تلاش برای رفع محدودیت های تامین خوراک و فروش محصولات
ظرفیت پتروشیمی ها درآستانه 20 میلیونی شدن
مشعل| شناسایی و استفاده از ظرفیت های خالی مجتمع های پتروشیمی یکی از موضوع هایی است که از چند سال قبل مطرح بود، اما با توجه به شرایط تحریم و محدودیت های اقتصادی، فرصتی برای مدیریت تولید و برنامه ریزی برای تکمیل زنجیره ارزش محصولات فراهم نبود. در دوره اخیر، دولت سیزدهم تلاش کرد تا در جهت رفع محدودیت های تامین خوراک و فروش محصولات، ظرفیت های خالی را شناسایی کند و در این مسیر ضمن توسعه در بخش های مختلف، اقدامی موثر در جهت تامین خوراک پایدار مجتمع های پتروشیمی داشته باشد. مرتضی شاهمیرزایی، مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، با اشاره به راهبرد اصولی دولت سیزدهم در تکمیل زنجیره ارزش به منظور پرهیز از خام فروشی و ایجاد ارزش افزوده از منابع هیدروکربوری اعلام کرد که مجوز حدود ۱۷ طرح پتروشیمی پس از بازنگری لغو شد و طرح های تکمیل زنجیره ارزش جایگزین آنها شده است تا از ظرفیت های مجتمع ها بیش از قبل استفاده شود.
اقدام شرکت ملی صنایع پتروشیمی در شناسایی و اولویت بندی گلوگاه های تولید، در استفاده حداکثری از ظرفیتهایی که پیش تر برای ایجاد آنها سرمایه گذاری شده، تاثیر مستقیم دارد. نکته مهم این است که برای استفاده از همه ظرفیت های موجود لازم است میان وزارت نفت، شرکت ملی نفت، شرکت ملی گاز و همچنین مجتمع ها و هلدینگ های فعال در صنعت پتروشیمی هماهنگی وجود داشته باشد.
امیدهای پیش رو در طرح های PDH
صنایع پتروشیمی برای ادامه فعالیت به انواع خوراک شامل متان، اتان، میعانات گازی، گاز غنی، مایعات گازی و گازهای ترش و ... نیاز دارد که همه این محصولات مستقیم و غیرمستقیم در داخل همین صنعت تامین می شود. حال پس از چند دهه تولید محصولات پتروشیمی، برنامه بلندمدت این صنعت بر این است که بخشی از این خوراک را به چرخه محصولات متنوع و با ارزش تر تبدیل کند و از ظرفیت های خالی خود بهره بیشتری ببرد.
طبق اعلام شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، ظرفیت های خالی این صنعت در سال های گذشته به طور میانگین بیش از 25 درصد بوده که تقریبا نیمی از این ظرفیت خالی به دلیل کمبود خوراک است. اگرچه در صنعت پتروشیمی کشورهای دیگر هم ظرفیت خالی، موضوعی معمول است، با وجود این شرکت ملی صنایع پتروشیمی با هم افزایی میان شرکت های ملی گاز، شرکت ملی نفت و شرکت ملی پالایش و پخش تلاش می کند این ظرفیت را به فرصتی خوب تبدیل کند. مدیر کنترل تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی، در گفت و گو با خبرنگار «مشعل» توضیحات تکمیلی و بیشتری را درباره برنامه پیش بینی شده برای تکمیل ظرفیت پتروشیمی ها ارائه کرد.
بیژن چگنی با اشاره به برنامه ای که مدیریت کلان پتروشیمی برای افزایش ظرفیت های خالی برای پوشش تکمیل زنجیره ارزش در دستور کار قرار داده است، گفت: در حوزه PDH ظرفیت فراوانی در تولید پروپان و بوتان وجود دارد؛ از سوی دیگر هم اکنون خام فروشی زیادی در حوزه پروپان و بوتان و در زمینه بازاریابی و تامین ناوگان و حمل و نقل این محصولات هم محدودیت های زیادی وجود دارد.
وی در ادامه افزود: در صورتی که بتوانیم این محصول را به عنوان خوراک مورد استفاده قرار دهیم و تاسیسات PDHD را راه اندازی کنیم، علاوه بر تکمیل زنجیره این محصولات، می توانیم بسیاری از مسائل مربوط به تحریم را در مرحله حمل ونقل این محصول برطرف کنیم و این محصول را در زنجیره پایین دست پلی پروپیلن و پلی پروپیلن اکساید به کار بگیریم، ضمن اینکه با این کار نوع بازار و ارزش قیمتی محصول تغییر و به ظرفیت تولید صنعت پتروشیمی افزوده می شود.
چگنی با تاکید بر اینکه زنجیره پایین دست پلی پروپیلن مصارف و ارزش بالایی دارد، افزود: معمولا پروپان را برای زنجیره PDH سوخت استفاده می کنند، اما نظر ما این است که این محصول می تواند ارزش افزوده بیشتری برای کشور داشته باشد.
مدیر کنترل تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی در ادامه افزود: مقادیری بوتان در پروژه ها تولید می شود که طبق برنامه می خواهیم در طرح هایی مثلBDH و سایر محصولات پایین دست آن به عنوان خوراک مورد استفاده قرار گیرد.
وی با اعلام اینکه چند پروژه PDH در دو سال اخیر تعریف شده که روند اجرای برخی از آنها همچون سلمان فارسی در ماهشهر، PDH بید بلند در بهبهان و PDH پارس در عسلویه قابل قبول است، افزود: چند مجتمع PDH دیگر هم در دستور کار قرار دارند که همه آنها با داشن فنی داخلی انجام شده و پیش می رود. با اجرای این پروژه ها مصرف و زنجیره پروپان به مرور کامل و ارزش افزوده بالایی برای تامین خواهد شد و همزمان مسئله مربوط به حمل این محصول و محدودیت های تحریمی مرتفع خواهد شد.
روند کاهشی ظرفیت خالی پتروشیمی
چگنی با تاکید بر اینکه برنامه در دستور کار افزایش ظرفیت مرتبط با پروژه های تامین کمبود خوراک است، افزود: بخشی از این پروژه ها برای تامین متان است که کمبود آن در مجتمع های متانولی و اوره و آمونیاکی مشکل ایجاد می کند. از سوی دیگر خوراک سیتوپلاس و میعانات که هر کدام زنجیره خاص خود را دارد نیز در دستور کار است و به زودی پروژه های مرتبط با هر کدام را آغاز خواهیم کرد.
مدیر کنترل تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی با اشاره به ظرفیت خالی پتروشیمی ها در سال 1400 که حدود 27 درصد بوده است، افزود: این رقم در سال 1401 حدود 24 درصد و در سال گذشته 21 درصد شد و تلاش ما بر کاهش بیشتر این ظرفیت خالی است.
پروژه های جدید در انتظار افتتاح رسمی
مدیر کنترل تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی با اشاره به پروژه هایی که در سال جاری آماده افتتاح و بهره برداری هستند، گفت: پروژه های پلیمر پاد جم، پتروشیمی صدف، پتروشیمی دالاهو، پلیمر انتخاب، پتروشیمی هنگام، آرین متانول، آرتا انرژی اردبیل و واحد الفین پتروشیمی کنگان در مراحل ابتدایی بهره برداری از واحد و در نوبت افتتاح هستند. چگنی از برنامه ریزی انجام شده هلدینگ خلیج فارس برای تکمیل زنجیره ارزش و توسعه صنایع پایین دست پتروشیمی با ایجاد پارک های پتروشیمی خبر داد و گفت: مسئولیت اجرای این پارک ها به عهده هلدینگ خلیج فارس گذاشته شده و تا جایی که در جریان هستم، مجوز اجرای این پارک ها اخذ شده است.
پیشرفت خوب پارک متانول پارسیان
وی با اعلام اینکه در مورد برخی پارک ها مسائل مربوط به مجوز محیط زیست و تامین سرمایه مطرح بود که در حال پیگیری است، افزود: پارک متانول در منطقه ویژه پارسیان پیشرفت خوبی دارد و به زودی خبرهای خوبی درباره آن خواهیم شنید. با این حال باید توجه داشت که اجرای پروژه پارک پتروشیمی نیاز به زیرساخت هایی دارد که لازم است ابتدا شکل بگیرد. مجموعه پارک متشکل از بخش های مختلف و متنوعی نظیر زیرساخت های اجرایی و دسترسی های محلی، یوتیلیتی و واحدهای اجرایی مجزا از هم است که همه آنها همزمان نیست و در زمان بندی مشخص خود آماده خواهد بود.