رویکرد نوآورانه صنعت پتروشیمی به شناسایی منابع انسانی هوشمندانه است
کشف گنجینه ای از استعدادها
مشعل: برنامه ریزی منابع انسانی، یکی از راهبردی ترین اقدام های مدیریت منابع انسانی است که به سازمان ها کمک می کند تا تعداد و کیفیت نیروی کار مورد نیاز خود را پیش بینی و برای تامین آن برنامه ریزی کنند.
نیروی انسانی کارآمد، سرمایه گرانبهای هر سازمانی به شمار می رود که تکیه بر آن، مسیر رشد و تعالی سازمان را هموار می کند، ضمن اینکه برنامه ریزی به عنوان رکن مهم در سازمان، پیش برنده این نیروی ارزشمند به سوی اهداف محسوب می شود. با این توضیح و با تغییر رویکردی که نسبت به نیروی انسانی ایجاد شده، می توان گفت که حرکتی توسعه ای و نوآورانه در این مسیر آغاز شده است. این تغییر رویکرد در اغلب صنایع از جمله صنعت نفت و زیرمجموعه های آن مانند شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران نیز نمود یافته است.
علی نجفی، رئیس برنامه ریزی منابع انسانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، در گفت وگو با «مشعل» از ایجاد خزانه ای از استعدادها در این شرکت، با نگاهی آینده نگر و اجرای طرح های نوین گفت؛ استعدادهایی که علاوه بر پیشبرد اهداف کنونی سازمان، مدیرانی توانمند،شایسته و آماده راهبری فردای این صنعت خواهند بود.
برنامه ریزی منابع انسانی در شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، تنها یک بخش اداری نیست؛ بلکه به عنوان بازوی اصلی توسعه و تحول سازمان ها، نقشی کلیدی در هدایت و توانمندسازی نیروی انسانی ایفا می کند. اداره کل برنامه ریزی منابع انسانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران با رویکردی تازه، میان نیازهای امروز صنعت و ظرفیت های انسانی موجود، پیوندی هوشمندانه برقرار کرده است و با تمرکز بر توسعه شایستگی ها، طراحی مسیرهای شغلی و ارزیابی عملکرد، تلاش دارد تا سرمایه انسانی را برای آینده ای پرچالش آماده سازد.
این بخش از صنعت پتروشیمی ایران، مأموریت یافته تا با استفاده از رویکردهای نوین منابع انسانی و بهره گیری از روش های علمی، مسیر پرورش و توانمندسازی مدیران و کارکنان را هموار سازد و گامی مؤثر در مسیر ارتقای سرمایه انسانی این صنعت راهبردی بردارد.
تمرکز بر پرورش مدیران آینده
رئیس کل برنامه ریزی منابع انسانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران گفت: این واحد افزون بر تجزیه و تحلیل نیازهای شغلی و طراحی مسیرهای شغلی، ارزیابی عملکرد و تطابق شغل و شاغل، پرورش و شکوفایی مدیران را نیز به عهده دارد که هدف نهایی آن، ایجاد بانک جامع استعدادهای مدیریتی و توسعه سرمایه انسانی است.
نجفی با تأکید بر اهمیت پایه ریزی فعالیت ها گفت: اساس تمام فعالیت های اداره کل برنامه ریزی منابع انسانی، گروه بندی مشاغل است. این کار مبنای مدیریت عملکرد، تجزیه و تحلیل شغل، نیازسنجی آموزشی، انتصابات و طراحی مسیرهای شغلی است.
وی با اشاره به تغییر ساختار صنعت پتروشیمی افزود: در گذشته، تدوین عرضه و تقاضای نیروی انسانی نقش چشمگیری داشت؛ اما با کوچک شدن شرکت و خصوصی شدن بسیاری از شرکت ها، این فعالیت کمی کم رنگ تر شده است.
رئیس کل برنامه ریزی منابع انسانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران گفت: ماموریت برنامه ریزی منابع انسانی فراتر از امور اداری سنتی است و تمرکز اصلی آن بر شناسایی، پرورش و توسعه استعدادهای کلیدی و آماده سازی مدیران برای آینده ای پر چالش قرار دارد.
وی با بیان اینکه پرورش مدیران آینده، یکی از اولویت های اصلی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران است، توضیح داد: طرح پرورش و شکوفایی مدیران با حمایت مستقیم مدیرعامل و اعضای هیات مدیره آغاز شده و هدف آن شناسایی استعدادهای کلیدی، ارزیابی آنان، تدوین نیم رخ شایستگی و اجرای برنامه های آموزشی و توسعه ای است تا مدیرانی توانمند و آماده برای شرایط پیچیده صنعت تربیت شوند. نجفی افزود: در این طرح، معیارهایی مانند سن کمتر از ۵۵ سال برای مردان و کمتر از ۵۲ سال برای زنان و با سمت ۱۷ به بالا لحاظ شده است و جوان گرایی نیز در اولویت قرار دارد.
به گفته رئیس کل برنامه ریزی منابع انسانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، جامعه هدف در این مرحله، شناسایی و ارزیابی ۱۲۰ نفر است که پس از ارزیابی، برنامه آموزشی و توسعه ای برای آنان اجرا می شود. خروجی این طرح، ایجاد خزانه ای از استعدادهای مدیریتی و ارتقای شایستگی های رهبری است.
وی با بیان اینکه فرایند این دستورعمل شامل تدوین مدل شایستگی، ارزیابی مدیران، ایجاد نیم رخ شایستگی و صدور گواهینامه صلاحیت حرفه ای است، هدف از آن را شفافیت معیارهای انتخاب و ارتقای کیفیت تصمیم گیری و ایجاد مسیر توسعه فردی مدیران برشمرد.
نجفی همچنین با اشاره به تاریخچه ارزیابی مدیران گفت: ۱۵ سال پیش، مدیران عالی و رؤسای مجتمع ها ارزیابی می شدند و پس از وقفه ای، این فرایند دوباره نهادینه شده و در صورت راه اندازی مرکز ارزیابی و توسعه، به صورت مستمر ادامه می یابد.
احراز صلاحیت حرفه ای بر اساس دستور عمل
رئیس کل برنامه ریزی منابع انسانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، با اشاره به اهمیت شفافیت در انتخاب و ارتقای مدیران تصریح کرد: دستورعمل احراز صلاحیت حرفه ای، چارچوبی جامع را برای سنجش و توسعه شایستگی های مدیریتی فراهم می کند و مدیران شرکت های تابعه صنعت پتروشیمی بر اساس آن مورد ارزیابی قرار می گیرند. هدف کلی این دستورعمل، زمینه سازی برای تحقق اصل شایسته سالاری در انتخاب و انتصاب تمامی مدیران حرفه ای و اعضای هیات مدیره در صنعت پتروشیمی ایران است.
نجفی با بیان اینکه سامانه مدیریت عملکرد، ستون فقرات توسعه سرمایه انسانی است، تصریح کرد: سامانه مدیریت عملکرد به صورت سالیانه و در صورت ایجاد شرایط لازم، در 6 ماهه آینده اجرا می شود. در این سامانه، کارکنان ابتدا خودارزیابی شده و سپس با ارزیابی از سوی سرپرست واحد، نتایج در سامانه ثبت و برای ترفیعات، مسیر شغلی و تصمیم گیری های مدیریتی استفاده می شود.
وی افزود: اهداف کلیدی مدیریت عملکرد شامل شفاف سازی انتظارات سازمان، ایجاد نظام عادلانه ارزیابی و پیوند دادن عملکرد فردی با اهداف کلان سازمان است.
گذر از آموزش به یادگیری
رئیس کل برنامه ریزی منابع انسانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران با بیان اینکه روش های نوین یادگیری، ستون توسعه سرمایه انسانی و آمادگی مدیران برای آینده است، توضیح داد: این برنامه ها با هدف انتقال تجربه، تقویت مهارت ها و آماده سازی کارکنان برای پذیرش مسئولیت های کلان طراحی شده اند. دستورعمل روش های نوین یادگیری(سایه سازی شغلی، دستیاری و تفویض اختیار،سفرهای یادگیری و بازدید) مبتنی بر رویکرد 70:20:10 تدوین شده است که بعد از ارزیابی مدیران، اجرا خواهد شد.
رئیس کل برنامه ریزی منابع انسانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران با اشاره به سایه سازی شغلی (Job Shodowing) گفت: این روش، فرصتی بی نظیر برای یادگیری عملی است.کارکنان مستعد و کم تجربه در کنار مدیران ارشد حضور می یابند و با مشاهده مستقیم جلسات و فرایندهای تصمیم گیری و رهبری، مهارت های مدیریتی و عملی خود را تقویت می کنند. این روش افزون بر انتقال تجربه مدیران ارشد به نسل جدید، موجب آشنایی عملی کارکنان با فرایندهای مدیریتی و توسعه مهارت های رهبری می شود.
نجفی تصریح کرد: دستیاری مدیران(Assitantship) نیز زمینه ای برای یادگیری از طریق عمل، فراهم می کند و مدیران منتخب به عنوان دستیار مدیران ارشد در پروژه ها و تصمیم گیری های کلیدی مشارکت دارند. این تجربه عملی، مهارت های حل مساله و تصمیم گیری را تقویت و مدیران را برای پذیرش مسئولیت های بالاتر آماده می کند. وی همچنین با اشاره به اینکه تفویض اختیار، ابزاری کلیدی برای توانمندسازی مدیران میانی و تقویت اعتماد سازمانی است، اظهار کرد: با تعریف سطوح اختیار و واگذاری وظایف، استقلال و خود رهبری مدیران افزایش می یابد و تصمیم گیری ها نیز سریع تر و دقیق تر انجام می شود. این روش، رشد فردی و توسعه فرهنگ اعتماد سازمانی را به دنبال دارد.
رئیس کل برنامه ریزی منابع انسانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی توضیح داد: سفرهای یادگیری و بازدید میدانی، فرصتی ارزشمند برای مشاهده مستقیم پروژه ها و تبادل دانش میان واحدهاست و با تقویت نگاه سیستمی و افزایش دانش کاربردی، توانمندی های عملی و مدیریتی مدیران ارتقا می یابد. این تجربه به مدیران کمک می کند تا بهترین رویه ها را در محیط واقعی شناسایی و اجرا کنند.این اقدام از سوی اداره کل آموزش و تجهیز منابع انسانی و همکاری اداره کل برنامه ریزی منابع انسانی در حال اجراست.
ایجاد مرکز ارزیابی و توسعه
رئیس کل برنامه ریزی منابع انسانی صنعت پتروشیمی با بیان اهمیت ایجاد بانک استعدادهای مدیریتی گفت: مرکز ارزیابی و توسعه با هدف شناسایی نیازهای توسعه ای کارکنان، ارائه مشاوره شغلی و ایجاد و ابزارهای استاندارد بین المللی و با همکاری موسسات مشاوره ای، فرایند ارزیابی و توسعه را مدیریت خواهد کرد.
وی به آموزش مبتنی بر شایستگی اشاره کرد و توضیح داد: در این پروژه مشترک بین اداره کل آموزش و تجهیز منابع انسانی و اداره کل برنامه ریزی منابع انسانی، ابتدا شایستگی هر شغل مشخص می شود، سپس سطح دانش، مهارت و تجربه لازم تعیین و استاندارد آموزشی تدوین می شود. فرصت های یادگیری شامل آموزش کلاسی، آموزش حین کار و مربیگری است تا کارکنان بتوانند مهارت های عملی و مدیریتی خود را تقویت کنند و برای ایفای نقش های کلیدی آماده شوند.
نجفی با تأکید بر نگاه آینده نگر پتروشیمی گفت: تمام اقدام های اداره کل برنامه ریزی منابع انسانی، از گروه بندی مشاغل، نیازسنجی آموزشی و مدیریت عملکرد، تا پرورش مدیران، احراز صلاحیت حرفه ای، سایه سازی شغلی، دستیاری، تفویض اختیار، سفرهای یادگیری و راه اندازی مرکز ارزیابی و توسعه در حال اجراست. هدف نهایی ما توانمندسازی نیروی انسانی و آماده سازی مدیران برای آینده ای پویا و پاسخگویی به چالش های پیش روی صنعت پتروشیمی است.