خراسان شمالی تولید تجهیزات گازی را از انحصار آمریکا خارج کرد
شکاف عمیق بر دیوار تحریم
مهدی مهرابی نقش محوری گاز در کشور برهیچ کس پوشیده نیست و این صنعت هم اکنون به چنان جایگاهی دست یافته که با ورود به هر منطقه شاهد برپایی کارگاه های بزرگ و فعالیت پروژه های گازرسانی هستیم. همزمان با توسعه فعالیت های گازرسانی و امتداد گاز تا نقطه صفر مرزی و مناطق محروم و همسو با افزایش کیفی ارائه خدمات، دیگر فعالیت های کلیدی همسو با سیاست های کلان وزارت نفت و چشم انداز شرکت ملی گاز ایران نیز از سوی شرکت های گاز استانی در جریان است. تحقق سیاست های اقتصاد مقاومتی و کاهش وابستگی به خارج با بهره گیری از ظرفیت جوانان و شرکت های داخلی، از جمله برنامه های کلان صنعت گاز در حوزه بومی سازی و خودکفایی به شمار می آید. در این میان شرکت گاز استان خراسان شمالی با تکیه بر نیروهای دانش محور و توانمند در حوزه های فنی و با تعامل با مراکز دانشگاهی صاحب نام در استان و کشور، پا را از جایگاه توزیع کننده گاز فراتر گذاشته و اقدام به ساخت تجهیزی راهبردی و کاربردی کرده است که تولید آن پیش از این در انحصار آمریکا بود. در گفت وگو با سیدمحمود هاشمی، مدیرعامل شرکت گاز استان خراسان شمالی افزون بر بررسی عملکرد این شرکت در بخش های مختلف به جزئیات ساخت این تجهیز پرداخته ایم که مشروح آن در ادامه می آید.
سیاست های اقتصاد مقاومتی از سال ها پیش در دستور کار صنعت نفت قرار گرفته است. به صورت مستقل در حوزه بومی سازی تجهیزات و خودکفایی اقلام گازرسانی چه پیشرفتی داشته اید؟
شرکت گاز استان خراسان شمالی با همکاری و حمایت دانشگاه بجنورد برای ساخت دستگاه پرتابل تشخیص دبی و غلظت گاز اقدام کرده است؛ دستگاهی که پیش تر فناوری ساخت آن به طور کامل در اختیار و انحصار آمریکا بود، با پیگیری مستمر مدیرعامل وقت شرکت گاز استان دکتر میربلوکی و همکاران عزیز در شرکت گاز استان و حمایت و پشتیبانی دانشگاه بجنورد این دستگاه تولید داخل شد. دستگاه ایرانی نسبت به نمونه اصلی آمریکایی از فناوری روزآمدتری برخوردار بوده و دقت بسیار بالاتری نسبت به مشابه خارجی دارد. با داخلی سازی این محصول از خروج ارز جلوگیری می شود و هزینه ساخت آن نیز نسبت به نمونه خارجی به مراتب پایین تر است. دستگاه خارجی امکان کار کردن در منطقه خطر را ندارد و با ملاحظات بسیار زیادی کار می کند؛ در حالی که دستگاه ساخت داخل از لحاظ ایمنی هم خوشبختانه فراتر از نمونه خارجی است. این دستگاه را افزون بر گاز استان برای بررسی به منطقه 4 عملیات انتقال گاز ایران نیز ارسال کرده ایم و با توجه به نتایج مثبت، مراحل تجاری سازی آن در دست اقدام است. شرکت گاز استان از بابت ساخت این تجهیز ارزنده از سوی وزارت علوم نیز تقدیر شده است که اگرچه تقدیرنامه از سوی وزارت علوم در سال گذشته و در زمان تصدی مسئولیت اینجانب در شرکت گاز خراسان شمالی وصول شد؛ با این حال همه مراحل اجرایی کار به طور کامل در زمان مدیریت دکتر میربلوکی انجام شده که جا دارد از پیگیری و حمایت وی از این پروژه تقدیر شود.
هم اکنون چند شهر، روستا و واحد صنعتی استان از نعمت گاز برخوردارند؟
استان خراسان شمالی از 10 شهرستان و 25 شهر تشکیل شده و 852 روستای دارای قابلیت گازرسانی دارد. تاکنون همه شهرهای استان با 100درصد جمعیت از نعمت گاز برخوردار شده اند. در حوزه روستایی نیز 757 روستا با 99.8 درصد ضریب نفوذ گازرسانی شده و به نحوی برنامه ریزی کرده ایم که با گازرسانی به 95 روستای فاقد گاز باقیمانده استان، همه روستاهای دارای سکنه فاقد گاز اعم از روستاهای با جمعیت کمتر از 10 خانوار نیز تا دهه مبارک فجر امسال به شبکه گاز طبیعی متصل شوند. در حوزه صنایع نیز بیش از یکهزار و 60 واحد به شبکه سراسری گاز متصل شده است. 7 هزار و 800 کیلومتر شبکه تغذیه و توزیع در استان اجرا و 188 هزار انشعاب فولادی و پلی اتیلن نصب شده است. در مجموع تاکنون 360 هزار مشترک در سطح استان از نعمت گاز برخوردارند.
لطفا تاریخچه ای از گازرسانی به استان طی سال های گذشته ارائه دهید. سال گذشته چه فعالیت هایی در بخش های مختلف انجام شد؟
نگاه و نگرش دولت سیزدهم، تاکید وزیر نفت، همچنین مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، گازرسانی به همه نقاط محروم، دورافتاده و سخت گذر در کشور است. در دیدار اخیر با مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، ایشان بر گازرسانی به همه روستاهای سخت گذر و محروم استان تاکید دوباره داشتند. در استان خراسان شمالی به عنوان یک استان مرزی، گازرسانی به روستاها و بویژه روستاها و مناطق مرزی از جهات مختلف اهمیت خاصی پیدا می کند. گازرسانی به روستاهای مرزی به جهت ایجاد زمینه برای توسعه و مهاجرت معکوس ، در ایجاد امنیت برای استان و کشور، اهمیت و حساسیت بسزایی دارد . در حال حاضر، فرهنگ و تعریفی که سابق بر این اهالی روستاها از گاز داشتند، تفاوت کرده و هم اکنون نیاز به گاز به عنوان گرمایش، به یک ظرفیت و زیرساخت مطمئن برای سرمایه گذاری و ابزار پیشران تغییر پیدا کرده است. ورود گاز زمینه ساز توسعه، رونق اقتصادی، ایجاد ظرفیت های جدید سرمایه گذاری و... می شود که نشان از نگرش عمیق دولت سیزدهم در گازرسانی به مناطق مرزی دارد. از 757 روستای گازدار استان، تعداد روستاهای گازدار مرزی 458 روستا بوده که این آمار مؤید لزوم اهمیت به مناطق و روستاهای مرزی است. براساس این نگرش حمایتی که از سوی مدیران ارشد شرکت ملی گاز ایران وجود دارد، آبان ماه سال گذشته مطالعات مهندسی گازرسانی به 103 روستای باقیمانده فاقد گاز را در یک دوره دو ماهه به پایان رساندیم. بلافاصله تشریفات مناقصه برای گازرسانی به این روستاها انجام شد و در دهه مبارک فجر سال گذشته، عملیات گازرسانی به روستاهای فاقد گاز کلید خورد. برهمین اساس و در مدت حدود یک ماه باقیمانده تا پایان سال، به همت کارکنان دلسوز شرکت گاز استان و حمایت شرکت ملی گاز ایران و تعامل مناسب با سازمان های مرتبط استانی، گازرسانی به 8 روستا و 54 واحد تولیدی و صنعتی به شبکه گاز پیوست و در نهایت نصب 4 هزار و 400 مورد انشعاب شهری و روستایی، اجرای 180 کیلومتر شبکه تغذیه و توزیع و احداث 15 ایستگاه صنعتی نیز به سرانجام رسید. براساس برنامه زمانی که همکاران بنده در شرکت گاز استان تهیه کرده اند و مرتب پیگیری و رصد می کنند، امیدواریم تا پایان امسال، پرونده گازرسانی به روستاهای باقیمانده بسته شود. گام هایی که از سال گذشته و سال های گذشته به صورت عملیاتی برداشته شده همچنان ادامه دارد.
البته سال گذشته و با اینکه بودجه اصلاحی در شرکت ملی گاز ایران بسته شده بود؛ با این حال با تعریف پروژه های زیرساختی متعدد، در نهایت مدیریت برنامه ریزی تلفیقی، همچنین مدیریت گازرسانی شرکت ملی گاز با بررسی مجدد بودجه اصلاحی موافقت کردند و برهمین اساس بودجه اصلاحی در بخش سرمایه ای، همچنین اهداف کمی شرکت در سال گذشته با جهشی قابل توجه روبه رو شد.
قابل تصور نبود که افزایش قابل توجه بودجه سرمایه ای، همچنین اهداف کمی در سرفصل های مختلف که در آذرماه سال گذشته به سرانجام رسید، قابلیت جذب داشته باشد و اهداف کمی جدید طی این مدت محدود به نتیجه برسد، اما خوشبختانه با همکاری و ازخودگذشتگی همکاران شرکت گاز خراسان شمالی در سرفصل های شهری و روستایی به طور کامل و در سرفصل صنایع 113 درصد جذب داشتیم، ضمن اینکه تعهد اصلاحی قرارداد با صنایع که به میزان 17 هزار مترمکعب بر ساعت مصوب شده بود، در پایان سال به حدود 25 هزار مترمکعب بر ساعت افزایش یافت .
جا دارد از نگاه ویژه مدیریت برنامه ریزی تلفیقی و مدیریت گازرسانی به استان خراسان شمالی، همچنین همکاران پرتلاش شرکت گاز استان تقدیر و تشکر شود.