در همین زمینه تورج دهقانی، مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس اعلام کرده است: با به ثمر رسیدن موفق تعمیرات اساسی در ۳۵ سکوی فراساحلی پارس جنوبی، گام بلندی در مسیر پایداری تولید گاز میدان مشترک پارس جنوبی در ایام سرد سال برداشته شده است و در حال حاضر با پایان موفقیت آمیز تعمیرات اساسی در 35 سکوی فراساحلی پارس جنوبی، شرکت نفت و گاز پارس آماده کامل برای تامین حداکثری گاز کشور در فصل زمستان است.
به این ترتیب همه واحدهای عملیاتی شرکت نفت و گاز پارس در آماده باش قرار دارند تا نقش خود را در تامین پایدار انرژی کشور به بهترین نحو ایفا کنند.
اقدام های بلندمدت
اگرچه تعمیرات اساسی نقش مهمی در پایداری تولید گاز از میدان پارس جنوبی دارد، اما این اقدام به تنهایی کافی نیست. با توجه به افت فشار طبیعی این میدان مشترک، اجرای طرح فشارافزایی به عنوان راهکاری بلند مدت برای جلوگیری از کاهش تولید ضروری است. مطابق اعلام شرکت نفت و گاز پارس، ارزش اقتصادی گاز غنی برداشت شده از میدان پارس جنوبی تا پایان سال گذشته، بیش از ۵۲۰ میلیارد دلار بوده است و اکنون بیش از ۲۲ سال از آغاز توسعه این میدان می گذرد و مانند همه میدان های نفت و گاز جهان، پارس جنوبی نیز در مرحله افت فشار طبیعی قرار گرفته است که این افت فشار، در صورت عدم مداخله سبب کاهش تدریجی تولید و ناترازی گازی کشور می شود. حفظ تولید میدان، جلوگیری از مهاجرت گاز به سمت قطر، مدیریت تراز گازی کشور و تأمین بخش قابل توجهی از نیاز گازی کشور ازجمله اهداف راهبردی طرح فشارافزایی است که اجرای کامل طرح فشارافزایی به افزایش حدود ۲۰ درصدی ضریب بازیافت میدان پارس جنوبی منتج می شود، یعنی حدود ۸۴ تریلیون فوت مکعب گاز و ۲ میلیارد بشکه میعانات گازی بیشتری از این میدان قابل برداشت می شود.
براساس برنامه ریزی انجام شده، چهار پیمانکار فعال شامل شرکت های پتروپارس، اویک، قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا(ص) و مپنا برنامه تقویت فشار این میدان را به سرانجام برسانند.
از دیگر اقدام های شرکت نفت و گاز پارس، طرح حفاری چاه های درون میدانی پارس جنوبی در ۱۷ سکوی گازی است که با تکمیل و بهره برداری کامل از این طرح، ظرفیت تولید گاز میدان پارس جنوبی، روزانه ۳۶ میلیون متر مکعب افزایش می یابد.
تاکنون سه حلقه چاه این طرح به صورت کامل به بهره برداری رسیده که در مجموع ۵میلیون مترمکعب در روز افزایش برداشت گاز از میدان پارس جنوبی را به همراه داشته است، با توجه به پیشرفت عملیات در سایر چاه های در دست حفاری در این طرح، در ماه های پیش رو نیز چاه های بیشتری در مدار تولید قرار می گیرند.
پارس جنوبی در یک نگاه
اتکای تامین گاز کشور از مخزن پارس جنوبی، اولویت بخشی به این حوزه را بیش از دیگر بخش ها در دستور کار و برنامه ریزی ها قرار داده است. میدان گازی پارس جنوبی به عنوان یكی از بزرگ ترین منابع گازی جهان روی خط مرزی مشترک ایران و قطر در خلیج فارس و در 100 كیلومتری ساحل جنوبی ایران قرارگرفته است. مساحت این میدان 9700 كیلومتر مربع و بخش متعلق به ایران 3700 كیلومتر مربع است.
میدان مشترک گازی پارس جنوبی، با دارا بودن14.2 هزار میلیارد متر مكعب گاز درجا (معادل 8 درصد كل ذخایر گاز جهان و 47 درصد ذخایر گاز شناخته شده كشور)، 19 میلیارد بشكه میعانات گازی، 7.5 میلیارد بشكه نفت خام در لایه های نفتی و وجود بزرگ ترین منبع هلیوم، از نظر ارزش اقتصادی دارای جایگاهی بی نظیر و منحصر به فرد در اقتصاد ملی كشور است. توسعه میدان مشترك گازی پارس جنوبی باهدف تامین گاز مورد نیاز كشور در بخش های تزریق به میادین نفتی، عرضه به واحدهای صنعتی و نیروگاه ها، گازرسانی به واحدهای خانگی- تجاری، تامین خوراک مجتمع های پتروشیمی وصادرات گاز، میعانات گازی، گازمایع و گوگرد در برنامه های وزارت نفت قرار گرفته است. 9 سال پس از اکتشاف میدان عظیم پارس جنوبی، نخستین قرارداد توسعه ای این میدان برای فازهای ۲ و ۳ پارس جنوبی در حالی امضا شد که قطر شریک ایران در این میدان مشترک کارش را از سال ۱۹۹۰ (۱۳۶۹) آغاز کرده بود. عملیات توسعه فازهای ۲ و ۳ در مهرماه ۱۳۷۶ به شرکت فرانسوی توتال با سهم ۴۰ درصد، شرکتهای گازپروم روسیه و پتروناس مالزی هر یک با ۳۰ درصد واگذار شد. کار توسعه پارس جنوبی در آن سالها به این قرارداد ختم نشد. کمی بعد، در بهمن ماه همان سال قرارداد توسعه فاز یک پارس جنوبی با شرکت تمام ایرانی پتروپارس و توسعه فازهای ۴ و ۵ هم سال ۷۹ به کنسرسیومی متشکل از شرکت های انی ایتالیا به میزان ۶۰ درصد، پتروپارس و نیکو به میزان ۲۰ درصد، واگذار و قرارداد توسعه فازهای ۶ تا ۸ و ۹ و ۱۰ پارس جنوبی نیز تیر و شهریورماه ۷۹ و ۸۱ امضا شد. فازهای ۲ و ۳ پارس جنوبی به عنوان نخستین فاز پارس جنوبی بهمن ماه ۱۳۸۱ تکمیل و سرانجام ایران موفق به برداشت روزانه ۵۰ میلیون مترمکعب گاز از این میدان مشترک شد. افتتاح فازهای ۱، ۴ و ۵ پارس جنوبی، از دیگر فازهایی بود که آبان ماه ۸۳ و فروردین ماه ۸۴ افتتاح شد و این روند ادامه یافت تا اینکه وزارت نفت دولت سیزدهم با تمركز بر توسعه میدان گازی پارس جنوبی، به کارگیری تمهیدات لازم و استفاده از تمامی ظرفیت های موجود، افزایش تولید گاز غنی از این میدان مشترک گازی را در برنامه قرار داد و با فعالیت های انجام شده، میانگین تولید گاز غنی از میدان گازی مشترک پارس جنوبی در سال های اخیر، از روند افزایشی قابل توجهی برخوردار شد که با ثبت رکورد تولید همراه بوده است.
قطری ها هم کار در این میدان را از سال 1369 آغاز کردند تا نخستین برداشت ایران از این میدان به سال 1381 برسد. ظرفیت تولید گاز ایران از میدان پارس جنوبی اکنون بیش از 700 میلیون مترمکعب در روز است. افزون بر اهمیتی که گفته شد، این میدان گازی به عنوان قطب انرژی، دارای منابع ارزش آفرین متنوعی برای اقتصاد کشور به شمار می رود و هم اکنون نیز بزرگ ترین كانون توسعه صنعتی و موتور اصلی توسعه اقتصادی ایران است كه افزون بر تأمین حداکثری تقاضای گاز، می تواند با ایجاد هزاران شغل پایدار، سالانه ده ها میلیارد دلار درآمد را عاید کشور کند. با توجه به مشترک بودن مخزن گازی با قطر همیشه میان دو طرف رقابتی بر سر برداشت در جریان بوده و در فواصلی هر کدام از دو کشور گوی میدان را از دیگری ربوده است. با این حال با توجه به تحریم های یکجانبه آمریکا علیه ایران، همواره رقابتی نابرابر در زمینه توسعه، برداشت، نگهداشت و ...میان ایران و قطر در جریان بوده است.
در حال حاضر میدان مشترک پارس جنوبی نه تنها تأمین کننده بیش از ۷۰ درصد گاز مصرفی کشور است، بلکه با ارسال خوراک به پالایشگاه های گازی عسلویه و واحدهای پتروشیمی پایین دستی، نقشی تعیین کننده در تولید فراورده های راهبردی کشور دارد. حدود ۴۰ درصد بنزین تولیدی ایران به صورت غیرمستقیم از میعانات گازی تولیدی این میدان در پالایشگاه ستاره خلیج فارس تأمین می شود.