جهادگران خاموش پالایشگاه گاز بیدبلند برای تامین سوخت زمستانی عرق تعمیرات را بر پیشانی تجهیزات می چکانند
گرمای عشق در کوره 70 درجه
نقشه راه پیشگام صنعت گاز خاورمیانه برای خودکفایی بی وقفه ادامه دارد
مهناز محمدی | در دل گرمای طاقت فرسای خوزستان، جایی که گاه به عنوان گرم ترین نقطه کره زمین ثبت می شود و دمای هوای آن حتی به 70 درجه سانتیگراد هم می رسد، نبض پالایشگاه گاز بیدبلند به عنوان نخستین پالایشگاه گازخاورمیانه و ایران همچنان می تپد این گزارش روایت مردانی است که با عشق و تعصب بی وقفه کار می کنند تا چرخه تولید گاز کشور هیچگاه متوقف نشود و گرمای حاصل از تلاش آنان به خانه های مردم سراسر ایران برسد.
آزمون تاب آوری و تخصص
در قلب نخستین پالایشگاه گاز خاورمیانه، مردی با بیش از دو دهه تجربه، داستان تحول دیجیتال و خودکفایی صنعتی را روایت می کند. «شیروان خوشنواطاهر»، رئیس تعمیرات پالایشگاه گاز بیدبلند، از پروژه های بزرگ اورهال، سیستم های نوین مدیریتی و شکستن انحصار خارجی ها می گوید؛ تلاشی که قابلیت اطمینان این غول صنعتی ۵۵ساله را به سطحی بی سابقه رسانده است.
شیروان خوشنواطاهر، فارغ التحصیل مهندسی برق از دانشگاه صنعت نفت و دارای فوق لیسانس مهندسی صنایع، از سال ۱۳۷۸ به جمع خانواده پالایشگاه گاز بیدبلند پیوسته است. او که سابقه ای طولانی در واحد تعمیرات مخابرات تا مسئولیت در اداره تعمیرات این پالایشگاه دارد، امروز به عنوان طراح اصلی تحولات فنی و مدیریتی در این پالایشگاه تاریخی عمل می کند.
به گفته او، برنامه تعمیرات اساسی هر تابستان با هدف آماده سازی برای فصل سرد با دقت برنامه ریزی می شود. امسال، تعمیرات اساسی دو واحد پالایش ۲۰۰ و ۵۰۰ و دو بویلر ۳ و ۶ با موفقیت در حال انجام است. رویکرد ترکیبی استفاده از نیروهای پیمانکار (۱۵۰ نفر) و نیروهای سازمانی (۵۰-۶۰ نفر) امکان انجام پروژه های پیچیده را در بازه های زمانی فشرده فراهم می کند.
انقلاب دیجیتال در تعمیرات با نرم افزار بومی
رئیس تعمیرات پالایشگاه گاز بیدبلند می گوید: این پالایشگاه با بهره گیری از نرم افزار کاملا بومی «IPCMMS»پیشگام در مکانیزه کردن سیستم مدیریت نگهداری و تعمیرات شده است. این سیستم که اکنون تحت سامانه جامع تر مدیریت یکپارچه دارایی های فیزیکی (AIM) فعالیت می کند، امکان مدیریت چرخه کامل عمر تجهیزات از زمان نصب تااسقاط را فراهم می کند.
شکست انحصار خارجی با داخلی سازی ۹۵ درصدی
خوشنواطاهر درباره دستاوردهای داخلی سازی تصریح می کند: «در بخش مکانیک، بیش از ۹۵درصد قطعات ساخت داخل است». یکی از چشم گیرترین این دستاوردها، شکستن انحصار خارجی در تولید قطعات «توربوپمپ» ها، مهم ترین تجهیزات پالایشگاه بود که پیش تر با قیمت های بسیار بالا از خارج تهیه می شد. حتی یک توربوپمپ کامل نیز از سوی یک شرکت ایرانی ساخته و در واحد ۲۰۰ نصب شده و در حال ارزیابی است که در صورت موفقیت، ۸ عدد از این پمپ های انگلیسی قدیمی جایگزین خواهند شد. وی می گوید: با وجود قدمت ۵۵ ساله پالایشگاه، برج های تماس و احیا همچنان در سرویس هستند و با برنامه های بازرسی فنی و تست های منظم تحت نظارت دقیق قرار دارند. پروژه های نوسازی گسترده ای از جمله تعویض خطوط لوله زیرزمینی و به روزرسانی سیستم های کنترل در تأسیسات یوتیلیتی انجام شده است. رئیس تعمیرات پالایشگاه گاز بیدبلند با بیان اینکه با استفاده از تکنیک های پیشرفته مانند RBI (Risk-Based Inspection)، فاصله بین تعمیرات اساسی از ۲ سال به ۳ سال افزایش یافته است، تاکید کرد: این مهم باعث صرفه جویی قابل توجه در هزینه ها و کاهش downtime شده و هدف نهایی، دستیابی به بازدهی خدمات دهی بدون مشکل برای هر واحد و تجهیزات است.
چشم انداز آینده
وی در ادامه می گوید: پالایشگاه گاز بیدبلند با وجود پیشینه تاریخی، امروز به عنوان الگویی از تلفیق تجربه و نوآوری، با قابلیت اطمینان و دسترسی بسیار بالا در کشور شناخته می شود. خوشنواطاهر در ادامه تصریح می کند: در بخش تجهیزات ثابت با توجه به پروژه های بازرسی فنی صورت گرفته، تست عملکرد این تجهیزات نیز انجام و بخش هایی که نیاز به تعویض داشت، تعویض شد . خطوط لوله زیرزمینی نیز تعویض شده است و پالایشگاه در وضع بسیار مناسبی قرار دارد. در بخش تجهیزات دوار هم، برحسب نیاز و متناسب با شرایط، قطعات یدکی آن تولید داخلی شده و در جایی که لازم بوده هم کل آن قطعه، داخلی سازی شده است.
رشد تولید گاز با نوآوری
پالایشگاه گاز بیدبلند با بیش از نیم قرن سابقه، امروز بیش از هر زمان دیگری در اوج فعالیت قرار دارد.
غلامرضا امیری، رئیس اداره بهره برداری این پالایشگاه، با ۲۴ سال سابقه کار، از برنامه های توسعه و دستاوردهای چشمگیر این مجموعه می گوید و توضیح می دهد: «واحد بهره برداری پالایشگاه متشکل از دو بخش اصلی است: واحد آب، برق، بخار و تأسیسات وابسته، و واحد شیرین سازی و نم زدایی گاز. از سال ۱۳۴۹ تاکنون، این پالایشگاه به طور پیوسته فعال بوده و امروز ظرفیت پالایش روزانه آن به ۲۷ میلیون مترمکعب گاز رسیده است.»
رئیس اداره بهره برداری شرکت پالایش گاز بیدبلند با اشاره به قدمت بالای پالایشگاه گاز بیدبلند و اجرای برنامه های توسعه ای از جمله مدرن سازی سیستم های کنترلی می گوید: «سیستم های کنترل در واحدهای آب، برق و بخار را کاملا ارتقا داده ایم و قصد داریم واحدهای شیرین سازی را نیز به تدریج به همین شکل نوین کنیم.»
امیری با بیان اینکه هدف اصلی، تولید حداکثری و حتی تحویل گاز بیش از برنامه به شبکه است، با افتخار از رشد ۲۴ درصدی تولید گاز تا پایان شهریور امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر می دهد و آن را «نقطه عطفی برای پالایشگاه» می داند. به گفته وی آمارها گویای پیشرفت مستمر این مجموعه است؛ به طوری که سال گذشته حدود ۴/۵ میلیارد مترمکعب گاز در پالایشگاه گاز بیدبلند تولید شد که از رشد ۱۰ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل حکایت دارد.
امیری می گوید: «برای افزایش بیشتر تولید، مطالعاتی در حال انجام است تا از منابع گاز داخل استان خوزستان استفاده شود و ظرفیت دریافت گاز پالایشگاه افزایش یابد.»
وی یکی از دستاوردهای قابل توجه در پالایشگاه گاز بید بلند را اجرای یک طرح ابتکاری برای استحصال مایعات گازی برمی شمرد و در توضیح آن می گوید: «با اجرای این طرح، روزانه از سوزانده شدن ۷ هزار مترمکعب گاز و تا ۱۲ مترمکعب میعانات گازی جلوگیری کردیم و آنها را به چرخه تولید بازگرداندیم.» این اقدام ها نه تنها باعث افزایش بهره وری شده، بلکه گامی مهم در جهت صرفه جویی و بهینه سازی مصرف منابع انرژی کشور است.