همدلی و رفاقت در ایستگاه ایمنی شانول
مشعل | «میدان گازی شانول، تأمین کننده بخشی از خوراک پالایشگاه گاز پارسیان در جنوب استان فارس است. در شرایط دشوار اقلیمی و دمای ۵۰ درجه، آتش نشانان این میدان ضامن اصلی ایمنی و جریان پایدار گازند؛سفر به میدان گازی شانول فرصتی بود تا پای صحبت آتش نشان های این میدان بنشینیم و با آنها به گفت و گو بپردازیم .
برای رسیدن به میدان گازی شانول، باید از شهرستان خنج به سمت منطقه ای به نام «محمله» حرکت کرد. از آنجا مسیر پرپیچ وخمی در دل کوه آغاز می شود که طی کردن این راه ناهموار، حدود نیم ساعت زمان می برد تا به میدان گازی شانول برسیم. این میدان در سال ۱۳۸۶ به بهره برداری رسیده و شامل چند حلقه چاه، تأسیسات مرکز جمع آوری گاز، خطوط لوله و ایستگاه ایمنی و آتش نشانی است.با ورود به محوطه آتش نشانی، با برخورد صمیمانه کارکنان آنجا مواجه شدم. به گفته محمود نوذری، کارشناس ارشد روابط عمومی منطقه عملیاتی پارسیان، کارکنان این مجموعه علاقه مندند شرایط سخت کاری خود را ثبت کنند؛ جایی که کیلومترها دورتر از پایتخت است؛ اما با همت بلند و دستان توانای کارکنان آن، فعالیت در تمام طول سال برقرار بوده و حتی در سخت ترین شرایط، از جمله دوران جنگ اخیر، لحظه ای کار در این مجموعه متوقف نشده است.
وقتی از محمود ضیا، آتش نشان میدان گازی شانول پرسیدم که یک روز کاری در شانول چگونه می گذرد؟ با لبخندی بر لب و نگاهی همراه با طمانینه گفت: روز کاری نیروها از همان لحظه ورود به ایستگاه و با کنترل تجهیزات آغاز می شود. تحویل گرفتن شیفت، بررسی خودروهای آتش نشانی، بازبینی تجهیزات مستقر در انبار و اطمینان از سلامــــت تلـــــــفــــن هـــــا و بی سیـــم ها، بخشـــــــی از وظایـــــف روزانــــه است. تمامی رویدادها نیز در دفتر گزارش روزانه ثبت می شوند؛ از ورود و خروج تجهیزات گرفته تا عملیات و فعالیت هایی که در طول شیفت انجام شده است. بخشی از این کنترل ها نیز به صورت هفتگی و ماهانه صورت می گیرد؛ مانند بررسی خاموش کننده ها و آماده سازی و نگهداری تجهیزات خودروهای آتش نشانی. در پایان کار و هنگام تعویض شیفت نیز تمام این اطلاعات را به آتش نشانان بعدی تحویل می دهیم و روند یک روز کاری را با شیفت بعدی در میان می گذاریم.
محسن صفا، سرپرست وقت ایستگاه ایمنی و آتش نشانی میدان گازی شانول نیز به این پرسش که مهم ترین وظیفه آتش نشانان در میدان گازی شانول چیست؟ این گونه پاسخ داد: مهم ترین وظیفه ما آماده باش بودن برای رویارویی با حوادث احتمالی است؛ به این معنا که اگر اتفاقی رخ دهد، نیروها باید در کمترین زمان ممکن حاضر شوند تا آتش سوزی را به سرعت مهار کرده و خطرات را کاهش دهند. این تجربه به خوبی نشان می دهد که چرا آماده باش بودن برای نیروهای آتش نشانی، اهمیت فراوانی دارد؛ آنان باید در هر لحظه، حتی زمانی که ساعت ها و روزها بدون رخداد خاصی سپری می شود، آمادگی کامل برای حضور در صحنه حادثه را داشته باشند.
مختار محمدی، راننده آتش نشانی ایستگاه شانول، یکی دیگر از کسانی بود که در پاسخ به پرسش من درباره سخـــــت تــــرین تجربه کاری اش گفت : آتش سوزی گسترده ای که حدود 2 سال پیش در منطقه رخ داد، دامنه اش به شدت زیاد و تا نزدیکی ایستگاه رسیده بود، به گونه ای که شرایط بسیار خطرناک شد. در چنین موقعیت دشواری، نیروها بلافاصله آماده شدند و عملیات مهار را آغاز کردند. با گسترش آتش، نیروهای کمکی نیز از منطقه به میدان گازی شانول اعزام شدند و سرانجام پس از تلاش بسیار، آتش مهار شد.
سیداکبر هاشمی زاده، از دیگر آتش نشانان نیز در پاسخ به این پرسش که تعـــــــــریــــــــــــفــــــــــش از آتش نشانی چیـسـت، گـــــــــفــــت: آتش نشانی شغلی بسیار حساس و کاری بسیار خطرناک است که در یک کلمه می توان آن را ایثار نامید. گفت وگو با این آتش نشانان عزیز و روحیه همدلی شان در لابه لای صحبت ها و شوخی ها، نشان می داد که در چنین فضای کاری دشوار و به دور از زندگی شهری و خانواده، یکی از مهم ترین عوامل تاب آوری در زندگی جمعی آنها، همین روحیه هم صدایی و صمیمیت میان کارکنان است. آتش نشانان میدان گازی شانول باید همواره در آمادگی 100درصدی قرار داشته باشند تا در مواقع اضطرار، بی درنگ به محل حادثه برسند. گرمای طاقت فرسای جنوب، دوری از خانواده و آماده باش دائمی، بخشی از واقعیت شغلی آنهاست؛ آن ها در سکوت کار می کنند تا اگر روزی آتش از کنترل خارج شد، کسانی باشند که به کمک بشتابند. درود بر آتش نشانان میدان گازی شانول.
آماده باش در ثانیه های طلایی
برگزاری مستمر مانورهای اطفای حریق و امداد و نجات در مراکز انتقال نفت شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت منطقه لرستان در آستانه هفتم مهر، نمادی از تعهد، همدلی و پای کار بودن نیروهای عملیاتی برای صیانت از سرمایه های ملی است. در مسیر انتقال ایمن و پایدار نفت، آمادگی لحظه ای تیم های واکنش در شرایط اضطراری، یکی از ارکان اصلی نظام مدیریت ایمنی، بهداشت و محیط زیست اچ اس ای به شمار می رود. بر همین اساس، اچ اس ای این منطقه عملیاتی با اجرای برنامه های منظم آموزشی و عملیاتی، برگزاری مانورهای اطفای حریق، امداد و نجات و ارزیابی مستمر توانمندی نیروهای واکنش اضطراری را در دستور کار قرار داده است. این مانورها در مراکز انتقال نفت منطقه لرستان با سناریوهای مختلف و متناسب با مخاطرات واقعی تأسیسات طراحی و اجرا شده و اهدافی همچون ارتقای سطح آمادگی تیم های عملیاتی، کاهش زمان واکنش، تقویت فرماندهی حادثه، همچنین افزایش سرعت دسترسی به تجهیزات اطفایی و امدادی و بهبود هماهنگی بین واحدهای عملیاتی را دنبال می کند.
اجرای موفق این تمرین ها نشان داده است که آتش نشانان و نیروهای واکنش اضطراری شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت منطقه لرستان، با تکیه بر همبستگی سازمانی، اتحاد، روحیه ایثارگری، مسئولیت پذیری و فرهنگ بهبود مستمر، همواره آماده حضور در خط مقدم مقابله با شرایط اضطراری هستند. در این مانورها، عملکرد تیم های عملیاتی در زمینه نحوه استقرار تجهیزات، تشکیل فرماندهی حادثه، مدیریت صحنه، اطفای حریق، کنترل پیامدهای احتمالی، عملیات امداد و نجات و رعایت الزام های ایمنی مورد ارزیابی قرار گرفت تا نقاط قوت شناسایی و فرصت های بهبود برای افزایش آمادگی سازمانی برنامه ریزی شود.
ایمنی لازمه تداوم تولید
دیروز در خط مقدم دفاع از میهن ایستادم و امروز در خط مقدم صنعت نفت، وظیفه ما صیانت از جان انسان ها، حفاظت از سرمایه های ملی و کمک به استمرار چرخه اقتصادی کشور است.
در برخی عملیات های قطع و وصل خطوط انتقال، به ویژه در نقاط سخت گذر و شرایط خاص عملیاتی، برای حفظ تداوم انتقال و حفاظت از جان کارکنان، بر اساس الزام ها مدیریت ریسک و اقدام های کنترلی تعریف شده، گاهی ناچاریم ساعت ها و گاه به صورت شبانه روزی در میدان حضور داشته باشیم که از حساسیت و دشواری مأموریت های عملیاتی ما است.
در چنین شرایطی ایمنی یک اقدام مقطعی نیست، بلکه فرایندی مستمر از شناسایی خطر، ارزیابی ریسک، اجرای اقدام های کنترلی، پایش شرایط و آمادگی برای واکنش در شرایط اضطراری است، زیرا حتی یک تصمیم درست در زمان مناسب می تواند از یک حادثه بزرگ جلوگیری کند.
تداوم عملیات انتقال نفت و ایمنی کارکنان دو مأموریت جدا از هم نیستند؛ بلکه در کنار یکدیگر معنا پیدا می کنند. تلاش می کنیم با حضور میدانی، هماهنگی بین واحدها، آمادگی تیم های واکنش در شرایط اضطراری و اجرای دقیق الزام های اچ اس ای، هم چرخه انتقال پایدار بماند و هیچ نیرویی در مسیر انجام مأموریت آسیب نبیند.
تا آخرین روز، خود را سرباز این صنعت و پاسدار سرمایه های ملی کشور می دانم؛ سنگر خدمت ممکن است تغییر کند، اما روحیه ایثار، تعهد و پای کار بودن نباید تغییر کند.
رضا ذلقی، رئیس ایمنی و آتش نشانی شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت منطقه لرستان