
مرتضوی که در این بازدید میدانی مرا همراهی می کند، یادآور می شود: «واحد اورژانس به صورت شبانه روزی در تمام شرایط، آماده خدمت رسانی است. نمونه آن در طول جنگ و بحران بود که با انتخاب مکانی در بخش پارکینگ درمانگاه و قراردادن ۲۰ تخت اورژانس با تمام امکانات درمانی، پیش بینی هرگونه خدمات رسانی اورژانسی به جمعیت تحت پوشش و سایر هموطنان را کرده بودیم. به طورکلی، تمامی خدمات درمانی در همین درمانگاه به بیمار ارائه می شود و به این دلیل که در اینجا واحد بستری موقت داریم، بیمار در موارد خاص برای بستری کامل به بیمارستان فوق تخصصی نفت تهران ارجاع داده می شود که با آمبولانس بسیار مجهزی که در اختیار داریم، این اقدام صورت می گیرد.» به گفته رئیس درمانگاه صنعت نفت آزادی، ۲۴ کلینیک تخصصی و فوق تخصصی شامل دندانپزشکی، غدد، ریه، روماتولوژی، واریس، قلب، داخلی، دیابت، اطفال، زنان، ارتوپدی، سونوگرافی، پوست و مو، چشم، طب فیزیکی، ترک اعتیاد و سیگار، طب سنتی، اعصاب و روان، نورولوژی، اورولوژی، جراحی عمومی، حرکات اصلاحی، مشاوره و اپتومتری پذیرای خدمت رسانی به مراجعه کنندگان هستند که کلینیک ترک اعتیاد و سیگار و طب سنتی به تازگی به این مجموعه اضافه شده و اینجا تنها مرکز سلامت خانواده صنعت نفت است که این کلینیک ها در آن دایر هستند. همچنین واحد دندانپزشکی با 8 یونیت، روزانه پذیرای 90 بیمار در دو شیفت صبح و عصر هستند.
وی ادامه می دهد: «برای حفظ شرایط روحی و جسمی کارکنان درمانگاه، یک سالن ورزشی با دستگاه ها و امکانات مناسب به همراه مربی ورزش در نظر گرفته شده تا همکاران در صبح اول وقت یا پایان وقت اداری، بتوانند از آن استفاده و با روحیه بانشاط تری خدمت رسانی کنند؛ زیرا رضایتمندی بیماران شرط اول کاری کادر درمان است، ضمن اینکه سرای کتاب آزادی هم با مجموعه کتاب های متنوع در سالن انتظار قرار دارد تا هم مراجعه کنندگان و هم کارکنان، فرصت مطالعه را از دست ندهند.»
۶۰ نمونه گیری در روز
آزمایشگاه بعد از کلینیک های تخصصی و فوق تخصصی، تکمیل کننده ادامه مسیر درمان محسوب می شود که این بخش در درمانگاه صنعت نفت آزادی واقع در طبقه زیر همکف، کاملا مجهز و روزانه پذیرای بیش از ۶۰ مراجعه کننده است. در باب اهمیت این بخش همان بس که به گفته احسان نبی پور، مسئول آزمایشگاه درمانگاه صنعت نفت آزادی، تمام آزمایش ها با دستگاه ها و دقت لازم در همین بخش انجام می شود و تقریبا مجزا و بی نیاز از بیمارستان فوق تخصصی صنعت نفت است؛ البته در موارد خاص یعنی آزمایش های هورمونی که خیلی تخصصی هستند، بیمار به بیمارستان ارجاع داده می شود. وی یادآور می شود: «آزمایشگاه با پنج متخصص در حوزه آزمایشگاهی از ساعت ۷ تا ۱۰ صبح مشغول نمونه گیری و سپس انجام آزمایش هستند و تلاش بر این است که باظرافت و دقت هرچه تمام تر، نمونه های بیماران بررسی شود.
مرهم درمان
به طبقه همکف برمی گردم؛ جایی که داروخانه درمانگاه در گوشه سالن خودنمایی می کند و بیماران روی صندلی های انتظار مقابل پیشخوان نشسته اند تا بعد از شنیدن نامشان از بلندگوی داروخانه، داروی خود را دریافت کرده و راهی خانه شوند. میلاد مقیمی، مسئول داروخانه درمانگاه صنعت نفت آزادی درباره مدت زمان انتظار برای دریافت دارو می گوید: «همان گونه که تلاش کرده ایم بیماران در صف انتظار دارو زیاد معطل نشوند، درصد خطا در تحویل دارو را هم به شدت کاهش داده ایم که خوشبختانه، بنا بر نظرسنجی ها، میزان رضایت مراجعه کنندگان به شدت افزایش یافته است.» به گفته او، تعداد نسخه هایی که در این بخش پیچیده می شود،روزانه بین 400 تا 500 نسخه است.مسئول داروخانه درمانگاه صنعت نفت آزادی، درباره مدیریت دارویی درمانگاه هم این گونه توضیح می دهد: «به دلیل تحریم های ظالمانه، سعی کرده ایم همواره ذخیره دارویی مان تکمیل باشد؛ اما گاه در تأمین داروهای خاص برای مراجعه کنندگان دچار مشکل شده و مجبور می شویم بیمار را به داروخانه های بیرون ارجاع دهیم.» مقیمی یادآور می شود:«بیشتر مراجعه کنندگان، بازنشستگان صنعت نفت هستند و برابر تصمیم سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت، توزیع داروهای ضروری برای مدت60 روز است.»
پرستاران، پروانه ای دور بیماران
در هر مرکز درمانی، بخش پرستاری از آن بخش هایی است که بوی آرامش و امنیت می دهد و باعث می شود بیمار با خیالی آسوده، دل به درمان بدهد؛ بخشی که به گفته سعید فرج زاده،سرپرستار درمانگاه صنعت نفت آزادی نقش پررنگی در این درمانگاه ایفا می کند. وی ادامه می دهد: «۸ تخت اورژانس و ۲۰ تختی که به خاطر بحران در طبقه زیر همکف این درمانگاه وجود دارد، همواره پذیرای بیماران بستری موقت است و به همین منظور، ۱۳ پرستار و ۴ کمک بهیار پروانه وار مشغول خدمت هستند. البته به نسبت استانداردهای بین المللی، کمبود نیرو به شدت احساس می شود،به خصوص که این درمانگاه درحال توسعه است، اما با همین تعداد نیرو، سعی شده خللی در ارائه خدمت ایجاد نشود». فرج زاده درباره کشیک های پرستاران هم می گوید: «دو پرستار در کشیک های عصر و شب و ۶ پرستار در کشیک صبح ها حاضر هستند تا کلینیک ها و اتاق عمل را پوشش دهند. در بازه زمانی جنگ 40 روزه هم کشیک ها با ۱۰۰ درصد نیرو فعال بود تا اگر فوریتی پیش آمد،سریع اقدامات لازم را انجام دهند». سرپرستار درمانگاه صنعت نفت آزادی یادآور می شود: «تمامی پرسنل درمانگاه همواره پای کار بوده و هستند، اما به طور حتم اعمال موارد تشویقی، انگیزه کار را بالاتر خواهد برد.»
فعالیت ۱۰ دستگاه دیالیز
در میان بخش ها و کلینیک های درمانگاه صنعت نفت آزادی، بخش دیالیز به عنوان تنها بخش فعال در سطح تهران، خودنمایی می کند که چند بیمار در آن بستری و دستگاه های دیالیز، برای شان فعال است. به سراغ یکی از این افراد بستری شده می روم؛ بانویی حدوداً ۷۰ساله که دست روزگار او را به اینجا کشانده است. او با بیان این که از اردیبهشت ۱۴۰۲ تاکنون به بخش دیالیز مراجعه می کند و خدمات می گیرد، اظهار می کند: «دلیل دیالیزی شدنم، ابتلا به سرطان سینه بود که شیمی درمانی، روی کلیه هایم تأثیر گذاشت. اوایل با ترس ولرز می آمدم؛ اما رفتار مهربانانه و دلسوزانه کارکنان درمانگاه، به خصوص مسئول بخش، اطمینان خاطری به من داد تا با فراغ بال هفته ای سه روز به اینجا بیایم. خوشبختانه با دستگاه های خوبی که اینجا وجود دارد و کیفیت عالی کار، همیشه با بهترین حال از اینجا می روم.» به اینجای سخن که می رسیم، معصومه حیدری، مسئول بخش دیالیز درمانگاه به ما می پیوندد و درباره دستگاه ها می گوید: «این بخش به صورت 2 نوبت در روزهای زوج و فرد حتی روزهای تعطیل آماده خدمت رسانی است. هم اکنون ۱۰ دستگاه از به روزترین و مجهزترین های دنیا در این مرکز وجود دارد و از این نظر در بین دیگر مراکز کشور، رتبه دوم را داریم؛ دستگاه هایی که مدت زمان دیالیز را از ۵ ساعت به ۳ ساعت و با بهترین کیفیت تقلیل داده اند.»
حیدری تصریح می کند: «بیمارانی که دچار نارسایی کلیه هستند و طبق تشخیص متخصص نفرولوژی، وارد مرحله دیالیز می شوند، باید سه روز در هفته دیالیز شوند. به همین دلیل، جزئی از خانواده ما می شوند.»
از کاوش درونی تا حرکات اصلاحی
اتاق حرکات اصلاحی در بخش فیزیوتراپی با آن وسایل ورزشی خاصی که داشت، جذبم کرد؛ وسایل ورزشی چوبی، توپ های رنگی و بازی های نرمشی و فکری که نگاه هر بیننده ای را به خود جلب می کرد. طاهره نجفی، مسئول بخش فیزیوتراپی و کاردرمانی به ما می پیوندد و درباره عملکرد این واحد می گوید: «در بخش فیزیوتراپی ابتدا به ارزیابی بیمار می پردازیم تا بدانیم علت اصلی مراجعه چیست؛ مثلاً آسیب های عصبی بوده یا مشکلات اسکلتی دارند، سپس دوره درمان شروع و در مورد افرادی هم که بر اثر تصادف یا هر علت دیگری دچار شکستگی دست وپا و غیره شده اند هم الکتروتراپی انجام می شود که متأسفانه در سال های اخیر، بیشترین مراجعه به بخش فیزیوتراپی همین است.»
وی درباره تعداد مراجعه روزانه به این بخش هم عنوان می کند: «برابر استاندارد جهانی، مراجعه ۱۳ نفر در روز تعریف شده است، اما در این درمانگاه روزانه 70 مراجعه کننده داریم که اقدامات لازم برای آنان صورت می گیرد. ضمن اینکه بیشتر بیماران ما یعنی حدود ۶۰درصد، سه عضو اندامشان نیاز به فیزیوتراپی یا کاردرمانی دارد و این کار را دوچندان می کند.»
مهدیه میرنام، مسئول رادیولوژی درمانگاه صنعت نفت آزادی هم در این گفت وگو، به ما می پیوندد و درباره عملکرد این واحد یادآور می شود: «در این درمانگاه تمامی تصویربرداری ها به جز سی تی و ام آرآی را انجام می دهیم که به صراحت می توان گفت یکی از بهترین و کامل ترین مراکز تصویر برداری در کشور به شمار می آید. در مورد تعداد مراجعه کنندگان هم باید بگویم 65 مراجعه کننده در روز و در هفته حدود 300 مراجعه کننده داریم که در شیفت های صبح و عصر در بخش سونوگرافی، رادیولوژی جنرال، ماموگرافی، تراکم استخوان و غیره پذیرش می شوند.
در هنگامه جنگ 40 روزه هم به طور کامل در خدمت مراجعه کنندگان بودیم.» میرنام ادامه می دهد: «تمام تلاش خود را به کار برده ایم تا مدت زمان انتظار بیماران به حداقل برسد و همان طور که مشاهده می کنید دلیل خلوت بودن اینجا همین است.
نکته حائز اهمیت اینکه پزشک بیماران می تواند در تمامی سیستم درمانی نفت، تصویربرداری انجام شده را ببیند و برای بیمار خود اقدام های لازم را انجام دهد».
مشاهده میدانی درمانگاه صنعت نفت آزادی، تجربه بسیار ارزشمندی برای من بود؛ زیرا افزون بر آشنایی با فضای یک مرکز درمانی، اهمیت مهربانی، مسئولیت پذیری و خدمت صادقانه به بیماران را از نزدیک احساس کردم.
باور دارم که درمانگاه آزادی صنعت نفت، افزون بر ارائه خدمات درمانی، محیطی است که در آن، امید به زندگی و اعتماد میان بیماران و کادر درمان شکل می گیرد و همین موضوع، ارزش آن را دوچندان می کند.