تولید پایدار از دل نیزار؛ آلودگی و دود حریف نفتی های غرب کارون نیست
اراده طلایی در مه خاکستری
مشعل: تصاویری با نمای محو از تاسیسات غرب کارون در پس زمینه که مه و گرد و غبار آن را گرفته، بخشی از آن چیزی است که از سوی کارکنان به هفته نامه «مشعل» می رسد؛ اگرچه عکس ها به تنهایی نمی توانند حال و هوای آنچه را در این مناطق می گذرد، به تصویر بکشند، اما نمایانگر تلاش و سختکوشی کارکنانی است که در شرایط سخت، باید تولید نفت ایران را پایدار نگه دارند. برای کارکنان مناطق عملیاتی صنعت نفت، ثانیه ای توقف در کار جایز نیست و فعالیتی شبانه روزی تداوم دارد تا چرخ تولید در جریان باشد. تحمل شرایط اقلیمی و قبول تمامی این مسئولیت و خطرپذیری در کارها، تاب آوری کارکنانی را به تصویر می کشد که سهمی مهم در گردش اقتصاد کشور دارند.
روزهای زیادی را می توان سراغ گرفت که خاک و گردوغبار، آلودگی، سرما، شیوع اپیدمی و موارد زیادی دیگر مهمان ناخوانده بسیاری از شهرهای کشور از شمال تا جنوب و مرکز بوده و بخش های زیادی را برای سلامت جان مردم به تعطیلی اجباری کشانده یا ساعات کاری را کاهش داده است؛ با این حال، این خاصیت صنعت نفت است که توقف در آن جایز نباشد؛ مانند کارکنان عملیاتی منطقه غرب کارون که بار دیگر آلودگی های هورالعظیم، این سوغات کشور همسایه را تاب می آورند.
این روزها هم که بار دیگر رد آسمان در مرز مشترک با عراق منطقه ای که به غرب کارون نام گرفته است، به سختی پیداست. هاله ای از دود، بی وقفه از این کشور همسایه، روانه ایران شده و آسمان و زمین غرب کارون را فرا گرفته است. این سوغات نامبارک همراه با بوی نامطبوع، گستره وسیعی از استان خوزستان را فرا گرفت و حتی به دورکاری و کاهش ساعات کار انجامید، اما در همین شرایط هم فعالیت کارکنان مناطق عملیاتی همچون غرب کارون، تعطیل بردار نیست و کار به صورت شبانه روز، بی هیچ وقفه ای برای پایداری تولید ادامه می یابد.
دود غلیظ و آلودگی هم حریف و مانع فعالیت کارکنان نشده است و نفتی ها اگرچه به سختی اما با عبور از این مانع، با قدرت فعالیت خود را انجام می دهند؛ فعالیتی که در این حوزه اهمیت زیادی دارد و لحظه ای توقف در آن جایز نیست.
اهمیت غرب کارون
اهمیت حوزه غرب کارون، مشترک بودن آن با کشور عراق است. این منطقه از دو ناحیه نفتی آزادگان (میدان های آزادگان شمالی، آزادگان جنوبی، یاران شمالی و یاران جنوبی) و میدان یادآوران (دو ناحیه نفتی کوشک و حسینیه) تشکیل شده است؛ سه میدان مشترک آزادگان، یاران و یادآوران که سابقه تولید از آنها به سال های گذشته بازمی گردد، در این منطقه قرار دارند.
ذخیره نفت درجای منطقه غرب کارون، مشتمل بر 11 میدان نفتی را 67 میلیارد بشکه تخمین می زنند؛ این مجموعه عظیم در حوزه شرکت نفت و گاز اروندان قرار دارد و راهبری تولید، نگهداری و حفظ تاسیسات نفتی و گازی، تامین خوراک پالایشگاه و پتروشیمی و صدور به بازارهای بینالمللی را عهده دار است.
راهبری بزرگ ترین میادین مشترک، تزریق گاز به صورت امتزاجی با فشار بالا در میدان پیچیده دارخوین، فعالیت های نفتی در کنار تالاب هورالعظیم و به دنبال آن اهمیت مسائل زیست محیطی، از دیگر مواردی است که مسئولیت سنگین و خطیر این شرکت به عنوان راهبری مطمئن در گستره جغرافیایی غرب کارون را بیش از هر زمان دیگری نمایان می سازد. میدان های نفتی تحت مدیریت شرکت نفت و گاز اروندان مشتمل بر میدان های مشترک همچون آزادگان، یادآوران، یاران، سهراب، اروند و خرمشهر و میدان های مستقل دارخوین، جفیر، سپهر، بندکرخه، سوسنگرد، امید و مشتاق است که دارای گستردگی قابل ملاحظهای از نظر ابعاد، خصوصیات مخزنی و پیچیدگیهای فنی تولید هستند و از نظر تولید صیانتی هر دو بخش در شرایط خوبی قرار دارند. از این میادین برخی به تولید رسیده و به شرکت اروندان واگذار شده اند و باقی میادین نیز پس از توسعه در حوزه اختیارات این شرکت قرار خواهد گرفت.
کارکنان شاغل شرکت نفت و گاز اروندان در این گستره عظیم در حالی هنوز رد سخت و سوزان آفتاب بالای 60 درجه از چهره شان رخت نبسته است که با آلودگی آتش سوزی نیزارهای بخش عراقی تالاب هورالعظیم مواجه شده اند و موجب افزایش شاخص آلودگی هوا و قرار گرفتن این مناطق در وضعیت ناسالم یا خطرناک شده است. اگرچه هیچ یک از این موارد حریف تولید مستمر و پایدار ایران در حوزه مشترک نمی شود و آنگونه که در گفت وگو با خبرنگار هفته نامه «مشعل» گزارش می شود، غرب کارون با دود و آلودگی هم تعطیلی ناپذیر است.
گریزگاهی نیست
اهورا مزدا مولایی ، سرپرست عملیات میدان آزادگان شمالی در شرکت نفت و گاز اروندان با اشاره به آلودگی ناشی از آتش سوزی هورالعظیم عراق می گوید: با توجه به قرار گرفتن کارخانه و پدهای مستقر در دل هورالعظیم، اولین مواجهه با آلودگی از همین نقطه آغاز می شود که حجم دود به میزانی است که تا شعاع 20 کیلومتری تمام اتمسفر را دربر گرفته و هیچ راه گریزی از آن نیست.
وی با اشاره به گستردگی آلودگی تا اهواز، میزان آن را در این کارخانه قابل مقایسه با شهر ندانسته و می گوید: از اینجا راه فراری وجود ندارد.
مولایی به بروز مشکلات تنفسی، آبریزش چشم، حساسیت های مختلف و مشکلات کبدی و گوارشی ناشی از آلودگی محیطی و استنشاق حجم زیاد گاز CO2 ناشی از سوختن نیزارهای هورالعظیم اشاره و تصریح می کند: این در حالی است که رعایت مسائل زیست محیطی برای این مجموعه از اهمیت ویژه برخوردار بوده و یکی از بزرگ ترین دستاوردهای میدان آزادگان شمالی خاموش کردن فلر پرفشار از بهمن ۱۴۰۲تاکنون است و امیدواریم تا بهمن ۱۴۰۴ شاهد خاموشی کامل و خداحافظی با فلرها در میدان آزادگان شمالی باشیم.
وی می افزاید: این مجموعه با تکیه بر دانش داخلی و با استفاده از نخبگان جوان به مرحله ای رسیده که توانسته است تولید پایدار را در یکی از مهم ترین میدان های مشترک به شکلی رقم زند که در حال حاضر با تولید روزانه 60 هزار بشکه در روز از برنامه مصوب جلوتر باشد.
به گفته او ، این دستاوردها حاصل تلاش و پایمردی جمعیت هزار نفری از کارکنان شرکت نفت و گاز اروندان در آزادگان شمالی است که یک ثانیه هم کار را متوقف نکردند و در شرایط مختلف آلودگی، جنگ 12 روزه و بحران های مختلف به فعالیت ادامه دادند.
مولایی، سلامت نیروی انسانی را مهم می داند و می گوید: حفاظت از سلامت نیروی انسانی در دستور کار قرار دارد و در شرایط موجود بدون تعطیلی، اما با زمان بندی سعی می کنیم فعالیت هایی همچون تعمیرات را پیش ببریم.
بعد از گرما آلودگی چالش ماست
رسول پژوهنده، سرپرست عملیات میدان آزادگان جنوبی در شرکت نفت و گاز اروندان نیز به خبرنگار مشعل می گوید: اینجا در تابستان گرمای بالای 50 درجه را تجربه می کنیم و به دلیل تداوم تولید پایدار هیچ تعطیلی شامل حال کارکنان نمی شود و در هر شرایطی پای کار هستیم. در شرایط موجود هم دود ناشی از آتش سوزی نیزارهای عراق چالش جدید برای فعالیت ما شده است.