شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران مسیر توانمندسازی کارکنان را با برنامه های هدفمند دنبال می کند
تحوݥلݥ دݥرݥ آݥموݥزݥشݥ
مشعل | در صنعتی که دانش و مهارت نیروی انسانی، محور پیشرفت و بهره وری است، آموزش هدفمند و توسعه مستمر نیروی انسانی به یکی از راهبردهای کلیدی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران تبدیل شده است. این شرکت با اجرای برنامه های نوآورانه، از نیازسنجی آموزشی تا آموزش هوش مصنوعی، تلاش دارد کارکنان خود را برای مواجهه با تحولات فناورانه و چالش های آینده آماده سازد.
مجید کبودانی، رئیس اداره آموزش و تجهیز منابع انسانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، در گفت وگو با خبرنگار «مشعل» نگاهی دارد به مسیر گذشته، دستاوردها و چشم انداز آموزش در صنعت پتروشیمی کشور. آموزشی که وی از آن به عنوان شاه کلید توسعه و پیشرفت یاد می کند؛ شاه کلیدی که توانسته است مهارت ها و شایستگی های کارکنان را ارتقا دهد و سازمان را برای نیازهای متغیر آماده سازد. مشروح این گفت وگو را می خوانید.
آموزش درکسب مهارت و ارتقای دانش نیروی انسانی نقشی مهم و اساسی دارد. در صنعتی همچون پتروشیمی، این موضوع از چه جایگاهی برخوردار بوده و تا چه حد به آن توجه شده است؟
شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، از سال های ابتدایی تأسیس، برای نیروی انسانی وآموزش آن، جایگاه ویژه ای قائل بوده و این مهم را شاه کلید توسعه و پیشرفت سازمان دانسته است.
این شرکت، همواره به عنوان یکی از پیشگامان آموزش و توسعه منابع انسانی در صنعت نفت شناخته شده و در میان چهار شرکت اصلی وزارت نفت، به دلیل برخورداری از ظرفیت ها و امکانات گسترده آموزشی سرآمد بوده است، از این رو بسیاری از برنامه های موفق آن به عنوان الگو در دیگر بخش ها مورد استفاده قرار گرفته است. برای مثال به عنوان تنها شرکت دارنده مجوز نشر در شرکت های تابعه وزارت نفت، تولیدات مکتوب در حوزه انتشارات یا محتوا های آموزشی در قالب CD، بسیار مورد توجه و استفاده صنعت و دانشجویان کشور قرار گرفته است. احیای مجدد انتشارات پتروشیمی با تشکیل کارگروه های تخصصی و برگزاری جلسات برای تدوین شیوه نامه ها، در دستور کار قرار دارد و قصد داریم فرایند متناسب با ظرفیت های مسئولیت اجتماعی، مسیر انتشار محتوای علمی و تخصصی آثار همکاران و علاقه مندان صاحب نظر در صنعت نفت را ساماندهی کنیم.
مأموریت اداره آموزش و تجهیز منابع انسانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران چیست؟
مأموریت اصلی اداره کل آموزش و تجهیز منابع انسانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران در حال حاضر بر ایجاد فرصت های یادگیری و بسترهای مناسب برای توسعه توانمندی های کارکنان متمرکز است و در صدد هستیم با درایت و هدایت معاون وزیر و همچنین مدیر منابع انسانی شرکت، نقش سیاستگذاری و نظارتی بر توسعه منابع انسانی در صنعت پتروشیمی کشور را با حمایت های لازم ایفا کنیم.
برای ارتقای مهارت و دانش کارکنان چه برنامه های شاخصی در اولویت قرار دارد؟
به منظور ارتقای مهارت و دانش کارکنان، مجموعه ای از اقدام های هدفمند مانند اجرای پروژه جامع نیازسنجی آموزشی با رویکرد شایستگی برنامه ریزی شده که هر یک از این اقدام ها به نوعی در ارتقای کیفیت عملکرد و بهره وری سازمان نقش آفرین هستند. از آنجا که یکی از چالش های رایج در نظام های آموزشی، برگزاری دوره ها بدون توجه کافی به نیاز واقعی افراد و سازمان است، این پروژه با هدف افزایش اثربخشی آموزش ها و شناسایی دقیق نیازهای واقعی طراحی شده که با مشارکت واحدهای مختلف شرکت و بهره گیری از ظرفیت ادارات در حال اجراست و از طریق احصای شایستگی های تخصصی مشاغل و سطوح آن، نیازهای آموزشی واقعی هر شغل تعیین می شود. در ادامه نیز بر اساس نتایج این طرح، برای هر فرد برنامه آموزشی اختصاصی تدوین خواهد شد.
از دیگر برنامه های شاخص، توجه ویژه به آموزش زبان انگلیسی است. در این خصوص، دوره های متنوعی برای مدیران، رؤسا و کارشناسان طراحی و اجرا شده تا توانمندی آنها در مهارت های ارتباطی و مکالمه تقویت شود.
این برنامه ها با همکاری مؤسسات معتبر آموزشی، به صورت حضوری، غیرحضوری، اختصاصی، نیمه اختصاصی و حتی مکالمه تلفنی برگزار می شود تا شرکت کنندگان بتوانند علاوه بر تقویت چهار مهارت اصلی زبان، از منابع تخصصی و فنی انگلیسی نیز به طور مستقیم استفاده کنند. تاکنون بیش از ۲۰۰ نفر از کارکنان و حدود ۲۰ نفر از مدیران و رؤسا در این طرح شرکت کرده اند.
در حوزه آموزش های حرفه ای نیز برگزاری دوره های تخصصی برای احراز صلاحیت حرفه ای در حوزه مناقصات، از اقدام های برجسته به شمار می رود. این دوره ها با همکاری مرکز توسعه مدیریت صنعت نفت و با هدف ارتقای دانش تخصصی، افزایش شفافیت و بهبود فرایندهای اجرایی برگزار شده است. استفاده از ظرفیت مدرسان و مؤسسات آموزشی تخصصی در حوزه مناقصات، موجب ارتقای کیفیت آموزش ها و انتقال تجربیات عملی ارزشمند به کارکنان شده است. نتیجه این دوره ها را می توان در افزایش شفافیت مناقصات، صرفه جویی در هزینه ها، توانمندسازی کارکنان و ارتقای بهره وری سازمانی مشاهده کرد. در نهایت، توجه به آموزش و تبیین جایگاه هوش مصنوعی، یکی از گام های نوآورانه در مسیر تحول دیجیتال است. با استقرار دولت چهاردهم و تأکید بر تحول فناورانه، ضرورت ورود جدی به عرصه هوش مصنوعی بیش از پیش احساس شد که با هدف ارتقای ظرفیت علمی و توانمندسازی منابع انسانی، گام هایی عملی در حوزه آموزش هوش مصنوعی برداشته شد. این اقدام ها، صرفاً برگزاری دوره های آموزشی نیست؛ بلکه آغازی است برای حرکتی هدفمند به سوی آینده ای که در آن هوش مصنوعی نقشی تعیین کننده خواهد داشت. تجربه های اولیه نشان می دهد که صنعت پتروشیمی، از ظرفیت لازم برای پیمودن این مسیر برخوردار است و با تداوم آموزش ها و تدوین نقشه راه، می تواند به الگویی موفق در عرصه تحول دیجیتال تبدیل شود.
آموزش های در نظر گرفته شده برای کارکنان بیشتر بر چه اهدافی متمرکز است؟
رویکرد آموزش مبتنی بر رشد فردی، تجهیز افراد به مهارت های روزآمد و در نهایت رشد و تعالی سازمان است که در شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، دوره های آموزشی، با توجه به این رویکرد و با هدف اثر بخشی برای کارکنان، برگزار می شود.
فعالیت های آموزشی چه دستاوردی داشته اند؟
قبل از دوران خصوصی سازی در صنعت پتروشیمی، فعالیت های آموزشی در ابعاد وسیع برنامه ریزی و اجرا می شد و دستاوردهای ارزشمندی نیز به همراه داشت، به نحوی که این تجربه ها نه تنها موجب ارتقای توانمندی نیروی انسانی در صنعت می شد؛ بلکه سرمایه ای ماندگار برای توسعه بخش خصوصی پتروشیمی نیز به حساب می آمد.
با اجرای سیاست های واگذاری و خصوصی سازی، ساختار آموزش و توسعه منابع انسانی نیز با تغییرات جدی روبه رو شد، به طوری که با واگذاری بسیاری از ظرفیت ها و امکانات پیشین و تغییرات ساختاری ناشی از خصوصی سازی، نقش اجرایی ما محدودتر شد؛ اما همچنان فرصت های خوبی برای ایفای نقش مؤثر در توسعه منابع انسانی صنعت پتروشیمی وجود دارد.
تغییرات ناشی از خصوصی سازی چه تأثیراتی بر آموزش داشته است؟
بخش خصوصی صنعت پتروشیمی در حال حاضر بر اساس نیاز و راهبرد های خود به موضوع توانمندسازی و آموزش منابع انسانی می پردازد که اقدام های بسیار خوبی هم در این زمینه انجام شده است؛ اما ایجاد حلقه ارتباطی و پیوند دهنده این بخش صنعت با سیاست های کلان کشور در توسعه منابع انسانی، ضرورتی است که مورد توجه قرار گرفته و می طلبد که با حمایت های لازم در سیاستگذاری و مصوبات قانونی لازم، این مهم تحقق پیدا کند. مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران نیز با درک این ضرورت، تلاش دارد با حمایت های کلان، نقش راهبری و هدایتگری NPC را احیا کنیم.
ارائه آموزش منحصر به کارکنان رسمی است یا قراردادهای دیگر را هم شامل می شود؟
اگرچه طبق قوانین، ورود به حوزه آموزش نیروهای پیمانکاری در حوزه وظایف شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران نیست؛ اما نگاه مدیریتی ایجاب می کند که این افراد نیز بسته به جایگاه سازمانی و شغلی خود، آموزش های لازم را فراگیرند. نیروهای پیمانکار در پروژه های مستمر، باید با گذراندن آموزش های لازم، صلاحیت حرفه ای کسب کنند که در این زمینه، هماهنگی و بررسی های لازم از سوی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران برای عقد تفاهمنامه با سازمان فنی حرفه ای کشور به عنوان متولی این موضوع، انجام شده و بزودی این تفاهمنامه امضا خواهد شد.
اداره آموزش و تجهیز منابع انسانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران نیز در پی آن است که با همکاری اداره های ذیربط و پیمانکاران، بستر لازم را برای تحقق آموزش و احراز صلاحیت نیروهای پیمانکار فراهم کند.
خانواده کارکنان در طیف آموزش چه جایگاهی دارند؟
نیروی انسانی زمانی می تواند بهترین عملکرد را داشته باشد که در زندگی شخصی و خانوادگی خود نیز از آرامش و تعادل برخوردار باشد، از این رو توجه به آموزش خانواده کارکنان به عنوان امری مهم، درکانون توجه قرار گرفته است؛ اگرچه آموزش خانواده ها در وظایف سازمانی ما تعریف نشده؛ اما با بردن آموزش میان خانواده ها، آنها نیز درک بهتری از شرایط کاری همسران خود خواهند داشت. این نگاه خانواده محور، افزون بر ارتقای کیفیت زندگی کارکنان، به افزایش تعلق سازمانی و رضایت شغلی آنان نیز کمک می کند. در تلاش هستیم که با تدارک برنامه های آموزشی مفرح و متنوع مانند تماشا و گفت وگوی تحلیلی فیلم یا دیگر جلسات آموزشی، به برخی از مهارت های مورد نیاز آنان بپردازیم.
برای آموزش نیروهای جدید چه برنامه ای دارید؟
برای آشنایی هرچه بیشتر همکاران جدید با سایت ها و مجتمع های پتروشیمی در مناطق عملیاتی ماهشهر و عسلویه، برنامه ای با عنوان «سفرهای یادگیری» طراحی شده که با مشارکت واحدها در نظر داریم این نیروها برای آشنایی با فضای واقعی کار، مدتی را در شرکت های فعال در حوزه پتروشیمی حضور داشته باشند و از فرصت های یادگیری که در این برنامه برای آنها ایجاد می شود، بهره ببرند.
در حوزه آموزش، از فناوری های نوین بهره می گیرد؟
هوش مصنوعی، فناوری جدیدی است که بتدریج وارد فضای علمی و آموزشی کشور شده و در حوزه های مختلف صنعت نفت نیز این مهم کاربردی شده و می تواند راندمان، کیفیت و بهره وری را ارتقا دهد، از این رو لازم است که آموزش ها بر مدار آن انجام شود و کارکنان با این ابزار نوین آشنا شده و بتوانند در فعالیت های روزمره و فرایندهای سازمانی از آن بهره بگیرند. به بیان دیگر بهره گیری از هوش مصنوعی می تواند فصل جدیدی از تحول را در صنعت پتروشیمی ایجاد کند و کارکنان را برای مواجهه با آینده ای فناورانه آماده سازد.
چه چشم اندازی برای آموزش در صنعت پتروشیمی متصور هستید؟
آموزش و توسعه منابع انسانی، هزینه نیست؛ بلکه سرمایه گذاری بلندمدت است. آموزش باید از فعالیتی مقطعی به جریانی دائمی و مستمر تبدیل شود. نیروی انسانی هرچه بیشتر بیاموزد، سازمان نیز بیشتر رشد خواهد کرد. آموزش باید به یک فرهنگ سازمانی تبدیل شود و زمینه های لازم را برای یادگیری مداوم فراهم آورد. صنعت پتروشیمی، میراث دار دانش و تجربه است که با چالش ها و البته فرصت هایی نیز روبه روست که آموزش می تواند این دو را به هم پیوند دهد و صنعت پتروشیمی را به آینده ای مطمئن تر برساند. هیچ طرح و برنامه ای در حوزه آموزش بدون حمایت به سرانجام نخواهد رسید. خوشبختانه پشتیبانی جدی مدیران صنعت پتروشیمی درحوزه های مختلف، بویژه توسعه منابع انسانی، افزون بر هموارسازی مسیر حرکت، امکان اجرایی شدن برنامه های تحول آفرین در حوزه آموزش را نیز فراهم ساخته است.