صنعت پتروشیمی در یک سال پر فراز و نشیب با قوت به مسیر توسعه ادامه می دهد
19 پروژه جدید سهم 1404 می شوند
مشعل: اگرچه دولت چهاردهم در ابتدای شروع به کارخود، با چالش ها ومحدودیت هایی رو به رو بود. با این حال تلاش کرد خللی درانجام وظایف ومأموریت های بخش های مختلف ازجمله وزارت نفت و زیر مجموعه های آن مانند صنعت پتروشیمی ایجاد نشود. این صنعت توانسته است درمیانه شرایط اقتصادی کشور، محدودیت های تحریمی، روند توسعه و تولید و ارزآوری برای کشور را حفظ کرده و دراین مسیر پر فراز و نشیب بسیارموفق عمل کند.از این رو مرور تلاش های یک سال گذشته این صنعت، می تواند قابل تامل باشد. صنعت پتروشیمی، به عنوان یکی ازصنایع مولد وسودآور، همچنین بدنه ای مهم در صنعت نفت، درچند دهه گذشته نقش مهمی در زنجیره تولید و اقتصاد کشورداشته است . به همین دلیل دربسیاری از برنامه ریزی های کلان کشور و دولت های مختلف، سهم قابل توجهی دارد. این صنعت مولد دریک سال فعالیت دولت چهاردهم، خوش درخشیده و تلاش کرده است با متمرکزشدن بر تنوع بخشی به محصول با تعریف طرح های جدید وعملیاتی کردن آنها،نقش راهبردی خود را بدرستی ایفا کند.
16 طرح جدید با سرمایه گذاری 3.8 میلیارد دلاری
ظرفیت تولید محصولات پتروشیمی هم اکنون به 6میلیون و 960 هزار تن درسال رسیده و با بهره برداری از16طرح جدید و سرمایه گذاری 8/3 میلیارد دلار، این میزان ظرفیت تولید محصول در سال 1404 به عدد 104 میلیون تن خواهدرسید. از سوی دیگر،با برنامه ریزی ها و اقدام های صورت گرفته تا پایان سال ۱۴۰۴،بیش از70طرح با اعتباری حدود12میلیارد یورو درصنعت نفت به بهره برداری خواهد رسید که به افزایش ظرفیت تولید نفت خام ، گاز و فراورده های نفتی و محصولات پتروشیمی منجر خواهد شد. نکته مهم برای صنعت پتروشیمی، این است که روند تامین گاز و خوراک مورد نیاز این صنعت از سوی بالادست صنعت نفت، بدون توقف ادامه داشته باشد؛ موضوعی که یکی از مهم ترین موارد تعامل وزارت نفت و دولت با بخش خصوصی در صنعت پتروشیمی است.
همسو با تعامل صنعت پتروشیمی و بالادست صنعت نفت، از چند سال قبل، موضوع سرمایه گذاری این صنعت در پروژه های توسعه ای نفت و گاز مطرح و پیگیری شده و تاکنون تعدادی از آنها به مرحله قرارداد رسیده اند. در حال حاضر6 قرارداد توسعه میادین نفتی وگازی با مجموع ارزش حدود ۱۵ میلیارد دلار درمرحله تنفيذ قرار دارند که اقدام ها وپیگیری های لازم برای آغاز عملیات اجرایی آنها درحال انجام است. توسعه این میادین، به افزایش تولید نفت خام به میزان حدود ۱۱۵ هزار بشکه در روز و افزایش تولید گازخام به میزان روزانه حدود ۸۷ میلیون مترمکعب درطول دوره قراردادی منجرخواهد شد و به این ترتیب، نگرانی بسیاری از شرکت های پتروشیمی از نظر تامین خوراک پایدار برطرف خواهد شد. همچنین درآینده ۱۱قرارداد درحوزه بالادست صنعت نفت به ارزش حدود ۱۶میلیارد دلار منعقد خواهد شد. در این خصوص از ظرفیت های مختلف تامین مالی از جمله صنایع انرژی بر و پتروشیمی ها مطابق بند «ب» ماده (۱۵) قانون برنامه هفتم پیشرفت استفاده می شود.
19 پروژه در فهرست افتتاح
صنعت پتروشیمی با وجود مستقل شدن از دولت و محدودیت های مالی و فناوری به دلیل تحریم ها، هرگز روند تولید و توسعه و شروع پروژه های جدید رامتوقف نکرده و هر سال تعداد قابل توجهی از این پروژه ها افتتاح شده اند و حال و هوای این صنعت را زنده و پویا نگه داشته اند. در حال حاضر، تعداد قابل توجهی از پروژه ها تکمیل شده و مراحل پایانی را می گذرانند و بزودی به مرحله بهره برداری رسمی خواهند رسید. برخی از این پروژه ها عبارتند از:
آپادانا خلیج فارس، به ظرفیت یکهزار و 650تن متانول گرید AA و با خلوص ۹۹ در سال شهریور سال ۱۴0۴ به بهره برداری رسمی خواهد رسید.
پلی استایرن کیمیا صنایع و پلی استایرن کیمیا صنایع دالاهو، 2 پروژه دیگر هستند که هر کدام به ترتیب با ظرفیت 50 و 120 هزار تن پلی استایرن ، در شهریور امسال آماده بهره برداری خواهند بود.
ارغوان گستر ایلام، یکی دیگر از پروژه های مهم پتروشیمی است که با ظرفیت۱50هزارتن پلی پروپیلن در سال، مهر امسال افتتاح می شود. در آبان سال 1404 هم هایکو پتروشیمی کارون و آرمان سپاهان 2 پروژه مهم هستند که در نوبت افتتاح قرار دارند.
پتروشیمی هنگام ، با ظرفیت تولید یکهزار و 75 تن محصول اوره در سال ، الفین توسعه پتروشیمی کنگان با ظرفیت تولید یکهزارتن اتیلن در سال و 89 هزارتن برش3 C در سال ، منواتیلن گالیکول پتروشیمی بوشهر با ظرفیت تولید 55۴هزارتن در سال و پلی اتیلن سنگین کنگان با ظرفیت تولید 300هزارتن در سال، چهار پروژه تکمیل شده و آماده بهره برداری هستند که دی ماه باید منتظر افتتاح رسمی آنها باشیم.
دراسفند ماه 1404 هم باید منتظر افتتاح چهار پروژه مهم پتروشیمی دیگرباشیم.اتیلن اکساید خالص مارون، به ظرفیت۴5هزارتن درسال، پتروشیمی صدف عسلویه (EBSR) باظرفیت تولید ۱36 هزار تن در سال و اتوکسیلات پارک شیمیایی پتروناد به ظرفیت80 هزارتن در سال و در نهایت پتروشیمی سلمان فارسی (PDH) به ظرفیت ۴50هزارتن درسال، پروژه هایی هستند که در نوبت بهره برداری قرار گرفته اند.
آن طورکه شرکت ملی صنایع پتروشیمی اعلام کرده است، درسال جاری در مجموع 19 طرح پتروشیمیایی به بهره برداری می رسند.
از پروژه های دیگرآماده افتتاح درفهرست امسال پتروپالایش دهلران، می توان به فاز دوم پالایشگاه گاز هویزه خلیج فارس و طرح جمع آوری گازهای همراه مارون و شرق کارون اشاره کرد که باید منتظر افتتاح رسمی آنها باشیم.
تاثیر جنگ 12 روزه بر پتروشیمی ها
در جنگ 12 روزه به دلیل ملاحظات امنیتی و الزام های پدافند غیرعامل، تولید واحدهای پتروشیمی بجز موارد ضروری متوقف شد و واحدها ازمدار خارج و تمامی مخازن و انبارهای پتروشیمی نیز تخلیه شدند. افزایش عملکرد فروش محصولات نیز ناشی از تخلیه کامل مخازن و انبارهای پتروشیمی طی جنگ ۱۲ روزه بوده است.
بررسی تفصیلی این عملکرد در فاصله شهریور 1403 تا تیرماه 1404 نشان می دهد که دراین مدت، تولید قطعی پتروشیمی ها 66.8 میلیون تن بود که 16 میلیون تن آن (به ارزش 9.6 میلیارد دلار ) به طورخالص سهم بخش داخلی و 26.6 میلیون تن آن (به ارزش 11.6 میلیارد دلار ) سهم بخش صادرات شد و بقیه به عنوان خوراک در مجتمع های پتروشیمی مورد استفاده قرار گرفت.
نوبت افتتاح برای طرح های توسعه ای
درکنار این پروژه ها باید به چند پروژه توسعه ای در کنار پروژه های پتروشیمیایی اشاره کرد. تا پایان تابستان امسال قرار است 2 توربین گازی با ظرفیت مجموع ۳۶۶ مگاوات در منطقه مکران و عسلویه از سوی شرکت پتروشیمی توسعه نگین مکران و شرکت دماوند انرژی عسلویه اجرا شود.افزون بر این، واحد تولید آب به روش اسمز معکوس با ظرفیت کلی 2 هزار و 83 مترمکعب در ساعت در حال اجراست که از این مقدار ۸۳۳ مترمکعب در ساعت بهره برداری شده و ۴۱۶ مترمکعب دیگر تا پایان مهر در مدار می آید.
پویایی درپتروشیمی، شاخصه ای است که این صنعت را پیش می برد و دولت چهاردهم نیز با درک عمیقی از آن، تلاش کرده است بر پویایی این صنعت مولد بیفزاید.