
تعهدی که هر روز با دقت و حساسیت انجام می شود
امضــــای کیفیت
مشعل | در سکوت آزمایشگاه، جایی که هر قطره از فراورده های نفتی زیر ذره بین دقت و استاندارد قرار می گیرد، تصمیم هایی گرفته می شود که شاید هیچ گاه دیده نشوند؛ اما امنیت انتقال انرژی کشور به آنها گره خورده است. اینجا کیفیت تنها یک عدد یا نتیجه آزمایش نیست؛ مرزی است میان اطمینان و خطا، میان پایداری و توقف. در میان تجهیزات تخصصی، شیشه های آزمایش و دستگاه های اندازه گیری، بانویی ایستاده که حضورش فراتر از شکستن یک مرز است. مهرآیین جعفرزاده، نخستین بانوی شاغل در مراکز انتقال نفت شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران، سال هاست در واحد کنترل کیفیت مرکز انتقال نفت شهید بهشتی منطقه اصفهان، با دانش، دقت و مسئولیت پذیری از سلامت فراورده ها و استمرار جریان انتقال صیانت می کند. او در این گفت وگو از مسیری می گوید که در آن علم، تعهد، خانواده و عشق به کار، در کنار هم معنای تازه ای از حضور در صنعت نفت ساخته اند.
در دل شبکه گسترده انتقال نفت، بخش هایی وجود دارند که دور از نگاه ها؛ اما در حساس ترین نقطه زنجیره انتقال ایفای نقش می کنند؛ جایی که هر نتیجه آزمایش، هر عدد ثبت شده و هر گزارش فنی، می تواند بر کیفیت فراورده، سلامت تجهیزات و تداوم انتقال اثر بگذارد. این مسئولیت، تنها به کار با تجهیزات آزمایشگاهی محدود نمی شود؛ بلکه آمیزه ای است از دانش تخصصی، دقت، پایبندی به استانداردها، تصمیم گیری مسئولانه و همراهی با عملیات. در چنین فضایی، حضور بانوان نیز سال به سال پررنگ تر شده و توانسته تصویری تازه از نقش آفرینی زنان در یکی از فنی ترین و حساس ترین بخش های صنعت نفت ترسیم کند.
فراتر از یک آزمایش
برای مهرآیین جعفرزاده، حضور در واحد کنترل کیفیت تنها یک مسئولیت سازمانی نیست؛ عهدی است که هر روز با دقت، حساسیت و تصمیم گیری های فنی گره می خورد. او که به عنوان نخستین بانوی شاغل در میان ۱۲منطقه شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران فعالیت می کند، بیش از ۱۴ سال از عمر حرفه ای خود را در صنعت نفت سپری کرده و چهار سال است که در واحد کنترل کیفیت مرکز انتقال نفت شهید بهشتی منطقه اصفهان و در یکی از تخصصی ترین بخش های عملیاتی، مشغول به کار است. جعفرزاده با مروری بر مسیر حرفه ای خود می گوید: فعالیتم را پس از سال ها حضور در بخش خصوصی، از طریق طرح جذب دانش آموختگان دانشگاه های برتر در شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران ادامه دادم و پس از مدتی فعالیت، به مرکز انتقال نفت شهید بهشتی آمدم. او تصریح می کند: تجربه حضور در محیط های عملیاتی، نگاهم را به صنعت نفت تغییر و نشان داده که موفقیت در این عرصه، تنها به دانش دانشگاهی وابسته نیست؛ بلکه مسئولیت پذیری، آمادگی برای شرایط پیش بینی نشده، روحیه همکاری و توان تصمیم گیری، مکمل تخصص هستند.
جعفرزاده با بیان اینکه آزمایشگاه کنترل کیفیت، قلب تصمیم سازی برای واحد بهره برداری است، توضیح می دهد: نتیجه هر آزمایش، مستقیم بر روند انتقال فراورده ها اثر می گذارد و به همین دلیل، این واحد تنها محل انجام آزمون های تخصصی نیست؛ بلکه مجموعه ای از دانش فنی، پایبندی به استانداردهای بین المللی، گزارش نویسی دقیق، پایش مداوم تجهیزات و ارتباط مستمر با واحدهای عملیاتی را در بر می گیرد وکوچک ترین خطا در فرایند نمونه گیری، آزمون یا ثبت نتایج، می تواند کیفیت فراورده و ایمنی انتقال را تحت تأثیر قرار دهد.
او از روزهای نخست حضور در مرکز انتقال نفت شهید بهشتی نیز یاد می کند و می افزاید: ورود به محیطی که حضور بانوان در آن بسیار محدود بود، در ابتدا دشواری هایی داشت؛ اما به مرور زمان، تعامل، اعتماد متقابل و پذیرش توانایی های تخصصی، مسیر فعالیت را هموارتر کرد.
دقتی به وسعت یک خط انتقال
جعفرزاده با اشاره به گستره مسئولیت های واحد کنترل کیفیت توضیح می دهد: فعالیت این بخش تنها به انجام آزمایش های معمول و روزمره محدود نیست و مجموعه ای از فرایندهای تخصصی را دربرمی گیرد؛ از نمونه گیری دوره ای فراورده هایی مانند بنزین، نفت گاز و نفت سفید گرفته تا بررسی روغن تجهیزات دوار، پایش کالیبراسیون دستگاه های آزمایشگاهی، تلاقی گیری فراورده ها در زمان تغییر محصول در خطوط انتقال و بررسی مخازن حاوی فراورده های مخلوط وخروجی تمام این اقدام ها در نهایت مبنای تصمیم گیری واحد بهره برداری قرار می گیرد تا عملیات انتقال با اطمینان و بدون وقفه ادامه یابد.
او با تأکید بر اینکه کنترل کیفیت، نقشی فراتر از یک فعالیت آزمایشگاهی دارد و هر آزمایش می تواند بر امنیت انتقال و حتی زندگی مصرف کنندگان اثرگذار باشد، برای روشن تر شدن اهمیت این موضوع، به کیفیت نفت سفید اشاره و تصریح می کند: اگر فراورده ای آلوده یا خارج از استاندارد وارد چرخه مصرف شود، حتی در دورافتاده ترین نقاط کشور نیز می تواند حادثه آفرین باشد و همین مسئولیت سنگین باعث شده دقت، سخت گیری و پایبندی کامل به استانداردها، به اصلی جدایی ناپذیر از فعالیت روزانه کارشناسان کنترل کیفیت تبدیل شود.
جعفرزاده درباره روند یک روز کاری در آزمایشگاه نیز توضیح می دهد: فعالیت ها با بررسی گزارش های روز گذشته و هماهنگی با واحد بهره برداری آغاز می شود. پس از مشخص شدن وضعیت خطوط انتقال، نمونه گیری های دوره ای انجام و آزمایش ها بر اساس استانداردهای تعریف شده به اجرا در می آید. نتایج نیز در کوتاه ترین زمان ممکن برای بهره برداری و ستاد ارسال شده تا تصمیم های لازم بر پایه اطلاعات دقیق اتخاذ شود. افزون بر این، بخشی از نمونه های مراکزی که آزمایشگاه کنترل کیفیت ندارند و همچنین آزمون روغن تجهیزات مناطق مختلف نیز در این مرکز انجام می شود؛ موضوعی که حجم فعالیت این واحد را دوچندان کرده است.
مسئولیتی فراتر از مرزهای آزمایشگاه
جعفرزاده، رعایت استانداردهای بین المللی را مهم ترین اصل فعالیت در کنترل کیفیت می داند و معتقد است: کوچک ترین بی دقتی در نمونه گیری، انجام آزمایش یا ثبت نتایج، می تواند مسیر تصمیم های فنی را تغییر دهد. سخت گیری در اجرای استانداردها شاید از بیرون وسواس گونه به نظر برسد؛ اما در واقع ضامن سلامت تجهیزات، کیفیت فراورده ها و استمرار انتقال است.
او در ادامه با تاکید بر این که نوسازی تجهیزات آزمایشگاهی، یکی از نیازهای جدی این بخش است، اظهار می کند: برخی دستگاه ها همچنان به صورت مکانیکی کار می کنند و جایگزینی آنها با تجهیزات خودکار، افزون بر افزایش دقت نتایج، می تواند میزان مواجهه کارکنان با بخارات و مواد شیمیایی خطرناک را نیز کاهش دهد.کارشناسان آزمایشگاه در طول ساعات کاری، ناگزیر با موادی سروکار دارند که برخی از آنها در صورت تماس مداوم، آثار زیان باری برای سلامت انسان دارند.
جعفرزاده در بخش دیگری از سخنان خود، حضور بانوان در صنعت نفت را فرصتی برای ایجاد تعادل بیشتر در محیط های عملیاتی می داند و معتقد است که نظم، دقت و نگاه متفاوت زنان، در کنار تخصص فنی، می تواند به ارتقای فضای کاری کمک کند.
او با اشاره به تجربه شخصی خود پس از مادر شدن، ایجاد تعادل میان مسئولیت های شغلی و زندگی خانوادگی را مهم ترین چالش بانوان شاغل عنوان و اظهار می کند:همراهی همسر و خانواده، برنامه ریزی، ورزش و مطالعه، کمک کرده است تا این تعادل حفظ شود؛ تعادلی که نه یک امتیاز، بلکه ضرورتی برای ادامه مسیر حرفه ای بانوان است.
کنترل کیفیت متوقف نمی شود
جعفرزاده با اشاره به روزهای پرالتهاب جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، از مسئولیتی می گوید که حتی در سخت ترین شرایط نیز لحظه ای متوقف نشد: کارکنان واحد کنترل کیفیت، همانند دیگر نیروهای عملیاتی، با احساس مسئولیتی مضاعف در کنار مجموعه ماندند تا روند پایش کیفیت فراورده ها و پشتیبانی از عملیات انتقال بدون وقفه ادامه یابد.
به گفته او، هرچند به عنوان یک مادر امکان حضور مستمر در محل کار را نداشتم؛ اما وظایف تخصصی خود را به صورت دورکاری دنبال می کردم تا کوچک ترین خللی در روند فعالیت ها ایجاد نشود. این همکار نفتی در ادامه، یکی از ماندگارترین خاطرات روزهای جنگ را اجرای پروژه انتقال یکی از توربین های مراکز انتقال نفت عنوان و اظهار می کند: این عملیات که با تلاش شبانه روزی همکاران بهره برداری، تعمیرات مکانیک، خوردگی، ابزار دقیق و دیگر واحدهای فنی انجام شد، نمادی بارز از هماهنگی، تخصص و همدلی کارکنان بود؛ پروژه ای که با انجام آن بیش از هر زمان دیگری به عضویت در خانواده بزرگ خطوط لوله و مخابرات نفت ایران افتخار کردم و نشان داد که این مجموعه، در شرایط بحرانی نیز با تکیه بر توان داخلی، آماده حفظ پایداری انتقال انرژی کشور است.
هویتی فراتر از یک شغل
جعفرزاده با بیان این که انگیزه اصلی ادامه مسیر حرفه ای اش الگوبودن برای دخترش است، ادامه می دهد: یک زن می تواند در کنار ایفای نقش مادری و توجه به خانواده، هویت حرفه ای و اجتماعی خود را نیز حفظ کند. دوست دارم دخترم باور کند که پشتکار، دانش و مسئولیت پذیری، راه حضور در هر عرصه ای را هموار می سازد و هیچ محدودیتی نباید مانع شکوفایی توانایی های بانوان شود.
او اشتغال بانوان را تنها یک انتخاب اقتصادی نمی داند و تأکید می کند:حضور زنان در محیط های تخصصی، فرصتی برای حفظ هویت فردی، نقش آفرینی اجتماعی و انتقال امید به نسل جوان است. بانوان شاغل در صنعت نفت، افزون بر انجام مسئولیت های حرفه ای، می توانند با عملکرد خود، تصویری واقعی از توانمندی زنان در محیط های فنی و عملیاتی ارائه دهند.
جعفرزاده همچنین ادامه می دهد: برنامه های فرهنگی، آموزشی و ورزشی نقش مهمی در افزایش انگیزه، تقویت همدلی و ارتقای روحیه کارکنان دارد و در نهایت، آثار مثبت آن به عملکرد سازمان بازمی گردد.
او در پایان، خانواده را مهم ترین پشتوانه موفقیت خود معرفی می کند و با قدردانی از همسر و مادرش می گوید: اگر همراهی و حمایت خانواده نبود، ادامه این مسیر امکان پذیر نمی شد.