فصل تازه فعالیت های اثربخش خودکفایی در منطقه 7 عملیات انتقال گاز
خط مقدم فناوری
مشعل تولید و واردات قطعات از ضروری ترین نیازهای هر کشور برای توسعه و پیشرفت صنعت است؛ از این رو سال ها پیش همسو با تحقق سیاست های اقتصاد مقاومتی، مسیر خودکفایی و خوداتکایی در صنایع راهبردی هموار شد تا افزون بر تامین نیاز داخل، جلوگیری از خروج میلیاردها دلار ارز، فعال سازی ظرفیت های داخلی در حوزه های مختلف و... از وابستگی به دیگر کشورها نیز بی نیاز شویم. صنعت گاز نیز با فعال سازی کمیته های خودکفایی تلاش کرده در این مسیر گام بردارد و شرکت انتقال گاز ایران نیز با در اختیار داشتن بیش از 70 درصد دارایی های فیزیکی این صنعت، داخلی سازی را در اولویت کاری قرار داده است.
بر اساس سیاست های سالانه کمیته خودکفایی شرکت انتقال گاز ایران در همسویی با افزایش خودباوری، ارتقای دانش و توانمندی های کارکنان و نیز بهره مندی از دانش شرکت های دانش بنیان داخلی، بسیاری از قطعات مورد نیاز به ویژه در تعمیرات اساسی با تلاش کارکنان متخصص و شرکت های دانش بنیان بومی سازی شده است.
در ادامه گفت وگو با حسین چهارمحالی، رئیس تعمیرات مکانیک ایستگاه های منطقه 7 عملیات انتقال گاز ایران می آید.
واحد تعمیرات مکانیک ایستگاه ها چه ماموریتی به عهده دارد؟
تعمیرات مکانیک در واقع زیرمجموعه واحد تعمیرات اساسی ایستگاه هاست و تعمیرات کلی و اساسی تجهیزات ثابت و متحرک تاسیسات را انجام می دهد؛ بسیاری از فعالیت های تعمیراتی مربوط به تجهیزات یادشده از سوی همکاران تعمیراتی در داخل تاسیسات انجام می شود و نیازی به حضور همکاران تعمیرات مکانیک نیست؛ با این حال مسئولیت تعمیرات اساسی(اورهال) و تعمیرات کلی تجهیزاتی اعم ازGSS COOLER ها، ژنراتورها، کمپرسورهای هوا و توربوکمپرسورها به عهده واحد مکانیک و سایر بخش های واحد تعمیرات اساسی (ابزار دقیق و برق) است.
چند دستگاه توربین در منطقه 7 عملیات انتقال گاز ایران وجود دارد؟
10 توربین در این منطقه وجود دارد و همه اقدام های مربوط به اورهال توربوکمپرسورها در داخل منطقه انجام می شود. چهار توربین نیز در تاسیسات تقویت فشار گاز کوهدشت وجود دارد که برون سپاری شده و نظارت بر تعمیرات اضطراری و اساسی توربوکمپرسورهای مربوطه به عهده واحد تعمیرات مکانیک است.
آیا هم اکنون تعمیرات خاصی در تاسیسات تقویت فشار گاز منطقه در حال انجام است؟
با تلاش همکاران تاسیسات تقویت فشار گاز اراک، از خردادماه امسال اورهال و مونتاژ یک واحد توربین گازی MAN TURBO-THM1304 در حال انجام است.
چه اقدام هایی در قالب اورهال انجام می شود؟
اورهال یا بازآماد شامل تعمیرات اساسی هر تجهیزی می تواند باشد و شامل کوچک ترین قطعات و لوازم مکانیکی و الکترونیکی گرفته تا دستگاه ها و ابزارآلات صنعتی می شود. در واقع اورهال یا بازآماد به بروزسانی و تعمیرات اساسی پالایشگاه ها، پتروشیمی، نیروگاه ها و سایر تجهیزات در شبکه گفته می شود. عملیات تعمیرات اساسی یا بازسازی، قبل از رسیدن دستگاه به یک حالت مشخص از شکست یا خرابی انجام می شود. این عملیات نقش پیشگیری از شکستگی، سوراخ شدن و حادثه و انفجار در تجهیزات تاسیساتی را ایفا می کند.
با توجه به اینکه توربین ها ساخت خارج از کشور است، چه تمهیداتی برای تعمیر قطعات در نظر گرفته شده است؟
توربین ها بعد از مدتی کارکرد، باید اورهال و بسیاری از قطعات آن تعویض، تعمیر و یا بازسازی شوند تا مجددا قابل بهره برداری باشند. در این زمینه بخشی از قطعات که قابلیت بازسازی را، بازسازی شده و مورد استفاده دوباره قرار می گیرند، اما بخش دیگری از قطعات که نیاز به تعویض دارند، باید از طریق شرکت های توانمند داخلی بومی سازی شوند. در برخی موارد به ویژه تجهیزات خاص که تاکنون موفق به بومی سازی نشده ایم، از خارج وارد می کنیم.
با این توضیحات، برخی قطعات را وارد می کنیم؟
بحث واردات با توجه به محدودیت های پیش آمده بسیار مشکل و تقریبا ناشدنی است و به عبارتی ما از این فرصت استفاده و بسیاری از قطعات را با کمک همکاران متخصص و همچنین شرکت های دانش بنیان بومی سازی کرده ایم.
کارکنان منطقه 7 عملیات انتقال گاز ایران چه نقشی در ساخت و داخلی سازی این قطعات دارند؟
برای ساخت قطعات نیاز به فناوری، امکانات و زیرساخت های لازم برای تولید قطعات توربین است که از توان منطقه بلکه شرکت انتقال گاز ایران هم خارج است و نمی توانیم بسیاری از قطعات را بومی سازی کنیم. براین اساس با یک بررسی دقیق و شناسایی و با توجه به توانایی شرکت های توانمند داخلی و اطمینان از کارکرد قطعات، با نظارت کامل همکارانم این کار انجام می شود.
لطفا گزارشی از برخی اقدام های خودکفایی ارائه کنید.
موارد بسیاری تاکنون داخلی سازی شده است که از مهم ترین آنها می توان به ساخت کیت های تعمیراتی توربین1304 ایستگاه اراک اشاره کرد که شامل حدود 420 قطعه در داخل بوده که به صورت کامل بومی سازی شده است، همچنین حدود یکهزار قطعه شامل پره و قطعات مصرفی در بخش cold section توربین برای استفاده در زمان اورهال ساخته شده است. یکی دیگر از موارد خودکفایی، اورهال کمپرسور گازی است که در این زمینه نیز حدود 40 عدد لبیرنت سیل را (labyrinth seal ) که داخل کمپرسور گاز وجود دارد، ساخته ایم، بهبود آب بندی (سیل) بین قطعات ثابت و متحرک در توربین های گاز و بخار می تواند نشتی گاز یا بخار را کاهش دهد و در نتیجه منجر به بهبود عملکرد راندمان و توان خروجی توربین شود.
موارد دیگری نیز وجود دارد؟
بر اساس سیاست های سالانه کمیته خودکفایی منطقه و به منظور افزایش خودباوری و ارتقای دانش و توانمندی های همکاران و بهره مندی از دانش شرکت های دانش بنیان داخلی، حدود 20 عدد پکینگ فیلتر سپراتور ایستگاه اندازه گیری گاز ساخته شده است. آنالیز مواد مورد استفاده در نمونه اصلی پکینگ برای ساخت در آزمایشگاه های مورد تایید شرکت ملی گاز ایران، ابعاد برداری دقیق از نمونه ارائه شده، تهیه نقشه های فنی ساخت قطعه، انجام آزمایش تعیین جنس و خواص مکانیکی مواد اولیه تامین شده و انجام بازرسی های حین ساخت قطعات؛ از جمله اقدام ها برای ساخت این قطعه بوده است.
ساخت این قطعه صرفه جویی اقتصادی هم داشته است؟
با خودکفایی در ساخت این قطعه، افزون بر افزایش توان فنی شرکت های دانش بنیان داخلی به منظور ساخت سایر پکینگ های مورد استفاده در صنعت گاز، چهار میلیارد ریال صرفه جویی اقتصادی شد.
اکنون برنامه خاصی برای خودکفایی تجهیزات و قطعات دارید؟
از سال گذشته ساخت بیرینگ توربین زاریا را سفارش گذاری کرده ایم که هیچ شرکت داخلی تاکنون نتوانسته است این قطعه بسیار حساس داخل توربین را بسازد. در تلاش هستیم با شناسایی شرکت های توانمند داخلی، در ساخت بیرینگ ها نیز خودکفا شویم که در صورت بومی سازی، کار بسیار ارزشمند و بزرگی خواهد بود. مورد دیگر گیربکس خورشیدی مربوط به توربین مان(man) است که تاکنون ساخته نشده و اقدام های اولیه برای ساخت آن در حال انجام است.
در پایان اگر نکته ای باقی مانده است، بیان بفرمایید.
امیدوارم کشور عزیزم ایران، با تلاش و تخصص جوانان تحصیلکرده و بادانش از نظر فنی و تخصصی به جایی برسد که از واردات قطعاتی که زیرساخت های لازم برای تولید آنها در داخل کشور وجود دارد؛ بی نیاز باشد و بتوانیم بسیاری از قطعات صنعتی را تولید و مونتاژ کنیم.