«مشعل» از سختی های کار مردان مناطق عملیاتی نفت خیز جنوب زیر آفتاب سوزان روایت می کند
تاب آوری در دمای60 درجه
مشعل: نقشه های هواشناسی ردی گسترده از رنگ های هشدار قرمز به ویژه در جنوب به خود گرفته و باعث کاهش ساعات کاری و حتی تعطیلی مشاغل مختلف شده است. با این حال ماهیت کار در مناطق عملیاتی صنعت نفت رنگ و نشانی دیگر دارد؛ گرما و سرما نمی شناسد و در شرایطی که تاب آوردن آسمان بالاي سر و شدت گرما در زمین طاقت فرساست، تولید پایدار نفت و گاز با تلاش کارکنان در خشکی و دریا از جمله در شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب به عنوان بزرگ ترین شركت تابع شركت ملی نفت ایران با ۴۵ میدان و ۶۵مخزن هیدروكربوری بزرگ و كوچك در گستره ای افزون بر ٧٠ هزار کیلومترمربع از استان بوشهر تا شمال خوزستان،سهم قابل توجه تولید نفت و گاز کشور در حال انجام است.
کارکنان صنعت نفت درشرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، تولید از میدان های بزرگی همچون اهواز، گچساران، مارون، آغاجاری، كرنج و پارسی و بی بی حكیمه را عهده دار هستند و امسال تجربه ای متفاوت تر و سخت تر از روزهای گرم تابستان را پشت سر می گذارند. در این میان کارکنان شرکت بهره برداری نفت و گاز آغاجاری، به عنوان یکی از شرکتهای زیرمجموعه شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب با سهم 25 درصدی از تولید شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب، راهبری عمليات توليد، فرآورش و انتقال نفت و گاز از هشت میدان نفت و گاز آغاجاری، كرنج، پرنج، پارسی، رامشیر، پازنان، رگ سفید و بخشی از میدان مارون واقع در جنوب شرق استان خوزستان را به عهده دارند و این روزها سرسختانه در جدال با گرما، تولید را پایدار نگه داشتند.
لحظاتی که تصور آن هم دشوار است
کامران قنواتی، رئیس اداره بهره برداری عملیات شرکت بهره برداری نفت و گاز آغاجاری که از سال1369 و از طریق آموزشگاه وارد صنعت نفت شده و از سال 1371 تاکنون در اداره بهره برداری شرکت نفت و گاز آغاجاری مشغول فعالیت است، درباره تجربه روزهای گرم کارکنان این شرکت می گوید: آنچه ما کارکنان صنعت نفت در گرمای این روزها با آن درگیر هستیم، ناگفتنی است؛ باید از نزدیک آن را تجربه کنید. او می گوید: با توجه به ماهیت صنعت نفت و ضرورت تولید پایدار، در هر شرایطی چاه های نفت فعال و توربین ها کار می کنند، نفت در خطوط صادراتی پمپاژ و بی وقفه در حال ارسال است. قنواتی گرمای تابستان امسال را بی سابقه می خواند و می گوید: حتی ساعت پنج صبح هم که در محوطه بیرونی قرار می گیریم، تحمل داغیِ هوا سخت است. او با اشاره به تعطیلی یا کاهش ساعت کاری مشاغل مختلف از جمله بخش های ستادی اشاره می کند: با وجود گرمای طاقت فرسا فعالیت و تلاش فیزیکی کارکنان عملیاتی دوچندان شده و در این روزها به این دلیل که گرما به شدت بر ایمنی دستگاه ها به ویژه ماشین آلات، توربین ها و... تاثیر می گذارد و آنها را مستعد حادثه می کند، پایش و بازرسی ها هم افزایش یافته است.
به گفته این مدیر شرکت بهره برداری نفت و گاز آغاجاری، دستگاه ها، خطوط لوله و تمام ادواتی که کارکنان با آنها سروکار دارند، خرابی و ضرورت تعمیرشان تحت تاثیر گرما افزایش یافته و همین مساله دردسرهای خاص خود را دارد.
قنواتی با اشاره به بخش دیگری از سختی کار به داغ بودن خطوط لوله، چاه ها و دیگر تاسیسات اشاره می کند که در بخش های بدون سایه و در معرض مستقیم تابش خورشید قرار دارند. او ادامه می دهد: در شرایط حاکم بر تاسیسات صنعت نفت در این روزهای گرم حتی در دمای 52 درجه سایه هم به هیچ عنوان نمی توان با آب شیرهای موجود تاسیسات دست و صورت را شست، با این حال باید در تماس با این تاسیسات و خطوط لوله، اقدام ها و فعالیت ها را به پیش ببریم. او در این زمینه توضیح می دهد: حال تصور کنید برای باز و بسته کردن یک شیر بزرگ 40 اینچی که در معرض گرما داغ شده است، با چه مشقتی همراه می شویم. در این شرایط حتی امکان استفاده از دستکش هم نیست و حکایت استفاده از آن مثل این است که در این روزهای گرم روی خود پتو بکشیم که این سختی شامل تمام فعالیت ها از جمله برشکاری، پتک زنی و... هم می شود.
کار در گرمای بالای 60 درجه
قنواتی می گوید: آمار و ارقامی که ایستگاه هواشناسی به عنوان نمونه در اعلام دمای هوای 45 درجه اعلام می کند، دمای در سایه است؛ در حالی که دماسنج های ما دمای 68 درجه را هم نشان می دهد که در تاسیسات مختلف در بیابان و زیر نور خورشید در حال فعالیت هستیم.
او با یادآوری اینکه شرایط دمای بالا در تابستان کار در نفت را پرریسک تر و نیازمند رسیدگی بیشتر کرده است، تاکید می کند: کار ما توقف ناپذیر است و فعالیت های مختلف براساس عدد مشخصی از تعهد در میزان تولید که موظف به حفظ و پایداری آن هستیم در جریان بوده و آفتاب و دیگر موارد کار ما را متاثر نخواهد کرد تا این صنعت با خللی همراه نشود.
تلاش برای احیای چاه ها
روایتی را که قنواتی از فعالیت های در حال انجام این روزهای گرم بیان می کند، می توان در بخش های مختلف از جمله چاه 124 پازنان و چاه 40 رگ سفید نیز سراغ گرفت که در فیلم ارسالی روابط عمومی شرکت بهره برداری نفت و گاز آغاجاری بخشی از این سختی کار در روزهای تابستان به تصویر کشیده شده است. در این فیلم مهندسان تولید این شرکت با پشتیبانی کارشناسان شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب و همچنین شرکت ملی حفاری ایران برای احیای این چاه به میدان آمده و با استفاده از اسیدکاری گسترده، در انتظار تولید آن هستند. این چاه با هدف تولید گاز خام از میدان پازنان حفاری شده است.
میدان نفتی پازنان واقع در منطقه پازنان از توابع کهگیلویه و بویراحمد است که ظرفیت تولید نفت خام آن ۳۱ هزار بشکه در روز و ظرفیت تولید گاز این میدان به طور میانگین ۲۸ میلیون مترمکعب در روز است.
حجم ذخیره درجای اولیه نفت خام این میدان افزون بر شش میلیارد بشکه برآورد می شود، همچنین میزان ذخیره گاز درجای اولیه میدان پازنان ۳۷ تریلیون فوت مکعب است. در فیلم ارسالی دیگر نیز، تلاش مهندسان در چاه 40 رگ سفید دیده می شود. آنچه در این گزارش اشاره می شود، براساس برنامه ریزی در دمای بالای 50 درجه عملیاتی در حال انجام است تا این چاه با تولید پایدار در مدار قرار گیرد. میدان رگ سفید در 150 کیلومتری شرق اهواز و نزدیکی بندر دیلم واقع شده است. مخزن آسماری این میدان در سال 1343 شناسایی و کشف و میزان نفت در جای اولیه این میدان 5/16 میلیارد بشکه برآورد شده است و پیش بینی می شود 44/3 میلیارد بشکه از آن قابل برداشت باشد. این میدان پس از میدان پازنان دارای دومین حجم کلاهک گازی در میان میدان های نفتی کشور است که میزان حجم گاز در جای اولیه آن حدود 7/7 تریلیون فوت مکعب برآورد شده است.