شرکت ملی نفت ایران
پارک فناوری نفت؛ حلقه اتصال دانش، صنعت و سرمایه
رئیس پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت گفت: این پارک مأموریت دارد با ایجاد پیوند میان دانش، صنعت و سرمایه، مسیر تحقق اقتصاد دانش بنیان در بخش انرژی را هموار کند. سیدفرهنگ فصیحی در نخستین نشست کمیته توسعه کسب وکار فناورانه با تأکید بر ضرورت جهت دهی فعالیت های فناورانه صنعت نفت در چارچوب سیاست های کلان کشور اظهار کرد: همسو با رهنمودهای مقام معظم رهبری مبنی بر تحقق اقتصاد دانش بنیان، بررسی طرح احیای چاه های بسته و کم بازده نفتی را در دستور کار قرار داده ایم تا با بهره گیری از ظرفیت نخبگان و همفکری اعضای کمیته، مسیر ارتقای فناوری در این حوزه هموار شود. وی با بیان اینکه پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت مأموریت دارد نقش حلقه اتصال میان دانش، صنعت و سرمایه را ایفا کند و با تسهیل تعاملات فناورانه، زمینه شکل گیری بازار واقعی محصولات دانش بنیان در صنعت انرژی را فراهم آورد، افزود: این پارک، دیگر فقط محل استقرار شرکت های فناور نیست؛ بلکه در حال تبدیل شدن به بازوی راهبردی وزارت نفت در تحقق سیاست های اقتصاد دانش بنیان است.
پارک نفت، محور هم افزایی تصمیم های فناورانه صنعت انرژی
عبدالحسن بهرامی، سرپرست مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری هم در ادامه این نشست، با اشاره به نقش پارک در نظام ملی نوآوری کشور اظهار کرد: از این پس، طرح هایی که در شورای اقتصاد مطرح می شوند، باید دارای پیوست فناوری باشند.
وی افزود: معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری آمادگی دارد اجرای این مأموریت در حوزه وزارت نفت را به پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت واگذار کند تا تصمیم های فناورانه در صنعت انرژی با هم افزایی و انسجام بیشتری دنبال شود. سرپرست مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری بیان کرد: موضوعات مرتبط با اصلاح مصوبات شورای اقتصاد می تواند با محوریت پارک و از مسیر معاونت علمی در دستور کار شورا قرار گیرد. این هماهنگی به چابکی تصمیم گیری های فناورانه کشور کمک خواهد کرد. بهرامی همچنین از بررسی طرحی در معاونت علمی خبر داد که بر اساس آن، پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت به عنوان هاب ملی تولید بار اول و اعتبار مالیاتی شرکت های فناور معرفی خواهد شد. این اقدام به پارک امکان می دهد نقشی فعال تر در تجاری سازی فناوری ها و حمایت هدفمند از شرکت های دانش بنیان ایفا کند. در این نشست، اعضای کمیته توسعه کسب وکار فناورانه پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت، متشکل از مدیران و نمایندگان نهادهای تخصصی حوزه انرژی و فناوری از جمله مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت، شرکت ملی نفت ایران، شرکت سرمایه گذاری و کسب وکار شرکت ملی نفت ایران، شرکت نفت مناطق مرکزی ایران، دانشگاه خوارزمی و شرکت توسعه کسب وکار نیما انرژی حضور داشتند.
پتروشیمی بوعلی سینا
ارتقای راندمان واحدهای آروماتیک و پارازایلین
عملیات تعمیرات اساسی بخشی از واحدهای مجتمع پتروشیمی بوعلی سینا، بدون توقف تولید با هدف رفع موانع تولید، ارتقای راندمان تجهیزات و تداوم پایداری تولید با موفقیت به پایان رسید. امید عازمیان، مدیر مجتمع این شرکت هدف از اجرای عملیات تعمیرات اساسی را افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات و رفع گلوگاه های عملیاتی و حفظ پایداری تولید در واحدهای آروماتیک و پارازایلین دانست و گفت: عملیات تعمیرات اخیر با برنامه ریزی دقیق و از پیش تعیین شده در مدت ۲۰ روز و با صرف بیش از ۴۴ هزار و ۲۰۰ نفر- ساعت کار فشرده و بدون وقوع هیچ گونه حادثه ای انجام شد. وی با اشاره به اینکه برای نخستین بار، رآکتورهای ۴۰۰۲ و ۴۰۰۴ به عنوان قلب واحد آروماتیک از زمان راه اندازی مجتمع در سال ۱۳۸۳ تا کنون تحت تعمیرات اساسی قرار گرفتند، افزود: خرابی در اینترنال ها و بروز پدیده فرار کاتالیست، سبب افت محسوس راندمان شده بود که این رآکتورها با تکیه بر توان مهندسی داخلی و همکاری شرکت های ایرانی بازسازی کامل شدند و عملکرد آنها اکنون در سطح بهینه قرار دارد. مدیر مجتمع پتروشیمی بوعلی سینا در تشریح این فرایند ادامه داد: در این عملیات، افزون بر این دو رآکتور حیاتی، تجهیزهایی نظیر رآکتور ۳۰۰۱، رآکتور ۴۰۰۳، مبدل حرارتی صفحه ای ناحیه ۴۰۰، مخزن کروی ۴۰۰۲ و تعدادی از مبدل های واحدهای عملیاتی نیز بازسازی و تعمیرات اساسی شدند و تمامی مراحل با رعایت کامل الزام های، اچ اس ای انجام شد که این خود یکی از شاخص ترین نقاط قوت پروژه به شمار می رود.
استمرار تولید همزمان با تعمیرات
عازمیان با بیان اینکه در تمام مدت اجرای تعمیرات، تولید مجتمع متوقف نشد، تصریح کرد: بخشی از واحدهای عملیاتی در مدار تولید باقی ماندند و همزمان عملیات تعمیرات در سایر بخش ها انجام شد. این دستاورد حاصل هماهنگی دقیق میان تیم های فنی، بهره برداری و ایمنی بود که با حفظ جریان تولید، کیفیت و ایمنی کار نیز تضمین شد.وی ادامه داد: در کنار تعمیرات رآکتورها، اقدام هایی از قبیل شست وشوی سیستم های فرایندی، رفع نشتی مبدل های حرارتی، تعویض بخشی از کاتالیست رآکتور ۳۰۰۱، انجام روتین های برقی و ابزار دقیقی نیز اجرا شد تا پایداری تولید در تمام لایه های فرایند حفظ شود. مدیر مجتمع پتروشیمی بوعلی سینا با بیان اینکه این موفقیت، نتیجه کار تیمی، مدیریت دانش و تعهد جمعی همه کارکنان است، بیان کرد: با تداوم این مسیر، پتروشیمی بوعلی سینا می تواند با تثبیت تولید فراتر از ظرفیت اسمی، الگوی مناسبی از تعمیرات در حین تولید برای سایر مجتمع های پتروشیمی کشور ارائه دهد.
شرکت پالایش نفت اصفهان
رشد صادرات و گسترش بازارهای هدف
مدیر بازاریابی و فروش شرکت پالایش نفت اصفهان از رشد صادرات و گسترش بازارهای هدف خبر داد و گفت: پالایشگاه اصفهان به سبدی متنوع از محصولات صادراتی و بازارهای گسترده در سطح منطقه دست یافته است. مسعود اسدی با اشاره به رشد قابل توجه صادرات پالایشگاه اصفهان و گسترش بازارهای هدف در ۱۱سال اخیر تصریح کرد: صادرات این شرکت از سال ۱۳۹۳ آغاز شد و این پالایشگاه، نخستین شرکت پالایشی کشور بود که موفق به اخذ مجوز صادرات حلال ها از شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی و دفتر صادرات گمرک ایران شد و مبادرت به صادرات مستقیم محصولات ویژه کرد.
وی با بیان اینکه فعالیت صادرات پالایشگاه اصفهان در سال ۱۳۹۳ با فروش محصول حلال ۴۰۲ آغاز شد و امروز به سبدی متنوع از محصولات و بازارهای گسترده در سطح منطقه دست یافته است، افزود: در سال ۱۳۹۶ نخستین صادرات دریایی پالایشگاه اصفهان انجام شد و در سال های اخیر بویژه در سال ۱۴۰۳، روند صادرات با رشد قابل توجهی همراه بوده است. مدیر بازاریابی و فروش شرکت پالایش نفت اصفهان ادامه داد: در این سال ها بیش از یک میلیون تن انواع محصولات پالایشی به ارزش ۴۳۲ میلیون دلار به بازارهای بین المللی صادر شده است، همچنین توسعه سبد محصولات صادراتی ازجمله دستاوردهای مهم این دوره بوده است.
اسدی با بیان اینکه این مجتمع پالایشی با افزودن گوگرد از ۱۳۹۹، نفتا در ۱۴۰۰، حلال های ۵۰۲، ۵۰۳، گاز مایع در ۱۴۰۲، همچنین نرمال بوتان در ۱۴۰۳ توانسته است ترکیب صادراتی خود را غنی تر و رقابتی تر کند، اظهار کرد: ترکیب محصولات صادراتی شامل گوگرد، حلال های ۴۰۲، ۵۰۲ و ۵۰۳، گازمایع، نفتای سنگین، نرمال بوتان و نرمال هگزان است، همچنین از نظر تناژ، بیشترین سهم به گاز مایع با ۳۲ درصد، سپس گوگرد و حلال ۴۰۲ هرکدام با ۲۸ درصد اختصاص دارد. وی با اشاره به اینکه از نظر ارزش دلاری، حلال ۴۰۲ بیشترین سهم را در بین محصولات صادراتی دارد، افزود: پالایشگاه اصفهان با تکیه بر استانداردهای جهانی، کیفیت بالای محصولات و حضور فعال در بازارهای منطقه ای، مسیر جهانی شدن را با قدرت، استمرار و نگاه توسعه محور ادامه می دهد.
توسعه سبد محصولات صادراتی
مهدی صرامی، معاون بازرگانی شرکت پالایش نفت اصفهان نیز در این باره چشم انداز بازاریابی و فروش پالایشگاه نفت اصفهان را تشریح کرد و گفت: برنامه های آتی برای توسعه صادرات، توسعه سبد محصولات صادراتی، افزایش حجم صادرات، تنوع بخشی مقاصد صادراتی، توسعه ترم های فروش، استانداردسازی، ساختار فروش به منظور همسو بودن با مدل های جهانی، ری برندینگ و جلب نظر مجدد و متفاوت ذی نفعان از برنامه های پالایشگاه اصفهان در چشم انداز آتی به شمار می رود.
شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران
ذهنیت دیجیتال محور، رمز توسعه
مدیر برنامه ریزی و توسعه شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران با تأکید بر لزوم بازتعریف ساختارها و نهادهای حاکمیتی برای تحقق حکمرانی دیجیتال گفت: برای تحقق تحول دیجیتال، باید ذهنیت دیجیتال محور را نهادینه کرد. حسین علیمراد در رویداد «ارزیابی بلوغ دیجیتالی صنایع و کسب وکارها در برنامه هفتم پیشرفت» با اشاره به تغییرات گسترده در عرصه فناوری و ضرورت تحول دیجیتال در صنایع کشور اظهار کرد: ساختار نهادهای حاکمیتی باید بازتعریف شود تا بتوان ذهنیت دیجیتال محور را نهادینه کرد. وی با بیان اینکه تحول دیجیتال، افزون بر فرصت ها، چالش هایی نیز به همراه دارد، افزود: نخستین چالش، توزیع عادلانه دستاوردهای دیجیتالی در سطح جامعه است تا همه کشور و اقشار از آن بهره مند شوند. دومین چالش، پیامدهای اقتصادی و زیست محیطی این تحول و سومین و شاید مهم ترین چالش، حفظ محوریت انسان در عصر هوش مصنوعی است. اگر فناوری از کنترل انسان خارج شود، تبعات جبران ناپذیری دارد.
توسعه دیجیتال با هوش مصنوعی
مدیر برنامه ریزی و توسعه شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران با اشاره به فناوری های پایه ای انقلاب صنعتی چهارم تصریح کرد: فناوری های کلیدی در این مسیر همچون هوش مصنوعی و فناوری های کامپیوتری باید مبنای توسعه دیجیتال در صنعت پتروشیمی قرار گیرند. علیمراد با بیان اینکه در شرکت ملی صنایع پتروشیمی، 4زیرساخت اصلی برای تحول دیجیتال تعریف شده است، گفت: تجهیزات دقیق اندازه گیری، سامانه های ارتباطی بین تجهیزات، پروتکل های کنترلی و در نهایت تلفیق هوش مصنوعی برای بهینه کردن فرایند از زیرساخت های لازم در صنعت پتروشیمی است. سه مورد نخست هم اکنون در مجتمع های پتروشیمی وجود دارند؛ اما مورد چهارم نیازمند توسعه و همکاری مشترک میان صنعت پتروشیمی و مراکز دانش بنیان است.
وی به اقدام های شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران برای تحقق این هدف اشاره و بیان کرد: همکاری با پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات از پروژه های مهم در حال اجراست، همچنین توسعه مدل های زبانی، پروژه دستیار هوشمند سامانه فروش، استقرار سامانه هوشمند پروژه ها و پروژه طرح قیمت گذاری محصولات پتروشیمی از دیگر طرح های در دست اقدام است. مدیر برنامه ریزی و توسعه شرکت ملی صنایع پتروشیمی، یکی از چالش های اساسی در اجرای پروژه های پتروشیمی را مدیریت مالی و زمان بندی دانست و اظهار کرد: برخی پروژه ها بیش از ۱۰ سال طول می کشند تا به بهره برداری برسند. بخشی از این تأخیرها ناشی از تحریم هاست؛ اما بخشی نیز به ضعف در کنترل پروژه مربوط است. دستیار هوش مصنوعی می تواند در برنامه ریزی منابع و زمان بندی دقیق پروژه ها نقش مؤثری داشته باشد. علیمراد تأکید کرد: هدف شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، حرکت به سوی فناوری هوشمند با بهره وری بالا، مدیریت شفاف زنجیره تولید و تصمیم گیری های راهبردی مبتنی بر اطلاعات است تا از رهگذر آن بتوان به بهبود عملکرد اقتصادی و زیست محیطی صنعت پتروشیمی و در نهایت اقتصاد ملی کشور کمک کرد.
تعمیرات اساسی و گسترده در پالایشگاه شازند
شرکت پالایش نفت امام خمینی (شازند) از پالایشگاه های مهم کشور، وظیفه تولید پنج محصول اصلی بنزین، نفت سفید، نفت کوره، ال پی جی (گاز مایع) و سوخت جت و همچنین برخی فراورده های ویژه مانند گوگرد، پروپیلن، نفت سفید ویژه و سایر محصولات ویژه را برعهده دارد؛ امسال، تعمیرات اساسی گسترده ای در این پالایشگاه انجام شد و واحد آراف سی سی که پیچیده ترین واحد بنزین سازی در خاورمیانه با تولید روزانه بیش از ۸ میلیون لیتر بنزین است پس از گذشت ۱۰ سال تعمیر شد.
شرکت پالایش نفت تهران
کاهش انتشار گازهای آلاینده
واحد تصفیه گازهای پسماند پالایشگاه تهران، روزانه ۱۷ تن گاز هیدروژن سولفید را بازیافت و به ۱۵ تن گوگرد مایع تبدیل می کند که افزون بر کاهش قابل توجه انتشار گازهای آلاینده، ارزش اقتصادی و فنی قابل توجهی نیز به همراه دارد. مهدی گروسی، مهندس ارشد واحد تبدیل کاتالیستی و تصفیه نفت گاز این شرکت با اشاره به راه اندازی واحد تصفیه گازهای پسماند پالایشگاه تهران تصریح کرد: در واحدهای گوگردسازی شماره ۲ و ۳، گاز هیدروژن سولفید حاصل از فرایند تصفیه آمین به گوگرد مایع تبدیل می شود. با این حال بخش اندکی از ترکیبات گوگردی مانند هیدروژن سولفید و دی اکسید گوگرد از واکنش کامل بازمی ماند که با راه اندازی واحد تی جی تی، بازدهی فرایند تبدیل هیدروژن سولفید به گوگرد مایع به بیش از ۹۹.۹درصد افزایش می یابد. وی با اشاره به اینکه احداث و بهره برداری از واحد تی جی تی، اوایل دهه 1390 با هدف کاهش انتشار گاز سمی انجام شد، اظهار کرد: در سال ۱۳۹۶ به دلیل بروز لرزش شدید در کمپرسور گاز گردشی و اشکالاتی در آنالایزرها، واحد از سرویس خارج شد. مهندس ارشد واحد تبدیل کاتالیستی و تصفیه نفت گاز پالایشگاه تهران با بیان اینکه با وجود تلاش های گسترده، رفع مشکل کمپرسور ممکن نشد و گروه مهندسی تصمیم گرفت روش جدیدی را طراحی کند، ادامه داد: از این رو پس از بررسی تجربه پالایشگاه تبریز و برگزاری نشست های کارشناسی متعدد، سرانجام روش راه اندازی واحد بدون استفاده از کمپرسور و اجکتور با تزریق مستقیم گاز به واحد تأیید و اجرا شد که نیازمند بازنگری در دستورعمل های فنی و اصلاح فرایندها بود. گروسی با بیان اینکه با تلاش شبانه روزی کارکنان بهره برداری و تعمیرات، مسیرهایی که در مدت از سرویس خارج بودن واحد دچار گرفتگی شده بودند، رفع گرفتگی و بهمن ۱۴۰۲ واحد تی جی تی با موفقیت دوباره وارد سرویس شد، تصریح کرد: با تزریق گازهای خروجی گوگردسازی شماره ۳، روزانه حدود ۹ تن گاز هیدروژن سولفید از تزریق گاز واحد فوق بازیافت و به ابتدای فرایند بازگردانده می شود که سبب تولید حدود ۸تن گوگرد در روز و کاهش محسوس آلاینده ها شده است. وی با اشاره به فاز دوم این طرح گفت: پس از موفقیت فاز نخست و نتایج قابل قبول تغییرات، یکپارچگی و انسجام نگرش مهندسی پالایش و بهره برداری همسو با افزایش کارایی و بهره برداری وسیع تر از واحد تی جی تی اقدام ها و تمهیدات لازم به منظور رفع موانع موجود در تزریق گاز واحد گوگردسازی شماره ۲ و تزریق گاز به این واحد با استفاده از مسیر کنارگذر بدون استفاده از کمپرسور2 C-902A/B 2، تیرماه پارسال انجام شد. به گفته گروسی، این اقدام یکی از برجسته ترین دستاوردهای فنی پالایشگاه تهران به شمار می رود.