گفت و گو با همکار بازنشسته نفتی که دوره های آموزشی تخصصی را درصنعت نفت برگزار می کند
آموزگار تجربه ها
حمیدرضا زینلی: در روزگاری که تخصص و تجربه با پایان عمر دوره کاری افراد، غالبا در بایگانی ها به فراموشی سپرده می شوند، هنوز هستند کسانی که دست از تلاش برنداشته و دانش و تجربیات ارزشمند خود را زنده نگه داشته اند تا آن را به نسل حاضر و پس از آن عرضه دهند و صنعت نفت که همواره متکی به سرمایه های انسانی توانمند بوده است،خالی از این ذخایر با ارزش، متعهد و تلاشگر نیست؛ سرمایه هایی که مسیر توسعه این صنعت راهبردی را هموار ساخته اند. در این میان، علی غریب دوست با 32 سال سابقه خدمت در صنعت نفت و کارنامه ای با سمت های سازمانی مختلف چهره ای برجسته است که شور وصف ناپذیری در چهره اش هویداست و امروز در کسوت یک مدرس با برگزاری دوره های آموزشی در سطوح مختلف صنعت نفت، جای پایی باز کرده است تا انتقال دهنده تجارب خود به نسل حاضر باشد. غریب دوست که از گذشته تا امروز صنعت نفت پلی ساخته است برای انتقال تجربیات، با خبرنگار «مشعل» به گفت وگو نشست و از سال های فعالیتش در صنعت نفت و دوره های آموزشی که امروز در این صنعت برگزار می کند، سخن گفت.
ضمن معرفی کامل خود بفرمایید ازچه زمانی وارد صنعت نفت شدید؟
علی غریب دوست، متولد 8 فروردین ماه ۱۳۳۳ و فارغ التحصیل کارشناسی ارشد رشته حسابداری هستم. سال۱۳۶۴ پس از موفقیت در آزمون استخدامی، به خانواده بزرگ صنعت نفت پیوستم و کارم را در شرکت ملی گاز ایران آغاز کردم. در بیش از سه دهه خدمت نیز مسئولیت های گوناگونی به عهده داشتم.
دوره بازنشستگی خود را چگونه می گذرانید؟ این دوره برای شما چه معنایی دارد؟
این روزها بیشتر اوقاتم را صرف تدریس می کنم؛ کاری که به آن علاقه دارم و از آن لذت می برم. تدریس نیازمند اشتیاق و توانایی برقراری ارتباط با مخاطب است و خوشبختانه توانسته ام این ارتباط را برقرار کنم.
در دوران بازنشستگی، با یادگیری مداوم و ثبت نکات برجسته کتاب ها و منابع مختلف، تلاش کرده ام دانش خود را به دیگران منتقل کنم. این فعالیت ها باعث شناخته شدنم در سطح کشور و تبدیل شدن به چهره ای برجسته در صنعت نفت شده است. برای من بازنشستگی پایان مسیر نبود، بلکه آغاز فصل تازه ای از خدمت بود. تجربه و دانش وقتی ارزشمند است که به نسل های بعد منتقل شود، به همین دلیل پس از بازنشستگی با انگیزه در حوزه آموزش فعال بوده ام. آموزش نه تنها زندگی ام را معنا بخشیده است، بلکه دیگران نیز تأیید می کنند که راهی درست و پربار را انتخاب کرده ام.
فعالیت های آموزشی شما از چه زمانی آغاز شد و چه دستاوردهایی داشته است؟
از سال ۱۳۷۳ فعالیت آموزشی را آغاز کرده ام و در حوزه های مالی، اداری و مدیریتی، با تدریس بیش از ۷۰ سرفصل تخصصی در قالب ۶۷۰۰ دوره آموزشی، دانش و تجربه خود را در دانشگاه ها و صنایع مختلف کشور در اختیار مدیران و کارشناسان قرار داده ام. همچنین چند کتاب مهم از جمله «نظام پیشنهادات»، «تجزیه و تحلیل صورت های مالی»، «تجزیه و تحلیل بهره وری» و «صورت های مالی برای مدیران غیرمالی» تألیف کرده ام .خدمت و آموزش همیشه برای من اولویت بوده است و پس ازبازنشستگی همچنان به تربیت مدیران و کارشناسان ادامه داده ام.
ایده برگزاری دوره های آموزشی از کجا شکل گرفت و مخاطبان شما چه کسانی بودند؟
ایده برگزاری دوره های آموزشی ابتدا با تدریس چند سرفصل آغاز شد و به تدریج درخواست برای سرفصل های بیشتر شکل گرفت. با توجه به تخصصی که در حوزه مالی داشتم، هدفم همیشه انتقال مطالب به شکلی ساده و قابل درک برای مخاطبان بود، به همین خاطر هم تلاش کردم آموزش ها را با رویه ها و تجربه ها منطبق کنم تا کاربردی و ملموس تر باشند. مخاطبان این دوره ها هم، غالبا مدیران میانی و کارشناسان ارشد با حدود ۲۰ سال سابقه کاری بودند.
این دوره ها شامل چه محتواهایی می شود؟
صنعت نفت و تنوع فعالیت در آن، ارائه سرفصل های مربوط به خود را می طلبد، بنابراین در هر شرکت زیرمجموعه این صنعت، دوره های آموزشی همسو با فعالیت های شرکت ارائه می شود. برای مثال، در دوره «تجزیه و تحلیل» محتوای آموزشی بر شاخص ها و روش های تحلیل متمرکز است تا مخاطبان بتوانند بازده سرمایه گذاری و نقاط قوت و ضعف را ارزیابی کنند. هدف اصلی در برگزاری دوره های آموزشی، افزون بر انتقال تجربیات، توانمندسازی مخاطبان برای تحلیل مسائل مالی و اقتصادی برای پاسخگویی به نیازهای واقعی و تصمیم گیری مدیران در جهت بهبود و ارتقای سازمانی در حوزه های مربوطه است.
آموزش و به روز نگه داشتن دانش کارکنان چه نقشی در پیشرفت صنعت نفت می تواند ایفا کند؟
آموزش و به روز نگه داشتن دانش کارکنان نقش بسیار مهمی دارد.نیروی انسانی پایه و اساس موفقیت در صنعت است و مدیران باید باور داشته باشند که نیروی انسانی حرف اول را می زند. آموزش ها باید در صنعت نفت اثرگذار و کاربردی باشند و تنها حضور در دوره ها یا ثبت آن در سابقه کافی نیست.
آموزش ، زمانی اثرگذار است که مخاطب آن نیز حین برگزاری دوره ها موثر و فعال عمل کند؛ تبادل نظر داشته باشد و اثربخش ظاهر شود و در نهایت نیز یافته های آموزشی را در فعالیت کاری خود به کار گیرد.
چه بازخوردهایی، به ویژه از نسل جوان دریافت کرده اید؟
بازخوردها از دوره ها متفاوت بوده است؛ برخی شرکت کنندگان بسیار فعال و علاقه مند بوده و برخی کمتر مشارکت داشته اند. این بازخوردها در ارزیابی ها مشخص می شود و این وظیفه شرکت های درخواست دهنده برگزاری دوره های آموزشی هستند که باید تأثیراین دوره ها را ارزیابی کنند.
یکی از ویژگی های مهم در برگزاری دوره های آموزشی، ایجاد فرصت برای تبادل نظر و تحلیل مسائل است؛ در اینگونه محافل شرکت کنندگان با بیان دیدگاه های خود، دیگران را در تجربیات خود شریک می کنند.
به نظر شما آموزش، چه پیش نیارهایی دارد و آن را تا چه حد اثرگذار در پیشبرد فعالیت ها می دانید؟
اگر نیازسنجی ها به درستی انجام شود و برنامه ها براساس نیازهای واقعی کارکنان طراحی شوند، آموزش ها می توانند بسیار اثرگذار وکاربردی باشند.
به نظر من، مدل آموزش در آینده، ترکیبی خواهد بود؛ به این معنا که در کنار آموزش های تئوری لازم است از کارگاه های عملی و مهارتی در قالب فناوری های نوین بهره گرفته شود؛ بی شک در این فناوری های جدید، دیجیتال نیز جایگاهی دارد که برای ارتقای سازمان نباید از آن غافل ماند. موضوع دیگر اینکه همواره معتقدم آموزش باید براساس تقویم آموزشی و نیاز واقعی مخاطبان طراحی شود تا دوره ها بیشترین اثربخشی را داشته باشند.
در پایان اگر صحبتی باقی مانده که لازم به بیان آن است، بفرمایید.
توصیه ای به کارکنان جوان صنعت نفت دارم ، اینکه نقش شما در پیشرفت سازمان بسیار مهم است؛ لازم است شما ایده ها و دیدگاه خود را مطرح کنید و پرسشگر باشید. تلاش کنید با انگیزه در فعالیت ها مشارکت داشته باشید. هر اندیشه تازه مسیر را برای رسیدن به هدف هموارمی سازد.
پشتیبانی مدیران از جوانان خلاق نیز جنبه دیگری است که باید به آن نیز توجه شود؛ این حمایت ها می تواند کلید موفقیت سازمان باشد.
فعالیت و نوآوری جوانان نه تنها به پیشرفت برای خود شخص، بلکه به رشد و تعالی سازمان نیز کمک خواهد کرد.