یکی از مهم ترین راهبردهای پالایشگاه اصفهان، توجه به محیط زیست است، بر همین اساس طرح هایی نیز با پایه زیست محیطی در این پالایشگاه تعریف شده و در دستور اجرا قرار دارد.
حذف کامل گازهای فلر
حذف کامل گازهای مشعل (فلر) ازجمله طرح های مهمی است که با جدیت در پالایشگاه نفت اصفهان در دست اجراست. بر همین اساس، یکی از مهم ترین پروژه های مرتبط با محیط زیست، بازیابی گازهای فلر (FGR) است که با بودجه ای بالغ بر ۶٫۸ میلیون یورو و ۵۲۰ میلیارد ریال در حال اجراست.
مدیرعامل شرکت پالایش نفت اصفهان با بیان اینکه این پروژه تاکنون ۸۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و در پایان سال ۱۴۰۴ به بهره برداری خواهد رسید، افزود: با راه اندازی این طرح، پالایشگاه از شمول تبصره ۴ ماده۴ آیین نامه اجرایی مصوبه هیأت دولت موضوع ماده ۲۷ قانون مالیات بر ارزش افزوده خارج خواهد شد.
پروژه بزرگ مدیریت گوگرد
غلامرضا باقری دیزج، یکی دیگر از طرح های مهم پالایشگاه اصفهان را در حوزه محیط زیست، مطالعات احداث واحد مدیریت گوگرد اعلام و اظهار کرد: مجوز اجرای این طرح که از سال ۱۴۰۲ آغاز شده، در آبان امسال پس از انجام و تأیید مطالعات EIA (ارزیابی اثرات زیست محیطی)، از سوی سازمان حفاظت محیط زیست صادر شده است.
وی تصریح کرد: این پروژه با بودجه ۲۰۰ میلیون یورو به تصویب رسیده و هدف آن، تبدیل کل گوگرد جامد تولیدی (که در حال حاضر به صورت فله به فروش می رسد) به همراه گازهای زائد و پساب های صنعتی به محصولات زیست محیطی قابل استفاده در مصارف کشاورزی به عنوان کودهای دوستدار محیط زیست است.
وی تأکید کرد: مزیت مهم این طرح، نیاز نداشتن به آب سالم است و کل مصرف آن، از پساب های خاکستری و زائد صنعتی تأمین می شود.
مدل سازی انتشار آلاینده ها و تأمین ایستگاه های برخط پایش هوا
مدیرعامل شرکت پالایش نفت اصفهان، همچنین به اجرای پروژه مدل سازی انتشار آلاینده های هوا با نرم افزار مهندسی AERMOD و با همکاری شرکت های متخصص و توانمند در زمینه مدل سازی اشاره و تصریح کرد: نتایج این مدل سازی که به اداره کل حفاظت محیط زیست استان نیز ارسال شده، نشان می دهد که پالایشگاه اصفهان، هیچ گونه تأثیری بر کیفیت هوای اصفهان و شهرستان های اطراف ندارد.
باقری دیزج همچنین با اشاره به اقدام های جدید شرکت پالایش نفت اصفهان گفت: براساس مصوبات استانی و همسو با اهداف مسئولیت های اجتماعی، دو دستگاه ایستگاه برخط پایش هوای محیطی با هزینه ای بالغ بر ۶۰۰ میلیارد ریال خریداری شده است.
وی افزود: هماهنگی های لازم برای نصب این تجهیزات در محل های تعیین شده از سوی اداره کل حفاظت محیط زیست استان (محل استانداری اصفهان و ابتدای اتوبان اصفهان- تهران) در حال انجام است و بزودی نصب و به سامانه ملی پایش هوا متصل خواهند شد.
باقری دیزج گفت: این ایستگاه ها قادر به اندازه گیری گستره وسیعی از آلاینده های هوا از جمله SOx، CO،
PM 10، PM2.5، O3، NO، NO2 و BTEX هستند و شاخص کیفیت هوا (AQI) را به صورت لحظه ای محاسبه می کنند.
مدیرعامل شرکت پالایش نفت اصفهان اظهار کرد: این شرکت با رعایت تبصره های ۳ و ۴ ماده ۱۱ قانون هوای پاک، سال هاست که پایش برخط خروجی دودکش کوره ها و پساب های تولیدی، همچنین آزمایش های خوداظهاری از سوی آزمایشگاه های معتمد سازمان محیط زیست را انجام می دهد. نتایج این پایش ها از طریق سامانه جامع سازمان حفاظت محیط زیست (IRANEMP.IR) به صورت شبانه روزی قابل مشاهده است.
ساخت واحد تولید سوخت های پاک
مدیرعامل شرکت پالایش نفت اصفهان با اشاره به ساخت واحد RFCC در این پالایشگاه گفت: هدف از ساخت این واحد، تبدیل نفت کوره به سوخت های پاک نظیر بنزین، گازوئیل و مواد اولیه پتروشیمی همچون پروپیلن است.
وی تصریح کرد: واحد (RHU) که روزانه حدود ۱۵ میلیون لیتر نفت کوره کم گوگرد تولید می کند تا خرداد ۱۴۰۶ راه اندازی خواهد شد و دو سال پس از آن، واحد (RFCC) نیز عملیاتی خواهد شد.
باقری دیزج با بیان اینکه استفاده از سوخت پاک در نیروگاه ها، مشکلات زیست محیطی ناشی از مصرف مازوت را کاهش خواهد داد و این امر مانع از قطع گاز صنایع کوچک و منازل در فصل سرما خواهد شد، افزود: با راه اندازی واحد (RFCC)، تولید بنزین و گازوئیل در پالایشگاه اصفهان افزایش می یابد و نیاز کشور به واردات این محصولات اساسی رفع می شود.
وی همچنین با اشاره به اینکه واحدهای زیست محیطی جدید موجب افزایش تولید گوگرد در پالایشگاه خواهد شد و این دلیل بهبود کیفیت فراورده های نفتی است، اظهار کرد: بازارهای داخلی و خارجی برای مصرف و صادرات گوگرد وجود دارد و به همین منظور طرح ایجاد پارک گوگردی برای مدیریت مصرف در زمره برنامه های پالایشگاه اصفهان تعریف شده است.
ارتقای کیفیت فراورده های نفتی
مدیرعامل شرکت پالایش نفت اصفهان تأکید کرد: توسعه فیزیکی یا افزایش ظرفیت پالایشگاه در دستور کار نیست و تمرکز شرکت بر ارتقای کیفیت فراورده های نفتی است و طرح های بدون مجوز مشخص نیز متوقف شده اند. به گفته وی، واحدهای تصفیه پساب، استفاده بهینه از گازهای تولیدی پالایشگاه، واحد افزایش درصد خلوص هیدروژن و راه اندازی واحدهای تولیدی برق انجام خواهد شد. پروژه انتقال آب دریا به پالایشگاه اصفهان نیز آغاز شده، به طوری که حدود نیمی از آب مورد نیاز از طریق آب دریا و مابقی از پساب تصفیه شده تأمین می شود.
مدیرعامل پالایشگاه نفت اصفهان با اشاره به بهره برداری فاز نخست پروژه انتقال آب از دریا به استان اصفهان گفت: با بهره برداری از این پروژه، ماهانه حدود ۷۰۰ هزار مترمکعب آب مورد نیاز این پالایشگاه از این طریق تأمین می شود.
وی با اعلام اینکه این پروژه از مهم ترین پروژه های پالایشگاه نفت اصفهان به شمار می رود که با هدف تأمین پایدار آب مورد نیاز صنایع بزرگ استان، بویژه در شرایط بحران کم آبی، اجرایی شده و به بهره برداری رسیده، اظهار کرد: با توجه به موقعیت جغرافیایی خاص استان اصفهان و خشکسالی های مکرر، موضوع تأمین آب صنعتی سال ها در دستور کار بوده که با تأسیس شرکت مجری انتقال آب و سهامداری صنایع بزرگ استان، مسیر بهره گیری از منابع پایدار مانند آب دریای عمان فراهم شده است.
باقری دیزج با بیان اینکه پروژه انتقال آب از دریا در دو فاز طراحی شده است، تصریح کرد: فاز نخست این پروژه شامل انتقال آب با انشعابی از به طول ۳۳۹ کیلومتر به اصفهان است که در دو مسیر شمالی و جنوبی به طول های ۲۴۰ کیلومتر و ۲۱۹ کیلومتر امتداد می یابد.
وی افزود: مسیر شمالی این پروژه، آب را به پالایشگاه اصفهان می رساند که هم اکنون بهره برداری آزمایشی از این فاز در پالایشگاه اصفهان آغاز و مقرر شده، حدود ۷۰۰ هزار مترمکعب آب مورد نیاز ماهانه پالایشگاه اصفهان، از این طریق تأمین شود.
تأمین پایدار آب صنایع
مدیرعامل پالایشگاه نفت اصفهان با تأکید بر استمرار و پایداری تولید در این شرکت، با اعلام اینکه پالایشگاه اصفهان، نخستین صنعت استان است که از آب دریا استفاده می کند، بیان کرد: با اجرایی شدن طرح انتقال آب از دریا، یکی از بزرگ ترین چالش های صنایع اصفهان، یعنی کمبود آب برطرف می شود و ظرفیت تامین آب مورد نیاز صنایع استان از این طریق وجود دارد.
باقری دیزج با اشاره به اینکه اجرای این پروژه با رعایت کامل ملاحظات زیست محیطی انجام شده است، یادآور شد: برای این پروژه که با هدف امنیت آبی صنایع مهم و حیاتی استان شکل گرفته، ایستگاه های پمپاژ نیز راه اندازی شده و به صورت آزمایشی در حال بهره برداری است. همچنین با توجه به اهمیت راهبردی آب دریا، استفاده حداکثری از منابع آب بازیافتی و تصفیه پساب و اجرای برنامه های صرفه جویی در مصرف همچنان در دستور کار قرار دارد و استفاده از آب دریا به عنوان منبع مطمئن و کلیدی در پایداری عملیات صنعتی و پالایشگاهی برای قطع وابستگی به آب شهری تلقی می شود.
وی درباره فاز دوم پروژه انتقال آب از دریا به استان اصفهان گفت: فاز دوم این پروژه با اجرای حدود ۴۰۰ کیلومتر لوله کشی و نصب ادوات مورد نیاز برای تأمین آب به صورت مستقیم از دریای عمان اجرا می شود، مراحل طراحی فاز دوم انجام شده و در صورت تأمین منابع مالی، اجرای آن آغاز می شود.
کاهش سهم عوارض آلایندگی
وی ضمن اشاره به پرداخت سالانه عوارض آلایندگی از سوی این پالایشگاه گفت: اجرای پروژه های گسترده زیست محیطی و سرمایه گذاری میلیاردی در این حوزه باعث شده سهم عوارض آلایندگی از حدود ۱٫۵ درصد به نیم درصد کاهش یابد و هدف نهایی دستیابی به آلایندگی صفر است.
پیشرفت چشمگیر پروژه های تصفیه آب های شور
پژمان قاسمی، مدیر طرح ها و پروژه های شرکت پالایش نفت اصفهان نیز با اشاره به پیشرفت چشمگیر پروژه های تصفیه آب های شور گفت: پروژه «HERO» با ظرفیت ۴۰۰مترمکعب در ساعت، برای تصفیه آب های شور دورریز (Reject) واحدهای RO موجود در پالایشگاه است:که بهره برداری از آن، حدود ۲۸۰ مترمکعب در ساعت آب تصفیه شده با سختی کل حداکثر ۳۰۰ppm تولید می شود و دوباره به چرخه مصرف پالایشگاه بازمی گردد. ارزش سالانه میزان این آب تصفیه شده، بر اساس نرخ فعلی ارز و نرخ خرید آب دریای عمان بالغ بر 6 هزار میلیارد ریال است.
وی افزود: هدف اصلی اجرای این طرح، استفاده بهینه از منابع آبی و کاهش پساب های صنعتی است. آب دورریز این واحد (Reject) نیز به عنوان خوراک واحد تصفیه آب فوق شور (CCRO) استفاده می شود تا بازچرخانی کامل تر آب در پالایشگاه محقق شود.
قاسمی، همچنین از پیشرفت80درصدی واحد CCRO خبر داد و گفت: این واحد با ظرفیت ۱۴۰ مترمکعب در ساعت، به منظور تصفیه آب های دورریز واحد HERO در حال اجراست. با بهره برداری از این واحد، روزانه حدود ۸۴ مترمکعب در ساعت آب تصفیه شده با سختی حداکثر ۷۰۰ppm تولید خواهد شد. همچنین میزان دورریز (Reject) این واحد حدود ۵۰ مترمکعب در ساعت آب فوق شور با TDS حدود ppm 91000 است که به عنوان خوراک واحد ZLD مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
گامی مؤثر در صرفه جویی منابع آبی
وی به پروژه احداث دو برج خنک كننده هیبریدی پالایشگاه جنوبی با ظرفيت هر يك 14000 مترمکعب بر ساعت اشاره کرد و افزود: این پروژه با هدف تامين آب خنک کننده مورد نياز واحدهاي RFCC، HPU-77 و Prime G و با رويكرد کاهش مصرف آب ناشي از تبخير، تاکنون به بیش از ۸۲ درصد پیشرفت فیزیکی رسیده است.
وی افزود: سفارش ساخت تمامی تجهیزات مورد نیاز این پروژه انجام و تاکنون حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد تجهیزات وارد سایت شده است. مابقی تجهیزات نیز طی ماه های آینده به سایت پروژه منتقل خواهد شد. حدود ۹۰ درصد تجهیزات مورد استفاده عمدتاً از سازندگان داخلی تأمین شده است. با وجود چالش هایی مثل تحریم ها، تخصیص ارز و مشکلات گمرکی، روند اجرای طرح با برنامه ریزی منسجم ادامه دارد و پیش بینی می شود پروژه تا یک سال آینده به بهره برداری کامل برسد.
قاسمی ادامه داد: هدف اصلی این پروژه، صرفه جویی در مصرف آب جبرانی (Make-up) از طریق کاهش حدود ۷۰ درصدی تلفات تبخیر نسبت به برج خنک کننده تر با ظرفیت مشابه و کاهش هزینه های تأمین آب در شرایط بحرانی منابع آبی کشور است.
شایان ذکر است، برج خنک کننده تر با ظرفیت مشابه برج های خنک کننده هیبریدی در حال احداث، سالانه حدود ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار مترمکعب تبخیر آب دارد، در حالی که میزان تبخیر سالانه هر برج خنک کننده هیبریدی حدود ۹۶۰ هزار مترمکعب خواهد بود. این پروژه به عنوان یکی از طرح های راهبردی صنعت نفت در زمینه مدیریت مصرف آب شناخته می شود و اجرای موفق آن الگوی مؤثری برای سایر پالایشگاه ها و صنایع بزرگ کشور به شمار می آید.
تولید روزانه ۱۴ میلیون لیتر بنزین یورو۵
پالایشگاه اصفهان یکی از مهم ترین پالایشگاه های کشور است و بخش قابل توجهی از سوخت کشور را تأمین می کند. روزانه بین ۱۳ تا ۱۴ میلیون لیتر بنزین یورو۵، حدود ۲۵ میلیون لیتر گازوئیل یورو۴ و یورو۵، ۱۲۰۰ تن گاز مایع و نزدیک به ۱۲ میلیون لیتر سوخت سنگین در این پالایشگاه تولید می شود. این پالایشگاه، خوراک صنایع همجوار را تامین می کند و تمامی حلال های مورد نیاز کشور در این پالایشگاه تولید می شود. اواسط شهریور امسال، طرح ارتقای کیفی نفت سفید «KHT» پالایشگاه اصفهان به صورت رسمی به بهره برداری رسید. این طرح از طرح های مهم پالایشگاه اصفهان است که با هدف کاهش گوگرد در نفت سفید و توسعه زنجیره ارزش نفت سفید با هدف تولید پایه مواد اولیه شوینده ها، الکل چرب و تولید حلال های با ارزش افزوده اقتصادی با مقدار گوگرد کمتر از ppm 10به بهره برداری رسیده است.