زنجیره ارزش در نخستین پالایشگاه گاز خاورمیانه تکمیل می شود
هم نفسی بیدبلند با زمیــن
مهناز محمدی | برای نخستین بار در کشور و در صنعت گاز ایران، طرح استحصال دی اکسیدکربن در پالایشگاه گاز بیدبلند به اجرا در می آید؛ طرحی که با اجرای آن از سوزانده شدن سالانه 40 میلیون مترمکعب گاز با حذف مشعل اسیدی، به ارزش 6میلیون دلار جلوگیری می شود. هفته نامه «مشعل» در گفت وگو با علی محمد پوررضا، مدیرعامل پالایشگاه گازبیدبلند به جزئیات اجرای این طرح پرداخته که در ادامه آن را می خوانید.
شرکت پالایش گاز بیدبلند که به عنوان نخستین پالایشگاه گازی خاورمیانه شناخته می شود، با چند دهه قدمت، همچنان پویا است و با اجرای طرح هایی در زمینه های مختلف برای ایجاد ارزش افزوده در کشور فعالیت می کند. مدیرعامل شرکت پالایش گاز بیدبلند با بیان اینکه در نیمه نخست امسال نزدیک به دو میلیارد متر مکعب گاز فراورش شده در این پالایشگاه به خطوط سراسری تزریق شده است، به برخی فعالیت های این پالایشگاه از جمله اجرای طرح بازیافت CO2 اشاره و تصریح کرد: برای نخستین بار در کشور، یک شرکت دانش بنیان ایرانی، پروژه بازیافت CO2 مشعل اسیدی را برای این پالایشگاه انجام خواهد داد. این یک پروژه مهم است که قرارداد آن منعقد شده و زمین مناسب نیز به آن اختصاص داده شده است.
پوررضا افزود: پروژه فروش گازهای اسیدی واحد احیا آمین پالایشگاه بیدبلند با هدف جداسازی، تکمیل زنجیره ارزش و تولید محصولات جدید با سرمایه گذاری یک شرکت دانش بنیان ایرانی اجرایی می شود.
وی با اشاره به تاکید سعیدتوکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران مبنی بر برد- برد بودن این طرح گفت: اجرای این پروژه، دستاوردهای زیادی برای کشور به همراه دارد. هم اکنون سالانه 40 میلیون متر مکعب گاز مشعل صرف مهار این گاز اسیدی می شود که با اجرای طرح مذکور، این حجم گاز برای خاموش سازی مشعل اسیدی صرف نخواهد شد. افزون بر این، از محل فروش آن، درآمدی هم نصیب شرکت می شود، همچنین از محل دریافت این گاز و تبدیل آن به محصول با ارزش افزوده بالاتر، عوایدی نصیب خریدار خواهد شد. ذینفع دیگر اجرای این پروژه، محیط زیست است؛ چراکه با اجرایی شدن طرح مذکور، این گاز در طبیعت رها نخواهد شد.
به گفته پوررضا، پالایشگاه گاز بیدبلند در خاموش کردن مشعل ها پیشقدم شده و پیش بینی می شود تا سال آینده، این طرح اجرایی شود.
طرحی منحصربه فرد، با ویژگی های فراوان
مدیرعامل شرکت پالایش گاز بیدبلند با بیان اینکه پروژه بازیافت CO2 در سطح شرکت ملی گاز ایران، منحصر به فرد بوده و برای نخستین بار مطرح و با حمایت مدیران شرکت ملی گاز ایران و سرمایه گذاری یک شرکت دانش بنیان ایرانی نهایی شده است، مدت اجرای آن را بنابر قرارداد منعقد شده، 5/11 سال اعلام و اظهار کرد: یکسال ونیم از این مدت به عنوان دوره ساخت تعیین شده که با توافق طرفین قابل تمدید است.
پوررضا به مزایای طرح اشاره کرد و افزود: بهبود شاخـص انتشار آلایندگی، حرکـت به سمت
zero flaring، خاموش شدن مشعل اسیدی پالایشگاه با کاهش انتشار سالانه 180هزار تن گاز CO2 و کاهش انتشار یکهزار تن گاز SO2 در سال از جمله مزایای این طرح به شمار می آیند.
مدیر عامل شرکت پالایش گاز بیدبلند به دیگر مزایای اجرای این طرح اشاره و تصریح کرد: فروش سالانه 80 هزار تن گاز اسیدی به قیمت کارشناسی هر کیلوگرم معادل 8 درصد قیمت هر مترمکعب گاز سوخت صنایع خرد، از دیگر مزایای اجرای این طرح است.
به گفته وی، با اجرای این طرح در زمان ظرفیت کامل، برای 150 نفر اشتغال مستقیم ایجاد می شود که همین امر موجب بهبود رونق اقتصادی منطقه خواهد شد. وی یادآورشد: با اجرای این طرح، از سوختن سالانه40 میلیون مترمکعب طبیعی به عنوان سوخت در مشعل اسیدی ( به عنوان صرفه جویی و کاهش هزینه) و حذف مبالغ ناشی از آن کاشت می شود. پوررضا اجرای این طرح را معادل 5/7 میلیون اصله درخت در فضای سبز برای جذب CO2، کمک به کاهش ناترازی انرژی با جلوگیری از سوزاندن سوخت های فسیلی، همچنین کمک به توسعه صنایع پایین دستی و توسعه و تکوین محصول جدید گوگرد و CO2 خالص برشمرد.
وی تصریح کرد: تحویل روزانه 225 هزار مترمکعب گاز CO2 به ازای روزانه 15 میلیون مترمکعب گاز ترش دریافتی، تحویل زمین برای احداث پلنت بر اساس شرایط توافقی و تحویل امکانات یوتیلیتی مورد نیاز طرح به سرمایه گذار از تعهدات شرکت پالایش گاز بیدبلند به سرمایه گذار این طرح است.
اقدام های انجام شده
مدیرعامل شرکت پالایش گاز بید بلند ادامه داد: تهیه طرح توجیهی و مطالعات اولیه طرح، ارسال نمونه گازهای اسیدی به آزمایشگاه بی طرف و تعیین آنالیز دقیق، بررسی موازی طرح انتقال گازهای اسیدی به شرکت پالایش گاز بیدبلند خلیج فارس و شبیه سازی اولیه با hysys (شبیه ساز پیشرفته فرایندی که برای مدل سازی، تحلیل و بهینه سازی فرایندهای شیمیایی و پتروشیمی استفاده می شود) همچنین تعیین ترکیب درصد جریان گاز اسیدی، برخی از مهم ترین اقدام های انجام شده این پالایشگاه در خصوص طرح استحصال گاز CO2 است.
به گفته وی، جانمایی و تعیین محل پیشنهادی و مکاتبه با منطقه یک عملیات انتقال گاز ایران برای استعلام تاسیسات (رفع محدودیت ها و موانع)، انجام سایت ویزیت از سوی مدیران شرکت مورد نظر، همچنین برگزاری نشست های متعدد، با هدف تبادل اطلاعات و امضای تفاهمنامه فی مابین صورت گرفته است.
پوررضا افزود: پیش نویس قرارداد فیمابین دو شرکت و دیگر ذینفعان، همچنین تفاهمنامه اولیه برای تصویب پس از اخذ مصوبه شرکت ملی گاز ایران نیز تهیه و آماده شده است.
دستاوردهای زیست محیطی
مدیرعامل شرکت پالایش گاز بیدبلند در ادامه به دستاوردهای اجرای طرح اشاره وتصریح کرد: جلوگیری از انتشار سالانه 180 هزارتن دی اکسید کربن و بهبود شاخص آلایندگی و معافیت سالانه از پرداخت مبلغ تکلیفی گاز مشعل به میزان 214 میلیون و 500هزار ریال از دستاوردهای زیست محیطی اجرای این طرح محسوب می شود.
شرکت پالایش گاز بیدبلند در 18کیلومتری شمال آغاجاری و 35 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان میانکوه استان خوزستان واقع شده است. این پالایشگاه، نخستین پالایشگاه گازی خاورمیانه، همچون قلبی تپنده نه تنها به صنعت انرژی کشور؛ بلکه به زندگی هزاران انسان جان می بخشد.
این غول صنعتی درسال 1349 به بهره برداری رسیده است و افتخار احداث نخستین خط لوله انتقال گاز ایران به طول 1105 کیلومتر از این پالایشگاه تا مرز آستارا درسال 1349، برای همیشه نام آن را در تاریخ این مرز و بوم طلایی کرده و امروز با روحی جوان به پیشرفت کشور خدمت می کند.