تلاش کارکنان شرکت گاز استان تهران در جنگ های 12 روزه و رمضان، پایداری شبکه را رقم زد
پشت خاکریز خدمت
مشعل | جنگ رمضان برای شرکت گاز استان تهران تنها یک آزمون عملیاتی نبود؛ محک بزرگی بود که میزان آمادگی، تاب آوری سازمانی و توان خدمت رسانی در شرایط بحرانی را به نمایش گذاشت. در روزهایی که تهران با حوادث متعدد و شرایطی کم سابقه روبه رو شده بود، شبکه گسترده گازرسانی پایتخت بدون قطع گسترده گاز به فعالیت خود ادامه داد و نیروهای عملیاتی در خط مقدم خدمت ایستادند. علیرضا اعوانی، مدیرعامل شرکت گاز استان تهران در گفت وگو با ماهنامه «مشعل»، از تجربه مدیریت بحران، نقش سرمایه انسانی، درس آموخته های جنگ و اقدام هایی می گوید که به حفظ پایداری شبکه و آرامش مشترکان در سخت ترین روزها کمک کرد.
گاهی ارزش یک سازمان نه در روزهای عادی بلکه در لحظه هایی سنجیده می شود که سرعت تصمیم گیری و دقت عمل به عاملی تعیین کننده تبدیل می شود. شرکت گاز استان تهران در روزهای پرالتهاب جنگ رمضان با مجموعه ای از چالش ها و موضوع ها روبه رو بود؛ شرایطی که عبور از آن به آمادگی پیشین، هماهنگی گسترده و حضور میدانی نیروها وابسته بود. علیرضا اعوانی، مدیرعامل شرکت گاز استان تهران، از تجربه ها چالش ها و درس آموخته های آن روزها روایت می کند.
حفظ پایداری شبکه گاز
جنگ رمضان برای شرکت گاز استان تهران تنها یک بحران عملیاتی نبود؛ آزمونی بود برای سنجش میزان آمادگی، تاب آوری و انسجام مجموعه ای که مسئولیت تأمین گاز بیش از
۱۶ میلیون نفر و حدود ۴ میلیون و ۱۰۰ هزار مشترک را به عهده دارد؛ آزمونی که به گفته علیرضا اعوانی، مدیرعامل شرکت گاز استان تهران، بسیاری از ظرفیت های پنهان سازمان را آشکار کرد و تجربه هایی کم نظیر را برای آینده به همراه داشت.
اعوانی با اشاره به تفاوت میان جنگ 12روزه و جنگ رمضان می گوید: مهم ترین مزیت شرکت گاز استان تهران در دور دوم، استفاده از تجربه های پیشین بود. به گفته او، یک هفته پیش از آغاز جنگ رمضان و با احتمال وقوع درگیری، جلسه مدیریت بحران تشکیل و ۳۲ مصوبه برای شرایط احتمالی جنگ تدوین شد. همین آمادگی سبب شد مجموعه در نخستین ساعات آغاز بحران، بدون آشفتگی و با برنامه مشخص وارد عمل شود.
نیروی انسانی متعهد
مدیرعامل شرکت گاز استان تهران بزرگ ترین دستاورد این دوره را نه تجهیزات و امکانات، بلکه نیروی انسانی متعهد می داند و تاکید می کند: همکاران شرکت در شرایطی سخت و همزمان با اوج مصرف زمستانی، سطحی از تعهد، انگیزه و مسئولیت پذیری را به نمایش گذاشتند که برای مجموعه به یک سرمایه ارزشمند تبدیل شد.
به گفته وی، کارکنان عملیاتی و امدادی در بسیاری از روزها ۱۶ تا ۱۸ ساعت به صورت مستمر در میدان حضور داشتند تا کوچک ترین خللی در خدمت رسانی به مردم ایجاد نشود.
اعوانی با اشاره به گستردگی تأسیسات گازرسانی تهران یادآور می شود: حدود ۲۰ درصد تأسیسات گاز کشور در استان تهران قرار دارد و حفظ پایداری شبکه در چنین شرایطی نیازمند برنامه ریزی دقیق و هماهنگی گسترده بود.
او می گوید: با وجود همه تهدیدها، حتی یک قطع گسترده گاز در استان تهران رخ نداد و تمام حوادث در کوتاه ترین زمان ممکن مدیریت شد.
به گفته وی، پیش از آغاز جنگ، آموزش و توجیه گروه های امدادی، آماده سازی مرکز ۱۹۴، تعیین گروه های معین برای مناطق پرخطر، تجهیز امدادگران به موتورسیکلت، آماده باش نیروهای ایمنی و برنامه ریزی برای اعزام نیروهای پشتیبان، از جمله مهم ترین اقدامات انجام شده بود. همزمان بخشی از زیرساخت های حساس از جمله مراکز پاسخگویی، سامانه های ارتباطی و تجهیزات راهبردی به نقاط امن منتقل شد تا در صورت بروز آسیب، روند خدمت رسانی متوقف نشود.
مقابله با حملات سایبری
مدیرعامل شرکت گاز استان تهران همچنین از تمهیدات ویژه برای مقابله با حملات سایبری، ذخیره سازی سوخت اضطراری، ایجاد مراکز جایگزین مدیریت بحران در ورامین و شهریار، توزیع مدیران در نقاط مختلف استان و برگزاری نشست های مدیریت بحران یاد می کند؛ اقدام هایی که به گفته او برای نخستین بار در این ابعاد اجرا شد و نتایج مطلوبی به همراه داشت.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به دو حادثه حساس و سرنوشت ساز اشاره می کند. نخست، حادثه انبار نفت شهران که به دلیل مجاورت خطوط گاز با مسیر جریان سوخت های مشتعل، خطر گسترش بحران را به همراه داشت. دوم حادثه دانشگاه صنعتی شریف که در پی آسیب به ایستگاه تقلیل فشار، گاز با فشار بالا در منطقه منتشر شد و هر لحظه احتمال وقوع انفجاری گسترده وجود داشت.
به گفته اعوانی، مدیریت سریع نیروهای امدادی و همکاری دستگاه های مسئول، مانع از تبدیل این حوادث به بحران های بزرگ تر شد.
ثبت 495 حادثه در تهران
او با اشاره به آمار ۶۰۵ حادثه ثبت شده در طول جنگ می گوید ۴۹۵ مورد از این حوادث در شهر تهران و ۱۱۰ مورد در شهرستان های استان رخ داده است. با این حال در تمام موارد، گروه های عملیاتی توانستند شرایط را کنترل و از گسترش خسارات جلوگیری کنند.
مدیرعامل شرکت گاز استان تهران می گوید: نشست های مستمر مدیریت بحران و سیاست گذاری های به موقع، نقش مهمی در مدیریت شرایط داشت. او همچنین از همکاری استانداری، دستگاه های امدادی، شهرداری تهران و سایر نهادهای مسئول در کنترل حوادث قدردانی می کند.
اعوانی مهم ترین چالش دوران جنگ را نامشخص بودن ابعاد و دامنه تهدیدها عنوان می کند. به گفته او، نگرانی اصلی این بود که حملات گسترش یابد و تأسیسات اصلی گاز هدف قرار گیرند؛ موضوعی که می توانست سطح تاب آوری شبکه را با چالش جدی رو به رو کند. در کنار این مسئله، خستگی نیروهای عملیاتی نیز از دیگر دغدغه های مدیریت بحران بود.
وی معتقد است: هر ساعت از جنگ به یک درس آموخته تبدیل شد. ثبت و تحلیل تجربیات، تدوین دستورعمل های جدید، بازنگری درفرایندهای امدادی، ارتقای حفاظت از کارکنان و اصلاح شیوه های حضور در محل حادثه، از دستاوردهایی است که به گفته او آمادگی شرکت گاز استان تهران را برای رویارویی با بحران های احتمالی آینده افزایش داده است.
اعوانی سه دستاورد اصلی جنگ رمضان را همدلی سازمانی، مدیریت استرس و بهره گیری از تجربیات گذشته می داند و تأکید می کند: موفقیت شرکت گاز استان تهران حاصل تلاش جمعی کارکنانی بود که در سخت ترین شرایط پای کار ماندند و اجازه ندادند جریان خدمت رسانی به مردم متوقف شود.
مدیرعامل شرکت گاز استان تهران ضمن قدردانی از کارکنان عملیاتی و امدادی، از مشترکان نیز می خواهد با مصرف بهینه گاز به حفظ پایداری شبکه کمک کنند. او تاکید می کند: کاهش ظرفیت تولید گاز کشور پس از آسیب به برخی تأسیسات، ضرورت صرفه جویی را بیش از گذشته آشکار کرده است.
سنگرهای روشن
در روزهایی که جنگ رمضان تهران را در وضعیت بحرانی قرار داده بود، شبکه گاز استان تهران، یکی از سخت ترین آزمون های خود را پشت سر گذاشت. اسماعیل شجاع، مدیر بهره برداری شرکت گاز استان تهران با اشاره به حضور میدانی نیروهای عملیاتی تأکید کرد که امدادگران و تیم های بهره برداری در خط مقدم بحران با وجود خطرهای مستقیم حملات، با مدیریت لحظه ای و هماهنگی دقیق اجازه ندادند جریان گازرسانی به مردم متوقف شود و پایداری شبکه به عنوان یک دستاورد مهم ثبت شد.
شجاع به تشریح تجربه مدیریت شبکه گاز در شرایط ویژه و جنگی پرداخت و با اشاره به گستردگی شبکه و نقش نیروهای عملیاتی بر اهمیت آمادگی مستمر، هماهنگی بین واحدها و اجرای سناریوهای بحران تأکید کرد. وی با اشاره به شرایط ویژه جنگ رمضان و تجربه نیروهای جوان در این دوره گفت: بسیاری از همکاران امداد و تعمیرات تجربه مستقیم جنگ نداشتند و نخستین رویارویی جدی آنان با شرایط حملات و فضای اضطراب آور شهری در همین دوره رقم خورد. شجاع افزود: در حالی که از پیش برای انواع بحران ها از جمله حوادث صنعتی و طبیعی برنامه ریزی شده بود، اما سناریوی جنگ به صورت مستقیم در تمرین ها پیش بینی نشده بود.
او ادامه داد: در همان ساعات ابتدایی بحران و با حضور مدیریت ارشد شرکت ملی گاز ایران، ستاد مدیریت بحران تشکیل و با تقسیم وظایف و واگذاری اختیارات به مناطق مختلف، روند تصمیم گیری سریع تر شد. وی افزود: از قبل سناریوهایی را تمرین کرده بودیم و همین موضوع سبب شد در لحظات اولیه دچار سردرگمی نشویم. مدیر بهره برداری شرکت گاز استان تهران مهم ترین دغدغه در روزهای جنگ را مدیریت همزمان دو مأموریت اساسی یعنی استمرار گازرسانی و کنترل حوادث عنوان کرد و گفت: در بهره برداری نمی توان گفت چون حادثه رخ داده است، جریان گاز را متوقف می کنیم، زیرا زندگی مردم وابسته به این انرژی است.
شجاع به اقدام های عملیاتی در مدیریت شبکه پرداخت و گفت: پایش لحظه ای ایستگاه ها، مدیریت فشار شبکه و آماده سازی سناریوهای قطع اضطراری، از جمله اقدام هایی بوده که پیش از وقوع بحران طراحی شده بود.
وی با بیان اینکه در برخی موارد محل اصابت حملات موجب قطع موقت گاز در محدوده های محدود شده است، افزود: تیم های عملیاتی بلافاصله در محل حاضر شده و با انجام تعمیرات اضطراری در همان روز جریان گاز را دوباره برقرار کرده اند. هدف این بود که هیچ حادثه ای به روز بعد کشیده نشود.
مدیر بهره برداری شرکت گاز استان تهران همچنین به نقش سامانه های پایش و ارتباطی پرداخت و گفت: اگرچه مرکز دیسپچینگ ملی و سامانه های پایش، نقش مهمی در اطلاع رسانی دارند، اما در این بحران نقش اصلی به عهده نیروهای میدانی و هماهنگی با مرکز مدیریت بحران شهری بوده است.
او افزود: یکی از نقاط قوت این دوره، حضور هماهنگ پیمانکاران و نیروهای پشتیبان بود که با وجود شرایط دشوار، بسیاری از آنها در صحنه باقی ماندند و تجهیزات و نیروی انسانی خود را در اختیار عملیات قرار دادند. وی همچنین بر اهمیت نیروی انسانی تأکید و اظهار کرد: مهم ترین عامل موفقیت ما نیروهای ایثارگر و متخصصی بودند که در سخت ترین شرایط در صحنه ماندند و اجازه ندادند خدمت رسانی متوقف شود.