کرمان، سیستان و بلوچستان و بخش هایی از استان های فارس و یزد، مسئولیت انتقال پایدار گاز به صنایع، نیروگاه ها و بخش خانگی را به عهده دارد، به گونه ای که حدود ۹۰ درصد گاز انتقالی، به واحدهای صنعتی و نیروگاهی اختصاص می یابد.
وی با اشاره به گستره فعالیت این منطقه در ۲۸ درصد مساحت کشور تأکید کرد: منطقه 6 در حوزه امنیت انرژی کشور، جایگاهی تعیین کننده دارد و افزون بر خطوط خشکی، تنها خط لوله زیردریایی انتقال گاز کشور، حدفاصل اسکله ده پهل تا اسکله لافت در استان هرمزگان را مدیریت می کند.
مدیر منطقه 6 عملیات انتقال گاز ایران، خط انتقال زیردریایی تنگه خوران قشم را پروژه ای منحصربه فرد معرفی کرد و توضیح داد: این خط به طول ۲ هزار و 300 متر و با حداکثر عمق ۴۰ متر در شرایط ویژه عملیاتی و با استفاده از تیم های غواصی تخصصی، پایش و نگهداری می شود.
انتقال 22 میلیارد مترمکعب گاز در شرایط اقلیمی مختلف
بنی اسدی، با اشاره به عملکرد سال گذشته افزود: حجم انتقال گاز این منطقه در سال ۱۴۰۳ با رشد 46/1 درصدی نسبت به سال قبل، از مرز ۲۲ میلیارد مترمکعب گذشت و در چهار ماه نخست امسال نیز بیش از ۶ میلیارد مترمکعب منتقل شده است.
وی با بیان اینکه در این منطقه، حدود ۲۳ نیروگاه و بیش از ۳۵ صنعت عمده از انرژی گازبرخوردارند، افزود: در هشت ماه سال، بیش از ۹۵ درصد گاز انتقالی به نیروگاه ها و صنایع اختصاص می یابد و در چهار ماه سرد سال با توجه به افزایش مصرف خانگی، سهم صنایع و نیروگاه ها حدود ۶۰ درصد خواهد بود.
مدیر منطقه 6 عملیات انتقال گازایران، مهم ترین طرح های امسال را پیگرانی خط ۴۲ اینچ ارسنجان-سرچشمه، اجرای خط ۵۶ اینچ هفتم سراسری، تزریق گاز به خط و ایستگاه میرجاوه، نصب تجهیزات اولتراسونیک در خروجی پالایشگاه گاز هنگام، اورهال تأسیسات تنگ نی و بازسازی ایستگاه آب شیرین برشمرد و آن ها را گامی مؤثر در افزایش ظرفیت و ایمنی شبکه انتقال گاز جنوب کشور اعلام کرد.
وی شرایط اقلیمی جنوب و شرق کشور از جمله گرمای بالای ۵۰ درجه در تابستان، سرمای زیر صفر در زمستان، توفان های شن و رطوبت بالا را از مهم ترین چالش های تعمیرات و نگهداری خطوط عنوان کرد و افزود: برای رصد سلامت خطوط، علاوه بر پیگرانی هوشمند و روش های متداول نشت یابی، فناوری های نوین همچون پایش فیبرنوری، پهپاد و هوش مصنوعی نیز در دستور کار قرار گرفته است.
بنی اسدی با تأکید بر رویکرد «صفر حادثه» اظهار کرد: استفاده از آموزش های واقعیت مجازی، پهپاد برای نشت یابی، پایش فیبر نوری و برگزاری مانورهای دوره ای از اقدام های کلیدی در حوزه ایمنی است. همچنین در بخش محیط زیست، مدیریت پسماند، کاهش مصرف پلاستیک و تصفیه پساب ها از اولویت های اصلی به شمار می رود.
احداث تأسیسات جدید تقویت فشار
مدیر منطقه 6 عملیات انتقال گاز ایران، درباره طرح های توسعه ای نیز گفت: احداث تأسیسات جدید تقویت فشار با ظرفیت روزانه ۱۰۷ میلیون مترمکعب و اجرای یکهزار و 200 کیلومتر خط انتقال گاز در استان سیستان و بلوچستان در دست انجام است که این امر، نقشی مهم در تأمین پایدار انرژی شرق کشور خواهد داشت.
وی با اشاره به نقش مسئولیت اجتماعی افزود: بازسازی مدارس، ارتقای زیرساخت های روستایی و امدادرسانی در بحران ها بخشی از فعالیت های ماست؛ چراکه توسعه پایدار تنها زمانی محقق می شود که منافع جوامع محلی نیز تأمین شود.
به گفته بنی اسدی، منطقه 6 عملیات انتقال گاز ایران ، امروز با اتکا به پروژه های فناورانه، رویکردهای نوین ایمنی و زیست محیطی و تعهد جدی به مسئولیت اجتماعی، نه تنها پیشرو صنعت انتقال گاز کشور؛ بلکه موتور محرک توسعه در جنوب و شرق ایران محسوب می شود.
همسوسازی تجهیزات اندازه گیری با استانداردهای بین المللی
در منطقه 6 عملیات انتقال گاز ایران، سه تاسیسات تقویت فشار، به عنوان قلب تپنده صنعت گاز روی خط لوله 24 اینچ سرخون-رفسنجان به منظور جبران افت فشار گاز و افزایش توان انتقال آن، طراحی و احداث شده است. تاسیسات تقویت فشار گاز آب شیرین، تاسیسات تقویت فشار گاز تنگ نی و تاسیسات تقویت فشار گاز سیرجان مورد بهره برداری قرار گرفته است و 7 ایستگاه تقویت فشار گاز نیز روی خط لوله هفتم سراسری طراحی شده كه در آینده ای نزدیک، اجرا می شود و به بهره برداری خواهد رسید.
هم اکنون توسعه خطوط لوله و تاسیسات تقویت فشار گاز و در نتیجه افزایش حجم انتقال گاز علاوه بر مصارف خانگی، انتقال گاز به بیش از 30 صنعت عمده نیروگاهی، پالایشگاهی، صنایع بالادستی، سیمان و صنایع معدنی در چهار استان پهناور كشور، بیش از پیش موقعیت راهبردی و حائز اهمیت منطقه 6 عملیات انتقال گاز ایران را نمایان می کند.
كاركنان تلاشگر این منطقه که ترکیبی از نیروهای جوان، با تجربه، متعهد و متخصص هستند، با استقرار و بهره برداری از سیستم های نوین مدیریتی، وظیفه خود را همسو با هدف انتقال پاک، ایمن، پایدار و بهره ور گاز طبیعی به نحو شایسته انجام می دهند.
مصطفی حسین زاده، معاون عملیات ایستگاه ها با اشاره به آغاز عملیات کالیبراسیون ترانسمیترهای دما در واحدهای ۱ و ۲ تاسیسات تقویت فشار گاز آب شیرین گفت: این عملیات با هدف اجرای برنامه نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه (Preventive Maintenance - PM) و به منظور افزایش دقت در اندازه گیری، کاهش خطای سیستماتیک و اطمینان از عملکرد پایدار تجهیزات پایش دما انجام می شود.
پایش ایمنی تجهیزات الکتریکی
حسین زاده با اشاره به نقش حیاتی ترانسمیترهای دما در فرایند کنترل و ایمنی خطوط انتقال گاز گفت: کالیبراسیون با بهره گیری از تجهیزات مرجع کلاس A و روش های منطبق با استانداردهای ISO/IEC 17025 انجام می شود که امکان رهگیری نتایج به استانداردهای ملی و بین المللی را فراهم می کند.
معاون منطقه6 عملیات انتقال گاز ایران اظهار کرد: بر اساس برنامه ریزی های صورت گرفته، تاکنون بیش از ۲۰دستگاه ترانسمیتر دما طی ۵ روز کاری کالیبره شده و پیشرفت فیزیکی چشمگیری داشته است. مراحل بعدی شامل کالیبراسیون سایر ترانسمیترها، انجام آزمون های صحت عملکرد (Functional Tests) و ثبت کامل داده ها در سیستم مدیریت نگهداری و تعمیرات (CMMS) خواهد بود.
وی تأکید کرد: اجرای دقیق این فرایند، علاوه بر تضمین صحت داده های فرایندی و بهینه سازی بهره برداری، به کاهش انحراف قرائت ها کمک کرده و امکان تصمیم گیری عملیاتی در شرایط حساس را بهبود می بخشد.
حسین زاده همچنین به آزمایش و ارزیابی رله های بی متال فشار ضعیف تابلوهای تاسیسات، مطابق با برنامه زمان بندی مصوب و با تلاش کارشناسان واحد برق تعمیرات اساسی، اشاره کرد و افزود: این اقدام به منظور اطمینان از صحت عملکرد تجهیزات حفاظتی و افزایش پایداری شبکه برق انجام می شود.
به گفته وی، تاکنون بیش از ۶۰ درصد از تست ها در تاسیسات تنگ نی، آب شیرین و سیرجان انجام شده که نتایج اولیه، بیانگر عملکرد مطلوب رله ها در محدوده استاندارد بوده است. همچنین اعداد و ارقام برداشت شده در قالب فرم های بازدید و گزارش آزمایش، ثبت و برای بررسی های تکمیلی مستندسازی شده است.
حسین زاده افزود: این عملیات نه تنها تضمین کننده سلامت عملکرد تابلوهای برق است؛ بلکه نقش مهمی در کاهش خطرات احتمالی، ارتقای ایمنی تاسیسات و جلوگیری از خسارات ناشی از اختلالات الکتریکی خواهد داشت. هم افزایی میان تیم های تخصصی و پایبندی به زمان بندی و برنامه های Pm، از نقاط قوت این پروژه محسوب می شود.
معاون عملیات ایستگاه های منطقه 6 عملیات انتقال گاز ایران تصریح کرد: بخش باقیمانده آزمایش ها نیز طبق برنامه پیش بینی شده در موعد مقرر انجام خواهد شد که گزارش نهایی پس از تکمیل عملیات ارائه می شود. تلاش، همت و دقت نظر کارشناسان برق، پشتوانه ای برای استمرار بهره برداری ایمن و پایدار از شبکه انتقال گاز است.
عملیاتی کم نظیر با رویکرد فنی ایمنی
انجام عملیات حساس رفع نشت زمینی و تعویض اتصال عایقی خط ۱۲ اینچ فولاد احیا استیل بافت، از دیگر اقدام هایی است که در منطقه 6 عملیات انتقال گاز ایران با موفقیت و در کمترین زمان ممکن به پایان رسید. این اقدام بر اساس گزارش های نشت یابی و با هدف اصلی رفع نشتی و جلوگیری از اتلاف گاز انجام شد.
محمود منیری، معاون عملیات خط لوله منطقه6 عملیات انتقال گاز در تشریح جزئیات این پروژه گفت: در این عملیات که در ایستگاه انشعاب خط ۱۲ اینچ فولاد احیا استیل بافت صورت گرفت، تیم های تخصصی منطقه با استفاده از روش های برشکاری سرد و گرم، جوشکاری و نصب اتصال عایقی جدید و حذف پیگ سیگنال، نسبت به رفع نشت زمینی اقدام کردند.
به گفته وی، در صورت به موقع اجرا نشدن این عملیات، نشت گاز می توانست ضمن بروز مخاطرات ایمنی، کاهش ضریب اطمینان تاب آوری خط و قطع گاز را در پی داشته باشد.
منیری افزود: از نقاط قوت این پروژه، کاهش فشار گاز و انجام عملیات تعویض اتصال عایقی در کوتاه ترین بازه زمانی بود که سبب تداوم پایدار انتقال گاز به مصرف کننده اصلی، یعنی مجتمع احیا استیل فولاد بافت شد.
معاون عملیات خط لوله منطقه6 عملیات انتقال گاز ایران، به چالش های فنی این پروژه اشاره کرد و گفت: یکی از دشواری های اصلی، تغییر شاخص شیر هات تپ و تنظیم گیربکس در زمان شات دان بود که با هماهنگی تیم فنی مرتفع شد. سرعت عمل در همزمانی رفع نشت و تعویض اتصال عایقی، نشان دهنده توان فنی و آمادگی کامل نیروهای عملیاتی این منطقه در مواجهه با شرایط اضطراری است.
تداوم پایداری انتقال گاز در جنوب کشور
منیری همچنین به انجام عملیات تعمیرات تعویض 2 شیر ۱۰اینچ ایستگاه انشعاب صبا فولاد در محل اینترکانکشن خط ۳۰ اینچ غرب بندرعباس به ۲۲ اینچ سرخون که با موفقیت به پایان رسید، اشاره کرد و افزود: این اقدام به منظور رفع مشکلات فنی، ارتقای قابلیت اطمینان و ضریب ایمنی خطوط و در شرایط سخت اقلیمی منطقه انجام شد.
وی با تشریح جزئیات عملیات اظهار کرد: در این عملیات، خط لوله ۳۰ اینچ غرب که تأمین کننده اصلی گاز صنایع راهبردی در منطقه ویژه اقتصادی خلیج فارس است، تحت تاثیر قرار گرفت که هرگونه اختلال در آن، می توانست پایداری تولید انرژی را با مشکل مواجه کند. این عملیات تعمیراتی که با اخذ مجوز ۲۴ ساعته آغاز شد، با همت متخصصان منطقه 6 عملیات انتقال گاز ایران کمتر از ۱۲ ساعت به پایان رسید.
به گفته وی، این اقدام با رعایت کامل الزام های ایمنی و استانداردهای فنی و در شرایط آب وهوایی بسیار دشوار بندرعباس در گرما و رطوبت شرجی انجام شد. سرعت عمل و هماهنگی تیم های عملیاتی، از نقاط قوت این پروژه به شمار می رود و تجربه ای ارزشمند برای بهینه سازی تعمیرات خطوط انتقال محسوب می شود.
معاون عملیات خط لوله منطقه 6 عملیات انتقال گاز ایران تصریح کرد: اجرای موفق این عملیات، علاوه بر تضمین استمرار انتقال پایدار گاز، نقشی مهم در تقویت امنیت انرژی و کاهش ریسک های احتمالی ایفا کرده است.
پیگرانی تمیزکننده برای انتقال گاز ایران
از سوی دیگر، عملیات پیگرانی تمیزکننده خط ۱۰ اینچ انتقال گاز رفسنجان به طول ۱۱ کیلومتر به همت و تلاش کارکنان مرکز بهره برداری خطوط لوله کرمان با موفقیت به پایان رسید. این اقدام در چارچوب برنامه نت سال ۱۴۰۴ منطقه 6 عملیات انتقال گاز ایران و با هماهنگی دیسپچینگ شرکت ملی گاز و شرکت گاز استان کرمان برنامه ریزی و اجرا شد.
اجرای این عملیات، همسو با هدف انتقال گاز پاک، بهره ور، ارتقای ضریب اطمینان شبکه و بهبود بهره برداری از خطوط انجام شده که تمامی مراحل آن، با رعایت استانداردهای فنی، ایمنی و الزام های زیست محیطی پیش رفت.
ارتقای ایمنی و تاب آوری زیرساخت ها
عملیات پیگرانی تمیزکننده خط انتقال گاز ۳۰ اینچ شهرستان ایرانشهر، با هدف افزایش تاب آوری شبکه، ارتقای ظرفیت انتقال ایمن و پایدار گاز طبیعی و بهینه سازی کیفیت جریان، در تاریخ ۲ مهر ۱۴۰۴ با موفقیت انجام شد.
این عملیات که به طول ۳۰ کیلومتر در مسیر خط انتقال گاز به ایستگاه تقلیل فشار (CGS) ایرانشهر و تأمین کننده گاز کوره های آجرپزی منطقه اجرا شد، گامی مؤثر در افزایش ضریب اطمینان و بهبود کیفیت خدمات رسانی محسوب می شود. بر اساس اعلام کارشناسان فنی، اجرای پیگرانی تمیزکننده، ضمن جلوگیری از رسوب و افت فشار، باعث ارتقای ظرفیت انتقال گاز و افزایش پایداری شبکه در شرایط عملیاتی سخت خواهد شد. این اقدام، بخشی از برنامه جامع نگهداری و بهره برداری ایمن خطوط انتقال در سطح منطقه 6 عملیات انتقال گاز ایران است که با هدف استمرار خدمت رسانی پایدار و مطمئن به صنایع و مشترکان خانگی صورت می گیرد. همچنین عملیات پیگرانی تمیزکننده خط ۱۰ اینچ انتقال گاز شهرستان بافت به طول ۶۳ کیلومتر در تاریخ 7مهرماه ۱۴۰۴ با موفقیت و بر اساس ردیف ۹۵ برنامه نت سال ۱۴۰۴ انجام شد. این خط حیاتی، تأمین کننده گاز مصرفی شهرستان های بافت، بزنجان، رابر، لاله زار و دربهشت و همچنین روستاهای خبر، دشتاب، قلعه عسگر و سایر مناطق تابعه است. اجرای این عملیات با مدیریت دقیق مصارف گاز در سطح شهرستان های مذکور و هماهنگی کامل با واحد دیسپچینگ صورت گرفت. همچنین با رعایت کامل الزام های ایمنی و رویکردی مبتنی بر حفاظت از محیط زیست، فرایند پیگرانی بدون انتشار کربن و با استانداردهای روز صنعت گاز کشور انجام شد.
این اقدام، گامی مهم در مسیر ارتقای ضریب اطمینان شبکه انتقال، افزایش پایداری جریان گاز و تحقق اهداف برنامه های نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه شرکت انتقال گاز ایران به شمار می رود.
ارتقای آمادگی عملیاتی در شرایط بحران
در تابستان امسال، به منظور ارتقای آمادگی در شرایط بحران، مانور مواجهه با شرایط بحرانی در این منطقه اجرا شد که سنجش سطح آمادگی عملیاتی، بهینه سازی هماهنگی بین واحدها و ارزیابی کارایی دستورعمل های اضطراری از اهداف آن به شمار می رفت.فرهاد امیری، رئیس بهداشت، ایمنی و محیط زیست (اچ اس ای) این منطقه، با اشاره به اجرای موفق مانور افت فشار ورودی به تاسیسات تقویت فشار گاز آب شیرین گفت: این مانور در چارچوب تقویم سالانه واحد اچ اس ای اجرایی شد و سناریوی این مانور شبیه سازی، بسته شدن ناگهانی ولو خط اصلی (L.B.V) در کیلومتر ۳۰ خط لوله انتقال گاز بود که به افت فشار ورودی به ایستگاه منجر شد. در این شرایط، ارزیابی توان واکنش سریع تیم های عملیاتی و اجرای پروتکل های بازگردانی فشار در کمترین زمان ممکن در دستور کار قرار گرفت.رئیس اچ اس ای منطقه 6 عملیات انتقال گاز ایران با اشاره به همکاری منسجم و چندلایه واحدهای تأسیسات تقویت فشار گاز آب شیرین، دیسپچینگ، عملیات خطوط لوله و واحد شیرهای خودکار گفت: در جریان این مانور، تیم های عملیاتی با استقرار در محل ولو کیلومتر ۳۰ و بهره گیری از تجهیزات کنترل فشار و سیستم های پایش لحظه ای، فرایند بازگشایی و برقراری مجدد جریان گاز را مطابق با دستورعمل های ابلاغی، به صورت هماهنگ و مرحله به مرحله اجرا کردند.وی با تأکید بر اهمیت این تمرین ها در بهبود MTTR (میانگین زمان ترمیم) و افزایش قابلیت اطمینان شبکه انتقال گاز، ارزیابی نتایج مانور را مثبت اعلام کرد و افزود: اجرای مستمر این گونه مانورها، موجب ارتقای سطح مهارت های فنی، کاهش ریسک عملیاتی و تضمین پایداری انتقال گاز در سناریوهای پیش بینی نشده خواهد شد.