یادبود زنده یاد حسین کاظم پور اردبیلی معمار دیپلماسی نفتی ایران
آقــــــــای اوپـــــــک
آخرین هفته ماه مبارک رمضان، در 27اردیبهشت 1399، یکی از نمادهای برجسته دیپلماسی نفتی کشور دار فانی را وداع گفت و صنعت نفت به سوگ حسین کاظم پوراردبیلی، «آقای اوپک» نشست. مرحوم کاظم پوراردبیلی، متولد 22 مهر 1331، یکی از شخصیت های بزرگ نفتی ایران بود که با القاب «معمار دیپلماسی نفت ایران»، «دیپلمات نفتی» و «دیپلمات توانا و شکیبا» در محافل شناخته می شد. به واسطه توان مدیریتی و قدرت دیپلماسی که داشت، به او صفاتی مانند «دیپلمات جامع الشرایط» و «نماد مکتب عقلانیت در دیپلماسی انرژی» داده بودند که می توان در همین القاب، با چکیده ای از زندگی اش آشنا شد. ماهنامه "مشعل" در سالروز درگذشت او با مروری کوتاه بر زندگی کاری و خدماتش، ادای احترامی به این شخصیت برجسته صنعت نفت دارد.
حسین کاظم پوراردبیلی (متولد 22مهر 1331-وفات 27 اردیبهشت 1399) نماینده ایران در سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، طی 68 سال زندگی، مسئولیت های بزرگی را به عهده داشت؛ از تحصیل در آمریکا تا فعالیت در عرصه سیاسی - اقتصادی کشور. این فعالیت ها از او شخصیتی ویژه ساخته بود، به طوری که با گذشت چند سال از سالروز وفاتش، همگان با دریغ و اندوه، از فقدان این شخصیت کاردان در صنعت نفت یاد می کنند.
مروی بر زندگی
مرحوم حسین کاظم پوراردبیلی، فارغ التحصیل مدرسه عالی بازرگانی (دانشگاه علامه طباطبایی کنونی) بود که در سال 1353 برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و در زمان اقامتش در ایالات متحده، با «انجمن های اسلامی دانشجویان ایرانی مقیم آمریکا و کانادا» همکاری و فعالیت نزدیک داشت. وی پس از پیروزی انقلاب اسلامی به کشور بازگشت و فعالیت خود را در عرصه سیاسی - اقتصادی با دولت موقت پی گرفت.
او یکی از بازماندگان حادثه بمب گذاری دفتر حزب جمهوری اسلامی در 7 تیر سال 1360 بود.
این شخصیت برجسته دنیای سیاست و اقتصاد، در دوران پر فراز خدمتش، در سمت هایی چون رئیس هیأت مدیره و مدیر عامل شرکت گسترس خدمات بازرگانی(1358)، وزیر بازرگانی دولت شهیدرجایی(1360)، معاون وزیر امورخارجه (1364)، سفیر ایران در ژاپن(1369) و عضو گروه مذاکره کننده با دولت بعثی صدام پس از پذیرش قطعنامه 598 (1367) ، معاون وزیرنفت و عضو هیأت عامل اوپک در دولت وقت بود.
از نگاه یاران
مرحوم کاظم پوراردبیلی در زمره شخصیت هایی به حساب می آید که در 2 عرصه صنعت نفت و دیپلماسی سرآمد بود. از همین رو مهم ترین وجه کاری او، یعنی نماینده ایران در هیأت عامل اوپک، تلفیقی از این دو تخصص است که او آن را به بهترین شکل ممکن معنا کرده بود. کاظم پوراردبیلی در گفتار افرادی که از نزدیک با او کار کرده اند، با عناوینی مانند «تلاشگر عرصه سیاست و مدیریت»، «دیپلمات برجسته و مدافع منافع ملی ایران»، «خدمتگزاری راستین و بی ادعا برای ملت ایران»، «دیپلمات توانا و شکیبا» و «مدافع تیزهوش منافع ملی» یاد کرده اند.
محمد سانوسی بارکیندو، دبیرکل فقید وقت اوپک در پیام تسلیت خود گفت: «حسین، قهرمان توافقنامه همکاری بود که باعث به رسمیت شناخته شدن و احترام بی نظیر اوپک شد».
همچنین سون ژیان چنگ، دبیرکل وقت مجمع بین المللی انرژی از کاظم پور اردبیلی به عنوان"حامی استوار گفت وگوی جهانی انرژی میان تولیدکنندگان و مصرف کنندگان" یاد کرده بود.
روایت دوستان کاظم پوراردبیلی، حاکی از عمق تاثیرگذاری او در بزنگاه های تاریخی کشور است. بر اساس روایت یکی از دوستانش، در اواسط دهه 60 که رژیم بعثی، مناطق مسکونی ایران را هدف قرار داده بود، توانست طی مذاکرات فشرده با دبیرکل سازمان ملل و معاون نخست وزیر زمان صدام، دستور توقف حملات به مناطق مسکونی را بگیرد و جان هزاران نفر را نجات دهد. همچنین در روایتی دیگر آمده است: «او با معرفی کارشناسان و مدیران توانمند و واجد شرایط ایرانی به دبیرخانه اوپک و مجمع کشورهای صادرکننده گاز برای تقویت این دبیرخانه ها و در عین حال آموزش همکاران در یک محیط کار بین المللی، دوراندیشانه عمل می کرد.» افزون بر این مرحوم کاظم پوراردبیلی در هنگام جنگ تحمیلی رژیم بعث عراق علیه ایران، مذاکرات فشرده ای با مقامات وقت شوروی داشت تا از ارسال سلاح به رژیم صدام خودداری کنند. مجموعه این روایات، نشان از روحیه میهن پرستی او دارد که در قالب عرصه نفت و دیپلماسی نمود یافته است.
حماسه آفرینی های صنعت نفت در میدان خدمت تمامی ندارد
پرافتخار در اوج اقتدار
مشعل | صنعت نفت بیش از یک قرن است در برابر طوفان ها، بحران ها، جنگ ها، آزمون ها و مصایب گوناگون، راست قامت ایستاده و تلاشگران این صنعت عظیم در سخت ترین شرایط از گرمای طاقت فرسای مناطق عملیاتی گرفته تا لحظات پراضطراب بحران با تکیه بر دانش، همدلی و استقامت و روحیه ای سرشار از ایثار، تخصص و امید، اجازه نداده اند چرخه پیشرفت و آبادانی کشور از حرکت بازایستد و چراغ تولید و توسعه خاموش شود؛ انسان هایی که همواره آسایش و رفاه مردم را بر آسایش خود مقدم می دانند و با تعهدی مثال زدنی، برگ های پرافتخار دیگری در تاریخ صنعت نفت می زنند؛ رشادت هایی از جنس حضور که کارکنان خستگی ناپذیر صنعت نفت در جنگ 40 روزه دشمن آمریکایی– صهیونی علیه کشورمان رقم زدند. با وجود کارشکنی های دشمن بیگانه، اختلالی در روند تولید نفت یا سوخت رسانی به وجود نیامد، هیچ نقطه از کشور با قطع گاز روبه رو نشد و برنامه ریزی برای بازسازی زیرساخت ها نیز پرشتاب رقم خورد؛ هرچند در این آزمون، شهدایی تقدیم راه مانای انقلاب و نظام جمهوری اسلامی شد. با همین تلاش و پشتکار بود که صنعت نفت نه تنها به عنوان نماد تلاش و خودباوری در ذهن ها حک شد، بلکه پرچمدار مقاومت و تعهد مردان و زنانی شناخته شد که خدمت صادقانه خود را سرمایه ای ماندگار برای عزت و سربلندی کشور قرار داده اند. با شرح این دلاوری ها می توان گفت این صنعت تنها یک بخش اقتصادی یا صنعتی نیست و تنها به استمرار تولید محدود نمی شود بلکه تکیه گاهی استوار برای پیشرفت، استقلال و اقتدار کشور به شمار می آید؛ تکیه گاهی که بر شانه های انسان هایی سختکوش و متعهد استوار مانده است. با توجه به تلاش های خستگی ناپذیر صنعت نفت در جنگ رمضان و پس از آن ، نشریه کارکنان صنعت نفت «مشعل» در گزارش هایی به این بازتاب این فعالیت ها پرداخته است که می خوانید .