شبکه انتقال گاز و لزوم آمادگی آن در همه فصول سال، به ویژه زمستان، همواره در دستور کار متولی یا همان شرکت انتقال گاز ایران قرار داشته و امسال نیز با نزدیک شدن به دوره سرما، این آمادگی همچون دوره های گذشته وجود دارد.
600 مورد بازبینی در شبکه انتقال گاز
مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران با تاکید بر اینکه این شرکت برای گذر از فصل سرما در آمادگی کامل به سر می برد، تصریح کرد: با توجه به انجام تعمیرات اساسی، بازبینی های فنی و آماده سازی شبکه در ماه های گذشته، اکنون تمام خطوط لوله و ایستگاه های تقویت فشار گاز در وضعیت عملیاتی مطلوب قرار دارند.
وی افزود: از هم اکنون وارد آرایش زمستانی شده ایم و با حداکثر توان، آماده انتقال پایدار گاز به سراسر کشور هستیم.
خضرایی گفت: همه اقدام های مربوط به نگهداری و تعمیرات به موقع انجام شده و پیش بینی می شود امسال نیز همانند سال های گذشته، هیچ گونه مشکل خاصی در شبکه انتقال نداشته باشیم. همچنین با توسعه خطوط جدید و افزایش ایستگاه های تقویت فشار گاز، پایداری شبکه به طور محسوس افزایش یافته است.
به گفته مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران، در ۶ ماه نخست امسال، بیش از ۶۰۰ مورد تعمیر در خطوط لوله سراسری (بیشتر در خطوط سوم، چهارم و هشتم سراسری) و ۵۰۰ شاخه لوله در خطوط اصلی، همچنین پایش ۴۵۰ کیلومتر از خط هشتم و دهم سراسری انجام شده است.
وی با اشاره به دارایی های فیزیکی شرکت انتقال گاز ایران گفت: هم اکنون ۹۵ ایستگاه در شبکه انتقال گاز کشور فعال است و تا پایان امسال دو ایستگاه جدید نیز (لامرد و اردستان 8) به بهره برداری خواهند رسید.
مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران با تأکید بر نقش مدیریت مصرف اظهار کرد: در کنار تلاش های فنی همکاران در شرکت انتقال گاز ایران ، همراهی مردم در صرفه جویی و رعایت الگوی مصرف گاز نیز اهمیت زیادی دارد؛ با همکاری مشترک میان شرکت ملی گاز ایران،صنایع پرمصرف و مصرف کنندگان خانگی، امیدواریم امسال نیز شاهد هیچ گونه قطع گاز در بخش های مختلف کشور نباشیم.
توسعه خطوط و افزایش قابلیت پایداری شبکه
مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران با اشاره به اجرای طرح های توسعه ای اخیر در این شرکت گفت: در پروژه های جدید، خط نهم سراسری گاز به مدار آمده و به خط ششم که از خطوط قدیمی تر شبکه به شمار می آید، متصل شده است. این اتصال، پایداری شبکه انتقال را افزایش می دهد و موجب می شود در شرایط مختلف عملیاتی، شبکه تنها به یک مسیر وابسته نباشد.
وی افزود: با اتصال شمال و جنوب کشور، امکان مانور عملیاتی در کوتاه ترین زمان فراهم شده است تا در فصل سرما، گاز به سرعت به مصرف کنندگان عمده برسد.
خضرایی با اعلام پایان دوره تعمیرات اساسی تاسیسات انتقال گاز گفت: درحال حاضر، تمام برنامه های تعمیراتی به اتمام رسیده و همه تاسیسات انتقال گاز در آمادگی کامل قرار دارند. هدف این است که با تکیه بر دانش فنی و تجربه نیروهای متخصص، انتقال پایدار و بدون وقفه گاز را در فصل سرد سال تضمین کنیم و فصلی مطمئن و آرام برای مشترکان رقم بزنیم.
دستاورد ملی در ساخت سیستم کنترل توربین آمریکایی
خضرایی در ادامه با اشاره به بومی سازی سیستم کنترل توربین های آمریکایی در شرکت انتقال گاز ایران گفت: در پی تحریم های بین المللی و محدودیت های فنی در تأمین قطعات و تجهیزات خارجی، متخصصان شرکت انتقال گاز ایران توانستند برای نخستین بار در کشور، سیستم کنترل توربین های آمریکایی را با تکیه بر دانش بومی طراحی و اجرا کنند. این اقدام که در ایستگاه تقویت فشار گاز پتاوه انجام شده، نقطه عطفی در مسیر استقلال فنی کشور در حوزه انتقال گاز به شمار می آید.
وی با بیان اینکه پتاوه یکی از ایستگاه های مهم تقویت فشار گاز کشور به شمار می رود که در آن توربین هایی آمریکایی نصب شده بود، تصریح کرد: سیستم کنترل این توربین ها از جمله پیشرفته ترین فناوری های موجود در جهان و از نظر نرم افزاری و سخت افزاری، نیز دارای ساختاری بسیار پیچیده هستند.
وی افزود: به دلیل تحریم ها، امکان تأمین قطعات و پشتیبانی سیستم کنترل آن ها وجود نداشت؛ از این رو تعمیر و نگهداری آنها بدون دسترسی به سازنده تقریباً ناممکن است.
به گفته خضرایی، حمایت و پیگیری مستمر مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران موجب شد تا همکاران واحدهای فنی و مهندسی شرکت انتقال گاز ایران، ایده ساخت سیستم کنترل بومی را با جدیت دنبال کنند.
مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران گفت: با توجه به شرایط موجود (تحریم) یا باید از مسیر دشوار طراحی و ساخت کامل سیستم کنترل جدید وارد می شدیم یا فعالیت این توربین ها را متوقف می کردیم.
وی توضیح داد: با توجه به نبود امکان همکاری با برخی شرکت های خارجی به صورت خاص و بازماندن شرکت های داخلی، از ادامه کار در مراحل ابتدایی پروژه تصمیم گرفته شد این مسئولیت سنگین به صورت کامل در داخل مجموعه انجام شود، زیرا به توانمندی مهندسان و همکارانمان در صنعت گاز باور داشتیم.
خضرایی با اشاره به حساسیت فنی این پروژه اظهار کرد: سیستم کنترل توربین های گازی، مغز تصمیم گیرنده واحد تقویت فشار محسوب می شود و کوچک ترین خطا در طراحی یا اجرای آن عملکرد کل ایستگاه را مختل می کند؛ با وجود این، متخصصان شرکت انتقال گاز ایران با مطالعه دقیق و تحلیل منطق رفتاری سیستم های غربی موفق شدند الگوریتم های کنترلی و ورودی های آن را استخراج و با بازنویسی آنها در قالب زبان های برنامه نویسی صنعتی، کنترل گر جدید را طراحی و پیاده سازی کنند.
وی درباره نحوه پیاده سازی سیستم کنترلی توربین های پتاوه افزود: برای اجرای این طرح، از سامانه کنترل خودکار صنعتی(PLC) استفاده شد که در بازار موجود و مختص توربین خاصی طراحی نشده بود.
به گفته خضرایی ،با برنامه نویسی دقیق و اختصاصی، این سامانه های کنترل خودکار به گونه ای تنظیم شدند که بتوانند رفتار کنترلی مشابه سیستم اصلی آمریکایی را بازآفرینی کنند. این اقدام منحصربه فرد نه تنها مشکل اساسی ایستگاه پتاوه را برطرف کرد، بلکه زمینه ساز ایجاد دانش فنی پایدار و قابل توسعه ای در سطح ملی شد.
وی با بیان اینکه اجرای این پروژه نزدیک به هفت سال زمان برده و اکنون به مرحله بهره برداری رسیده است، از مراحل ثبت آن به عنوان اختراع اختصاصی شرکت انتقال گاز ایران خبر داد.
مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران تأکید کرد: سیستم کنترلی جدید که به کوشش مهندسان ایرانی ساخته شده، کاملاً بومی است و در هیچ کشور دیگری نمونه مشابه آن وجود ندارد؛ از این رو قابلیت صادرات فناوری و حتی فروش دانش فنی به شرکت های توربین ساز خارجی را دارد. این دستاورد نه تنها یک موفقیت فنی، بلکه نشانه ای از توان مهندسی و خلاقیت نیروهای داخلی است.
نوسازی سیستم های کنترلی
خضرایی گفت: در ایستگاه پتاوه، چهار دستگاه توربین در مدار وجود دارد که سیستم کنترل جدید روی آنها نصب و با موفقیت راه اندازی شده است. درعین حال، در ایستگاه های دیگر نیز پروژه هایی برای نوسازی سیستم های کنترلی در حال انجام است که شامل تبدیل سیستم های قدیمی آنالوگ به سیستم های دیجیتال مدرن می شود. این اقدام ها گامی بزرگ در جهت افزایش بهره وری و به روزرسانی ایستگاه های تقویت فشار محسوب می شود.
مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران با اشاره به تجربه ارزشمند به دست آمده از این پروژه اظهار کرد: پیش از این، سیستم های کنترلی توربین های آمریکایی به صورت انحصاری در اختیار شرکت های سازنده بود و هیچ کشوری بدون پشتیبانی مستقیم آنها قادر به تغییر یا توسعه این سیستم ها نبود. امروز اما با تکیه بر توان کارشناسان و مهندسان صنعت گاز ایران، موفق شدیم ساختار نرم افزاری و سخت افزاری این فناوری را بازسازی کنیم و در نتیجه، از وابستگی کامل به خارج رهایی یابیم.
تاسیس منطقه 11 عملیات انتقال گاز ایران
وی درباره تاسیس منطقه 11 عملیات انتقال گاز ایران نیز گفت: در حال حاضر محدوده جغرافیایی این منطقه عملیاتی در اختیار منطقه 6 است، اما با توجه به گستردگی و حجم فعالیت ها، عملیات تفکیک و ایجاد ساختار جدید در دست اجراست.
وی هدف از تشکیل منطقه 11 عملیات انتقال گاز ایران را تسهیل مدیریت عملیاتی و تمرکز بر حوزه شرق کشور از جمله شهرهای سیستان و بلوچستان، زاهدان و چابهار عنوان و اظهار کرد: ایجاد این منطقه جدید کمک می کند تا فرایندهای تعمیر، نگهداری و پشتیبانی، نزدیک تر و کارآمدتر انجام شود.
خضرایی افزود: اگرچه در حال حاضر بخشی از فعالیت های منطقه 11 زیر نظر منطقه 6 انجام می شود، اما با تکمیل زیرساخت ها و آماده سازی های لازم، مدیریت مستقل این منطقه به زودی محقق خواهد شد. این اقدام گامی دیگر در جهت چابک سازی ساختار شرکت انتقال گاز ایران و ارتقای سطح خدمات در مناطق عملیاتی شرق کشور است.