ایمنی، رکن استوار در تپش بی وقفه صنعت گاز است
حریفان آتش
لیلا مهداد | در دل صنعت گاز، ایمنی تنها یک برگه کنترل (چک لیست) خشک و اداری نیست؛ بلکه روحی است که در کالبد همه فرایندها جاری است. از نفس گرم آموزش های مستمر آتش نشانان دلیر تا نظارت دقیق بر ایستگاه ها و تجهیزات شان. همه و همه، حلقه هایی از زنجیره ای به هم پیوسته اند که هدفی مقدس را دنبال می کنند؛ هدفی که جز حفظ جان انسان ها و پاسداری از سرمایه های ملی نیست. در این مسیر، حتی تامین کوچک ترین قطعات نیز با نگاهی بلند و حمایت از تولید داخلی همراه است تا چرخ توسعه ایمنی با تکیه بر توان داخلی بچرخد. واقعیت این است که امروز، این مسیر بیش از هر زمان دیگری بر پایه خودباوری و همدلی جمعی استوار شده؛ گام هایی مطمئن به سوی فردایی امن تر. بهنام دیناری، رئیس ایمنی و آتش نشانی شرکت ملی گاز ایران در گفت وگو با خبرنگار «مشعل» روایت های متنوعی درباره آمادگی و ضرورت تداوم آن در این بخش از صنعت گاز دارد؛ حرف هایی که همه تجربه است؛ تجربه ای توام با عشق به کار.
در سال های اخیر، ایمنی و آتش نشانی در صنعت گاز، نه تنها به عنوان یک وظیفه که چونان رکنی استوار برای پایداری و تپش بی وقفه این صنعت حیاتی جایگاهش را یافته؛ اگرچه تجربه های سخت روزهای بحرانی و حتی چالش های روزمره، همگی گواهی بر آن است که سرمایه گذاری بر بسترهای فنی و پرورش سرمایه های انسانی، تنها راه امن تداوم تولید و حراست از میراث ملی به شمار می رود.
ارتقای ایمنی در مسیر پایدار
بهنام دیناری، رئیس ایمنی و آتش نشانی شرکت ملی گاز ایران بر این باور است که تلاش های پیگیرانه و رو به رشد وزارت نفت و شرکت های تابعه، نقشی بی بدیل در این مسیر دارد. او از کمبودهای گذشته در حوزه نیروی انسانی و تجهیزات سخن به میان می آورد؛ هرچند با دلگرمی از عزم راسخ مسئولان خبر می دهد: «خوشبختانه وزارت نفت و شرکت های اصلی زیرمجموعه، بویژه شرکت ملی گاز ایران، با تمرکز و جدیتی مثال زدنی گام هایی استوار برای جبران این کاستی ها برداشته اند.» دیناری، مصداق عینی این تلاش ها را در روزهای سخت جنگ ۱۲روزه متبلور می داند؛ زمانی که این اقدام ها با شتاب و شدت بیشتری پیش می رفت: «در آن برهه حساس، شاهد دستاوردهای ملموسی در تامین تجهیزات، افزایش آمادگی عملیاتی و ارتقای توانمندی آتش نشانان بودیم.» اگرچه اینک، حاصل این کوشش ها، نسلی از نیروهای ایمنی است که با آمادگی و توانی به مراتب فراتر از گذشته، همچون نگهبانانی مصمم از صنعت گاز کشور پاسداری می کنند؛ روندی پرتوان که بی وقفه ادامه دارد.
ایمنی، ستون استوار و خاموشی است که پایداری صنعت گاز کشور را بر دوش دارد؛ برای همین در دل این صنعت پیچیده و حیاتی که هر لحظه اش با عملیاتی حساس و شرایطی ویژه همراه است، کوچک ترین سهل انگاری می تواند به بهایی گران تمام شود. در چنین فضایی، بالندگی فرهنگ ایمنی و توانمندسازی نیروهای آتش نشانی، همان حلقه ای است که جان انسان ها و سرمایه های ملی را در آغوش می گیرد. هرچند رئیس ایمنی و آتش نشانی شرکت ملی گاز ایران معتقد است در این مسیر شاهد رشد روز افزون زیرساخت ها و برنامه های آموزشی هستیم: «طی این سال ها، روند توسعه و بهبود زیرساخت های ایمنی در شرکت ملی گاز ایران کاملا مشهود بوده و خوشبختانه شاهد رشد قابل توجهی در این زمینه هستیم.» دیناری تصریح می کند:« اگر بخواهم از مسابقات تخصصی و ارزیابی های دوره ای بگویم، باید اعتراف کنم که این برنامه ها در هر دوره، از نظر کیفیت برگزاری، سطح تخصصی شرکت کنندگان و حتی شمار علاقه مندان، رشد چشمگیری داشته اند.» به باور او این پیشرفت ها، گویای توجه ویژه مدیریت به ارتقای توانمندی های عملیاتی و فنی نیروهای آتش نشانی است: «امید داریم با تداوم این روند، شاهد ارتقای هرچه بیشتر سطح ایمنی در صنعت گاز کشور باشیم و بتوانیم با تکیه بر نیروهای متخصص و تجهیزات پیشرفته، پاسخی مؤثر و به موقع در برابر هر حادثه ای داشته باشیم.»
آموزش و ارزیابی
ایمنی، قلب تپنده صنعت گاز ایران است؛ صنعتی با گستره ای وسیع و عملیاتی حساس که آمادگی و تخصص آتش نشانانش را به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل کرده. در این میان، آموزش های مستمر، ارزیابی های دقیق و برنامه ریزی های سنجیده، همان حلقه های طلایی اند که توان فنی و جسمانی این نگهبانان بی ادعا را تقویت و پایداری عملیات را تضمین می کنند. به باور دیناری، اگرچه حوزه ایمنی و آتش نشانی با چالش ها و حوادث گوناگونی روبه روست که هر یک ویژگی های منحصربه فرد خود را دارند؛ اما آنچه در قالب مسابقات و ارزیابی های تخصصی نمایان می شود، در واقع تصویری زنده از دستاوردهای ارزشمند در زمینه آموزش و ارتقای مهارت های آتش نشانان است. در شرکت ملی گاز ایران، آموزش های تخصصی به صورت سالانه و با برنامه ریزی هدفمند در جریان است. این آموزش ها که با هدف ارتقای سطح علمی و عملیاتی نیروها طراحی شده اند، کارکنان را برای رویارویی با شرایط بحرانی آماده می سازند تا واکنشی سریع، مؤثر و ایمن داشته باشند: «علاوه بر این، ارزیابی های جامع توانمندی جسمانی نیز هرساله برای تمام آتش نشانان این شرکت برگزار می شود. برای نمونه، اگر نزدیک به ۹۰۰نفر آتش نشان در شرکت ملی گاز ایران خدمت می کنند، تک تک آنان به صورت فردی و دقیق مورد سنجش قرار می گیرند. این ارزیابی که شامل پنج آیتم اصلی است، ابعاد مختلف توان جسمانی افراد را می سنجد.» دیناری با اشاره به فلسفه این برنامه ها می گوید: «هدف ما از اجرای این آزمون ها، حفظ آمادگی بدنی، افزایش توان عملیاتی و اطمینان از آمادگی کامل نیروها برای مقابله با شرایط بحرانی است.» به باور او، چنین رویدادهایی نه تنها گواه توجه ویژه به ایمنی در شرکت ملی گاز ایران است؛ بلکه نشان دهنده رویکردی علمی، نظام مند و آینده نگر در تربیت و حفظ نیروهای متخصص آتش نشانی به شمار می رود؛ البته امید است با تداوم این مسیر، شاهد ارتقای هرچه بیشتر سطح ایمنی در صنعت گاز کشور و پرورش نسل جدیدی از آتش نشانان توانمند و آماده باشیم.
نظارت برای ارتقای ایمنی
در صنعت گاز، آمادگی همیشگی و کارایی بی خلل تجهیزات و نیروهای آتش نشانی، اصلی است که جان ها و دارایی ها برپایه آن استوار شده. هر گام توسعه ای در عرصه فناوری و عملیات، آنگاه معنا می یابد که سایه ایمنی، همگام و هم پا با آن گسترده شود. از این رو، شرکت ملی گاز ایران در سالیان اخیر با نگاهی ژرف و راهبردی، پایش منظم ایستگاه های آتش نشانی را در صدر اولویت های خود جای داده است. به باور دیناری، در کنار آموزش و ارزیابی نیروها، بررسی دوره ای ایستگاه های آتش نشانی از نظر تجهیزات و نیروی انسانی نیز حلقه ای اساسی در زنجیره ایمنی به شمار می رود. این بررسی های دقیق، همچون چراغی روشنگر، کمبودها را نمایان ساخته و راه را برای برنامه ریزی و تأمین نیازها هموار می سازد. هر ایستگاه به گونه ای منظم و ساختاریافته ارزیابی می شود تا هم نیازهای تجهیزاتی آن مورد شناسایی قرار گیرد و هم شکاف های نیروی انسانی آن پر شود. رئیس ایمنی و آتش نشانی شرکت ملی گاز ایران با تأکیدی ویژه بر اهمیت تجهیزات به روز و جذب نیروهای کارآزموده می گوید: «در این مسیر ما با تمرکزی بالا، پیگیر تأمین تجهیزات و جذب نیروهای متخصص هستیم. این مهم، از اولویت های کلیدی ماست و تمامی تلاشمان را به کار گرفته ایم تا سطح آمادگی و ایمنی را در همه واحدها ارتقا بخشیم.» او تصریح می کند: «واقعیت این است که سنجش دقیق جایگاه، نیازمند سنجه هایی روشن و داده هایی فراگیر است؛ اما نکته قابل تامل اینکه همواره کوشیده ایم با ارتقای زیرساخت ها، آموزش پیوسته، ارزیابی های منظم و تجهیزات نوین، ایمنی و آمادگی آتش نشانانمان را به والاترین مرتبه برسانیم.» به گفته او، تداوم این برنامه ها و استمرار نگرش توسعه محور در قلمرو ایمنی، می تواند پایداری و تاب آوری صنعت گاز کشور را در برابر رویدادهای غیرمترقبه و شرایط دشوار تضمین کند.
ضرورت تعامل بین المللی و تبادل دانش
در قلمرو ایمنی و آتش نشانی صنایع نفت و گاز، رسیدن به کمال، تنها در گرو آموزش و تجربه های داخلی نیست؛ بلکه این عرصه نیازمند گفت وگویی بی وقفه با جهان، تبادل دانش و سنجش توانایی ها در ترازوی استانداردهای بین المللی است. این پیوند فرامرزی، فرصتی استثنایی برای شناخت ظرفیت ها و کاستی ها، آشنایی با فناوری های نوین و الگوبرداری از تجربه های موفق جهانی به ارمغان می آورد. رئیس ایمنی و آتش نشانی شرکت ملی گاز ایران با اشاره به این مهم می گوید: «در برگزاری مسابقات و ارزیابی های تخصصی، حضور تیم های بین المللی می توانست پنجره ای به روی سنجش دقیق تر عملکردمان بگشاید. اکنون اما این معیار سنجش در اختیار ما نیست.» دیناری با تحلیل شرایط موجود توضیح می دهد: «بسیاری از کشورهای فعال در حوزه نفت و گاز، از نظر ساختار صنعتی همسان ما هستند، اما شکاف هایی بویژه در زمینه تجهیزات وجود دارد. با توجه به تحریم های اعمال شده، طبیعتا دستمان در تأمین تجهیزات پیشرفته بسته است،» با این همه او با افتخار از توانمندی نیروهای داخلی می گوید: «با وجود همه این دشواری ها، آتش نشانان شرکت ملی گاز ایران با تکیه بر دانش بومی، تجربه های میدانی و آموزش های فشرده، موفق شده اند سطح شایان توجهی از آمادگی و کارایی را حفظ کنند.» به باور دیناری، هرچند تعامل با جهان می تواند افق دید ما را گسترده تر کند؛ اما همت والای نیروهای داخلی و مدیریت یکپارچه در صنعت گاز کشور ثابت کرده که حتی در سخت ترین شرایط نیز می توان با تکیه بر توان درونی، مسیر پیشرفت را هموار ساخت و رو به جلو گام برداشت.
درخشش آتش نشانان در رقابت جهانی
در صنعت گاز، ایمنی تنها در قفسه تجهیزات و فناوری محبوس نیست؛ بخشی ژرف از آن در اراده استوار، دانش عمیق و توانایی های بی همتای نیروهای انسانی ریشه دارد. در قلب این صحنه، آتش نشانانی ایستاده اند که با تکیه بر مهارت های فراگرفته، تجربه های اندوخته و روحیه ای شکست ناپذیر، حتی در سخت ترین شرایط نیز مأموریت خود را با سربلندی به پایان می رسانند.
رئیس ایمنی و آتش نشانی شرکت ملی گاز ایران با اشاره به این واقعیت می گوید: «ما در ایران، بویژه در شرکت ملی گاز ایران، در حوزه تجهیزات آتش نشانی با چالش هایی جدی روبه رو هستیم؛ اما رویدادی که سال گذشته در چین رخ داد، گواهی زنده بر توانمندی های ما شد؛ جایی که برای نخستین بار تیمی از وزارت نفت ایران در المپیاد جهانی آتش نشانان حاضر شد.» دیناری با غرور از دستاورد این حضور می گوید، از اینکه خوشبختانه در 2 رشته موفق به کسب مقام شدیم و رتبه های پنجم و ششم را از آن خود کردیم. این موفقیت به وضوح نشان داد که آتش نشانان ما از نظر کیفیت، توانمندی و انگیزه در جایگاهی والا قرار دارند. به گفته او، این نیروهای فعال و حرفه ای، با وجود همه محدودیت های تجهیزاتی، عملکردی تحسین برانگیز از خود نشان داده اند: «باید پذیرفت که امکانات ما هنوز با استانداردهای برخی کشورها فاصله دارد؛ اما تجربه این رقابت ها ثابت کرد که توان تخصصی و پشتکار آتش نشانانمان می تواند این فاصله ها را به میزانی چشمگیر جبران کند؛ البته با تداوم حمایت ها، نوسازی تجهیزات و توسعه آموزش های تخصصی، در آینده ای نزدیک شاهد حضور درخشان تر آتش نشانان ایران در عرصه های بین المللی خواهیم بود.»
حمایت از تولید داخلی با حفظ کیفیت و ایمنی
در مسیر پرشتاب توسعه صنعت گاز ایران، تکیه بر تولید داخلی و بهره گیری از توانمندی های بومی، سنگ بنای سیاست های کلان این صنعت حیاتی است. این رویکرد استراتژیک نه تنها گامی به سوی خودکفایی و ثبات در تأمین تجهیزات اساسی محسوب می شود که پیشران رشد فناوری، ایجاد اشتغال و تعالی دانش فنی در میهن عزیزمان نیز به شمار می رود. با این حال، تحقق این آرمان بزرگ، نیازمند نقشه راهی دقیق، حمایت های همه جانبه و نظارت پیوسته بر کیفیت تولیدات داخلی است.
رئیس ایمنی و آتش نشانی شرکت ملی گاز ایران در این زمینه با صراحت می گوید: «در بسیاری از عرصه ها،
تولیدات داخلی توانسته اند جایگزینی شایسته برای نمونه های خارجی باشند و نیازهای صنعت را بخوبی پاسخ گویند؛ اما باید پذیرفت که در برخی حوزه ها هنوز فاصله هایی وجود دارد، نه لزوما در استانداردها؛ بلکه در کیفیت ساخت، استحکام و عملکرد در شرایط بحرانی.»
دیناری با اشاره به حساسیت فوق العاده تجهیزات آتش نشانی تأکید می کند: «بویژه در زمینه تجهیزات آتش نشانی که نیازمند دقت، استقامت و قابلیت اطمینان بسیار بالایی هستند، برخی محصولات داخلی هنوز به سطحی نرسیده اند که بتوانند به طور کامل با نمونه های خارجی رقابت کنند؛ البته این سخن به معنای نادیده گرفتن ظرفیت های داخلی نیست؛ بلکه برعکس، من باور دارم که با تعریف درست مسیر توسعه و حمایت های هدفمند، تولیدکنندگان ایرانی می توانند محصولاتی عرضه کنند که نه تنها همتراز نمونه های خارجی باشند؛ بلکه در مواردی از آنها پیشی بگیرند.»
او با بیان رویکرد حمایتی شرکت ملی گاز ایران نسبت به صنعتگران ایرانی می افزاید: «در شرکت ملی گاز ایران همواره کوشیده ایم تا در کنار حمایت از تولید داخلی، کیفیت و ایمنی را در اولویت قرار دهیم.
امیدواریم با برنامه ریزی دقیق، سرمایه گذاری هوشمند و تعامل سازنده با تولیدکنندگان داخلی، به نقطه ای برسیم که وابستگی به تجهیزات خارجی به حداقل ممکن برسد و صنعت آتش نشانی کشور با تکیه بر توان داخلی، مسیر رشد و تعالی را با قدرت ادامه دهد.» رئیس ایمنی و آتش نشانی شرکت ملی گاز ایران در پایان خاطرنشان می کند: «دستیابی به این هدف، یک فرایند تدریجی و مستمر است که تنها با همدلی و همکاری بی وقفه میان صنعت، تولید کنندگان و نهادهای تصمیم ساز میسر خواهد شد.»