنی در ایجاد قطب سوم پتروشیمی در منطقه مکران دیده شده است و برنامه های گسترده ای را از ابتدای شکل گیری پروژه ها پیاده سازی کرده ایم.
وی تصریح کرد: در بخش توسعه زیرساخت، همسو با عمل به مسئولیت های اجتماعی، به همان مقدار که به شیرین سازی آب دریا برای صنعت توجه شده، به شیرین سازی آب دریا برای شرب مردم منطقه نیز توجه شده است . همچنین در این منطقه، تأمین انرژی مازاد برای تزریق به شبکه برق سراسری و توسعه انرژی های تجدیدپذیر نیز مدنظر بوده است. منیری ابیانه ادامه داد: تلاش کرده ایم اقدام های شرکت توسعه پتروشیمی نگین مکران همسو و منطبق با محیط زیست و با به کارگیری فناوری های روز باشد و همه ابعاد قطب سوم پتروشیمی ایران مجوز سازمان محیط زیست را دارد؛ یعنی از ابتدای ایجاد و توسعه این قطب به مسائل محیط زیستی توجه شده است.
وی با اعلام اینکه ۲۰ پروژه محیط زیستی در مکران در حال اجراست، افزود: تکمیل زنجیره ارزش در این مجموعه به طور کامل دیده شده است و طبق برنامه ۶ پروژه پتروشیمی و ۲۲ واحد پتروشیمی کوچک تر تا سطح کاربردی در این منطقه احداث خواهند شد.
منیری ابیانه افزود: توجه به موضوع آمایش در احداث قطب سوم پتروشیمی و اقتصاد دریا محور به طور ویژه انجام شده است. امروز حدود ۸ تا ۹ میلیارد دلار سرمایه در منطقه مکران در جریان است و پیش بینی می کنیم این رقم به ۲۵ میلیارد دلار افزایش یابد.
مدیرعامل شرکت توسعه پتروشیمی نگین مکران یادآور شد: براساس برنامه امسال، زیرساخت های پتروشیمی در این منطقه به بهره برداری می رسد و سال آینده دو واحد متانول عملیاتی و به موازات آن زنجیره ارزش آن کامل می شود. منیری ابیانه با اعلام اینکه هم اکنون ۵ هزار نفر در منطقه مکران مشغول کار هستند و توسعه این قطب به اشتغال مستقیم ۲۰ هزار نفر منجر می شود، افزود: به زودی مرکز مهارت افزایی در منطقه مکران راه اندازی می شود و با آموزش مهارت به افراد بومی، در تلاش هستیم نیروهای بومی بیشتری در منطقه مکران به کار مشغول شوند و اکنون نیز نزدیک به ۵۰درصد افراد شاغل در قطب سوم پتروشیمی ایران، بومی منطقه مکران هستند.