ایمن سازی تجهیزات و ورود به آنها
رعایت نکات ایمنی و بهداشت، یکی از بخش های مهمی است که همواره در تعمیرات اساسی مورد توجه قرار می گیرد و نیروهای آن، با حساسیت بیشتری بر کار خود تمرکز دارند، زیرا یک سهل انگاری حادثه ای مهیب به همراه دارد، از این رو افرادی که در این واحدها مشغول به کار هستند، به عنوان چشم پالایشگاه به شمار می روند. حبیب اله شهنازی، رئیس اچ اس ای پالایشگاه امام خمینی (ره)شازند است که در این زمینه نکاتی را مطرح می کند. او می گوید: رعایت نکات ایمنی در تعمیرات اساسی اهمیت بسزایی دارد زیرا و قتی نیرویی بخواهد وارد برج تقطیر با ارتفاع 40 متر شودلازم است داخل برج به طور کامل از مواد سمی و گازهای خطرناک پاک سازی شود تا نیروی تعمیراتی بتواند با ورود به برج تقطیر، بازدیدها و کارهای تعمیراتی لازم را انجام دهد. از سوی دیگر باید باحفاظ و شرایط خاص، نفرات وارد ظروف شوند. مانند راکتور واحد CCRکه گازهای قابل اشتعال و گازهای سمی درآن وجود دارد، برای آن تمهیدات لازم در نظرگرفته می شود و نفر باید با ماسک اکسیژن داخل آن شود و میزان اکسیژن باید به زیر 4 درصد بر اساس استاندارد برسد. در این صورت اگر جرقه ای هم درآنجا زده شود، با توجه به شرایط ایمنی که ایجاد شده است، افراد می توانند با خیال راحت تخلیه کاتالیست را انجام دهند. او بخش دیگری از فعالیت های اچ اس ای در تعمیرات اساسی را آموزش کوتاه مدت به نیروهای پیمانکار بیان و اظهار می کند: پیمانکاران از محیط صنعتی دور هستند؛ ازاین رو به آنها آموزش های کوتاه مدت قبل از انجام کار در زمینه بهداشت و ایمنی ارائه می شود، ضمن این که قبل از ورود به پالایشگاه باید معاینات طب کار را انجام دهندو با توجه به فیزیک بدنی از آنها برای انجام کار استفاده می شود. شهنازی ادامه می دهد: غفلت نیروهای اچ اس ای در تعمیرات اساسی مساوی با آسیب است؛ به همین دلیل برای جلوگیری از چنین رخدادی، به ازای هر 25 نفر، یک نماینده ایمنی از طرف پیمانکار باید حضور داشته باشد. ضمن آنکه برای هر قسمت نیز باید یک نماینده جهت امضای پرمیت معرفی شود. از آنها مصاحبه و تست گرفته و شرایط امضای پرمیت نیز برای آنها توضیح داده می شود. درصورت کسب صلاحیت، کارت موقت امضای پرمیت برای آنها صادر می شود تا تعمیرات اساسی با نظارت و بدون ایجاد مشکل انجام شود.
استفاده از مخازن ذخیره در زمان تعمیرات اساسی
از اداره بهره برداری به عنوان صاحبخانه یاد می کنند، زیرا واحد در اختیارش است و مسئولیت تولید را به عهده دارد. برای اینکه در طول تعمیرات اساسی میزان تولید بنزین در کشور کاهش نیابد، تمهیداتی در نظر می گیرند. اداره بهره برداری، مسئولیت تولید واحدهای بهره برداری را دارد و بر اساس استانداردهای جهانی خوراک را از خطوط لوله و مخابرات نفت دریافت و در واحدهای مختلف فرآورش می کند و فرآورده های نهایی نیز به خطو ط لوله و مخابرات و پخش ارسال می شود. مسئولیت واحد بهره برداری را سید رمضان موسوی عهده دارد، او دانش آموخته دانشگاه صنعت نفت آبادان است و از سال 1377 فعالیت خود را در واحد عملیاتی پالایشگاه امام خمینی(ره) شازند آغاز کرده است. به گفته او، فصلی که مسافرت هاکم باشد، تعمیرات اساسی را آغاز می کنیم، این پالایشگاه روزانه 16 میلیون لیتر بنزین تولید می کند و زمانی که وارد تعمیرات اساسی می شویم، این میزان تولید به نصف می رسد؛ از این رو برای جبران کاهش تولید از مخازن ذخیره استفاده می کنیم.
استفاده از 2 هزار قلم کالا در هر دوره تعمیرات
واحد تدارکات کالا یکی از بخش هایی است که ارتباطی مستقیم باشرکت های دانش بنیان جهت تامین کالای مورد نیازپالایشگاه دارد. در این واحد 48 هزارقلم کالای راهبردی تهیه می شود و نصراله احمدی که مسئولیت آن را به عهده دارد، می گوید: برای تامین مایحتاج مورد نیاز واحدها ارتباطی تنگاتنگ با شرکت های دانش بنیان و تولید کننده در استان مرکزی و شهرک های اطراف آن داریم. بیشتر کالاهای مورد نیاز در داخل استان ساخته می شود مگر اینکه توانمندی آن در داخل استان نباشد. در بخش مکانیک 99 درصدکالاهای مورد نیاز پالایشگاه در داخل کشورساخته می شود. متاسفانه در زمینه الکترونیک، شرکت های زیاد روی آن کار نکرده اند و رسالت سنگینی به عهده همکاران پالایشگاه است تا بتوانند کالای مورد را به موقع تحویل دهند. به گفته او، در زمینه تعمیرات اساسی از یکی دو سال قبل فهرست کالاهای موردنیاز به ما داده می شود و آنهایی را که موجودی در انبار داریم، اعلام می کنیم؛ در غیر این صورت اقلام را خریداری می کنیم. هر دوره از تعمیرات اساسی بیش از دو هزار قلم کالا انجام می شود و یک سری کالاها زمانی که تجهیزات باز می شود، نیازشان به یک کالای خاص مشخص می شود. احمدی در مورد سختی کار در محیط های صنعتی مثل پالایشگاه نیز می گوید: متاسفانه کار واحد تدارکات کالا خیلی به چشم نمی آید. این واحد در حاشیه قرار گرفته است اما تهیه به موقع اجزا و در اختیار قرار دادن آنها به واحدها نکته بسیار مهمی است که غالبا مغفول می ماند.
طراحی یک قطعه برای دومین بار در جهان
واحد مهندسی عمومی شامل چند بخش مهندسی مکانیک، مهندسی برق، مهندسی ساختمان، مهندسی ابزار دقیق و کنترل و مخابرات و بایگانی اسناد فنی و کتابخانه می شود. هر یک از این مجموعه ها نیز یک مسئول، کارشناس و کارشناس ارشد دارد که مسئولیت طراحی، نظارت بر پروژ ها و طرح های جدید داخل پالایشگاه را عهده دار هستند. عیلرضا خدابخشی، رئیس واحد مهندسی عمومی پالایشگاه امام خمینی(ره) شازند است که از سال 1377 فعالیت خود را در این پالایشگاه آغاز کرده است. او درباره فعالیت خود در این بخش می گوید: مشکلات شناسایی شده در سیستم به این واحد ارجاع داده می شوند و برای آن باید راه حل پیدا کرد. خرید تجهیزاتی که نیاز به تغییر دارند، از سوی این واحد انجام می شود. وی ادامه می دهد: در زمان تعویض قطعه اگر لازم باشد خود قطعه را جابه جا کنند، این مهم به اداره تدارکات کالا ارجاع داده می شود اما اگر کالایی نیازمند تغییر طراحی باشد، این مهم به اداره مهندسی مکانیک ارجاع داده می شود تابر اساس دستورالعمل ها و نقشه هایی که دارند، یا از توانمندی مهندسان داخل پالایشگاه برای تامین آن استفاده شود و یا از طریق سفارش به شرکت دیگر. خدابخشی می افزاید: هم اکنون مهندسان پالایشگاه قطعه ای طراحی کرده اند که برای نصب آن می بایست فعالیت کل پالایشگاه تعطیل شود. در دنیا تنها یک گروه آن هم در کویت قابلیت انجام آن را دارد اما این کار را مهندسان پالایشگاه امام خمینی (ره) شازند انجام داده اند که البته بازتاب خبری نداشت.
تعمیرات اساسی بر اساس نرم افزار RBI
عزت اله غلامی، مدیرعملیات پالایشگاه امام خمینی (ره) شازند آخرین نفری است که با او گفت و گو می کنم. او نیز همچون همکاران خود نکاتی را در باب تعمیرات اساسی و حوزه فعالیتی خود بیان می کند. غلامی می گوید: این مدیریت پنج مجموعه بهره برداری، خدمات فنی و مهندسی، برنامه ریزی تولید و اداره کل نگهداری و تعمیرات و آزمایشگاه را زیر پوشش دارد و نزدیک به 80 درصد مجموعه کارکنان پالایشگاه در این بخش مشغول به کار هستند. این مدیریت با تمام بخش های پالایشگاه از مدیریت کالا و پشتیبانی تا تامین قطعات ارتباط دارد. او با اشاره به تعمیرات اساسی مهر ماه امسال پالایشگاه امام خمینی (ره) شازند ادامه می دهد: اطلاعات تعمیرات اساسی در هر دوره وارد نرم افزار RBI و تاریخ تعمیرات اساسی واحدها مشخص در آن می شود، برای واحدهای غیر کاتالیستی فاصله تعمیرات اساسی هر چهار سال یک بار و برای واحدهای کاتالیستی هر سه سال یک بار در نظر گرفته می شود. اگر این نرم افزار نشان دهد که یک واحد کاتالیستی می تواند تا چهار سال ادامه فعالیت دهد، فاصله تعمیرات اساسی آن را افزایش خواهیم داد. غلامی بابیان اینکه از 7- 8 ماه قبل از تعمیرات اساسی حجم کاری را که قرار است برون سپاری شود، برآورد می کنیم، افزود: پس از این مرحله، پیمانکار و نیروها قبل از تعمیرات اساسی انتخاب و از آنها مصاحبه به عمل می آید. ضمن این که بر اساس قوانین، آموزش های اچ اس ای فرا می گیرند و طب صنعتی انجام می دهند. وی می گوید: در زمان تعمیرات نیز برنامه ریزی مشخص است که در چه بازه زمانی کدام تجهیزات باید باز شده باشند و کدام باید شست وشو و تعمیر شوند. در جلسات روزانه با حضور سرپرستان تعمیرات اساسی، برنامه ها به لحاظ زمانی انجام کیفی کار مرور می شود تا اگر عقب ماندگی وجود دارد، جبران شود. پس از اتمام کار نیز از واحدهای تحت تعمیر تست نشتی گرفته می شود و بعد از بررسی نکات ایمنی متناسب با دستورالعمل های راه اندازی هر واحد را اجرا می کنیم تا در سرویس قرار گیرند. او در ادامه به برخی مشکلات مدیریت عملیات نیز اشاره و تصریح می کند: این مشکلات به دو بخش تامین نیروی انسانی کارآزموده و تامین تجهیزات و قطعات در زمان تحریم تقسیم می شوند. به دلیل کمبود نیروی انسای به جای 8 ساعت در روز از نیروهایمان به صورت 11 ساعته استفاده می کنیم. در زمینه تامین تجهیزات و قطعات نیز خوشبختانه توانسته ایم بدون مشکل پالایشگاه را اداره کنیم. اقلامی هستند که تاکنون تولید نشده مانند کاتالیست های مورد نیاز در پالایشگاه ها و اکنون توانسته ایم 90 درصد کاتالیست های کشور را تولید داخل کنیم.
سخن آخر
ساعت ها گذشته است اما انگار تازه وارد محیطی شده ام که عملیاتی مهم در آن در حال انجام است. عملیاتی که به واسطه آن فرآیند تولید نفت خام و فرآورده های نفتی در آن لحظه ای متوقف نمی ماند. و پالایشگاه امام خمینی (ره) شازند را در حالی ترک می کنم که شور و هیجان تعمیرات اساسی در آن همچنان ادامه دارد. در مسیر برگشت، وظیفه سخت پالایشگاه ها در دوران تعمیرات اساسی را مرور می کنم، هر یک از بخش ها از ماه ها قبل و وظیفه مشخص با برنامه ای مدون در بازه زمانی معینی باید کاری کنند کارستان تا چرخه تولید آنی از حرکت باز نایستد. خدا قوت.