آذربایجان، ازبکستان، تاجیکستان، استرالیا، فیلیپین، سریلانکا، الجزایر، کنیا، تانزانیا، لیبی، گینه استوایی، مصر، موریتانی، موزامبیک، ساحل عاج، غنا، نیجریه، عراق، قطر، آنگولا، عمان و امارات متحده عربی در بخش نفت، گاز پالایش و پتروشیمی، بخش دیگری از عملکردها در دیپلماسی انرژی وزارت نفت است. افزون بر آن برگزاری نشست های تخصصی و ملاقات با مقام های خارجی وزرای کشورهای عراق، عمان، افغانستان، ترکمنستان، بولیوی، ونزوئلا، نیجریه و ...)، دستیابی به رکورد بی سابقه صادرات روزانه 8/1میلیون بشکه نفت خام در سایه تحریم های فشرده و تنش های ژئوپلیتیک و افزایش صادرات نفت خام به کشور چین، تفاهم نامه همکاری با جمهوری آذربایجان با موضوع مشترک ساختار البرز در دریای خزر، انجام مذاکرات مربوط به بیش از ۱۰۰ بسته سرمایه گذاری در حوزه نفت و گاز با پیمانکاران و سرمایه گذاران بخش خصوصی انجام مذاکرات متعدد با کشورهای منطقه شامل روسیه، ترکیه، آذربایجان و ترکمنستان در راستای واردات صادرات و معاوضه گاز طبیعی، تبادل و امضای تفاهم نامه راهبردی فی مابین شرکت ملی گاز ایران و شرکت گاز پروم اکسپورت روسیه (ایجاد ظرفیت لازم برای تبدیل کشور به هاب گازی طی سال های آینده از سال ۲۰۲۸ به بعد) تمدید قرارداد صادرات گاز به عراق تا سال ۲۰۲۸ با حجم ۱۴ میلیارد دلار در سال امضای قرارداد و آغاز سوآپ گاز از ترکمنستان به ترکیه از مارس ۲۰۲۵ ازدیگر توفیقات در این حوزه است.واردات گاز از ترکمنستان، امضای یادداشت تفاهم در شهریورماه ۱۴۰۳ و تشکیل کارگروه مربوط به احیای قرارداد، پایداری و تداوم قراردادهای جاری صادراتی به کشورهای ترکیه و ارمنستان (تمدید قرارداد صادرات روزانه گاز به ترکیه بعد از سال ۱۴۰۵ به میزان ۳۰ میلیون مترمکعب در روز منوط به تمدید قرارداد با شرکت بوتاش ترکیه است)، پیش بینی زیرساخت های مورد نیاز و تحقق احجام گاز صادراتی در صورت تعیین تکلیف و نهایی شدن قراردادهای صادرات گاز به پاکستان، عمان و افغانستان را نیز به کارنامه دولت در حوزه دیپلماسی اضافه کرد.
با توجه به عملکرد دیپلماسی انرژی در مقطع مورد بررسی یک سال اخیر، در حالی تحریم های ظالمانه علیه صنعت نفت ایران با اعمال ۱۴ بسته تحریمی شامل ۴۶۵ تحریم در طول یک سال گذشته از جمله تحریم وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران در اسفندماه 1403 ادامه داشت، با مدیریت و برنامه ریزی دقیق وزارت نفت، هیچ کدام از این محدودیت ها، خللی در روند صادرات نفت خام و میعانات گازی ایجاد نکرد و صادرات به صورت حداکثری صورت گرفت. در همین زمینه در ۴ ماه نخست سال ۱۴۰۴، میانگین صادرات نفت خام و میعانات گازی به میزان ۲۱ هزار بشکه در روز بالاتر از مدت مشابه سال گذشته بوده است.
فصل توجه به طرح ها و پروژه های صنعت نفت
در میان اقدام های ریز و درشت تحول آفرین در صنعت نفت طی دوره مورد بررسی، باید گفت که طرح ها و پروژه ها نیز فصلی متفاوت را پشت سرگذاشتند و لزوم تسریع در پیشرفت طرح ها و رفع موانع و مشکلات پیش روی آنها پیگیری و طرح های اولویت دار وزارت نفت از همان ابتدای استقرار دولت چهاردهم مورد توجه قرار گرفت. در همین زمینه با توجه به تأکید مقام معظم رهبری مبنی بر کوتاه سازی فرایند انعقاد قراردادهای نفتی، این موضوع در دستور کار وزارت نفت قرار گرفت و در طول یک سال گذشته، مدت زمان انعقاد و تنفیذ قراردادهای نفتی از حدود ۲۸ ماه به حدود ۷ ماه کاهش یافته است که این موضوع مقدمه ای بر تسریع در روند توسعه میادین نفتی و گازی کشور است. از طرفی با برنامه ریزی ها و اقدام های صورت گرفته تا پایان سال ۱۴۰۴ بیش از ۷۰ طرح با اعتبار حدود ۱۲ میلیارد یورو در صنعت نفت به بهره برداری خواهد رسید که افتتاح این طرح ها منجر به افزایش ظرفیت تولید نفت خام گاز خام فراورده های نفتی و همچنین محصولات پتروشیمی خواهد شد.
تاکنون تعدادی از طرح های مهم و راهبردی صنعت نفت از جمله افزایش تولید نفت خام به میزان ۲۵۰ هزار بشکه در روز طرح توسعه یکپارچه میدان، آزادگان طرح توسعه میادین آذر، چنگوله مسجدسلیمان، بند کرخه، سومار سامان و دلاوران تعیین تکلیف و مصوبه شورای محترم اقتصاد برای این دسته از طرح ها اخذ شد. همچنین قراردادهای طرح عظیم فشارافزایی میدان گازی پارس جنوبی منعقد و این طرح وارد فاز اجرایی شده است. علاوه بر این با تکمیل و رفع موانع برخی از طرح های اولویت دار که بلاتکلیف مانده بودند، بهره برداری از این طرح ها آغاز شد. مهم ترین اقدام ها و برنامه های وزارت نفت در این حوزه به شرح زیر است:
پروژه های نگهداشت و توسعه میادین نفت و گاز
در بخش توسعه میادین نفت و گاز در حال حاضر ۹ طرح توسعه میدان در چارچوب قراردادهای جدید بالادستی IPC (فاز ۱۱ پارس جنوبی، میادین آبان و پایدار غرب، سپهر و جفیر، یاران، سهراب، چشمه خوش، دالپری و پایدار شرق، لایه های نفتی پارس جنوبی، کوپال و شادگان) با پیمانکاران داخلی و خارجی در حال اجرا هستند که با جدیت مورد پیگیری قرار داشته و بخشی از افزایش تولید محقق شده در یک سال اخیر نیز از محل این طرح ها بوده است. همچنین از مجموع ۳۲ پروژه طرح نگهداشت و افزایش تولید نفت خام در قالب EPD/EPC تاکنون ۷ پروژه مربوط به میادین نرگسی، کبود، لالی آسماری، دانان، سعادت آباد، نفت شهر، اسفند و سیوند به بهره برداری رسیده اند. ۱۵ پروژه نیز در حال اجرا بوده و ۱۰ پروژه باقیمانده طرح پایان یافته یا مراحل پایانی را پشت سر می گذارند. افزون بر فعالیت های نگهداشت و افزایش تولید نفت و گاز در چارچوب توسعه فعالیت های اکتشافی منابع هیدروکربوری در آب های شمال کشور عملیات حفاری اکتشافی در بلوک رودسر پس از وقفه ای نزدیک به 30سال در سال جاری دوباره آغاز شده است.
همچنین در حال حاضر تعداد ۶ قرارداد توسعه میادین نفتی و گازی با مجموع ارزش حدود ۱۵ میلیارد دلار در مرحله تنفيذ قرار دارند که اقدام ها و پیگیری های لازم برای آغاز عملیات اجرایی این قراردادها در حال انجام است. همچنین براساس برنامه ریزی ها، در آینده ای نزدیک قراردادهایی در حوزه بالادست صنعت نفت به ارزش حدود ۱۶ میلیارد دلار منعقد خواهند شد توسعه این میادین منجر به افزایش تولید نفت خام به میزان حدود ۱۱۵ هزار بشکه در روز و افزایش تولید گاز خام به میزان حدود ۸۷ میلیون مترمکعب در روز خواهد شد. از جمله قراردادهای در دست انعقاد / تنفیذ در کوتاه مدت در چارچوب قراردادهای جدید بالادستی IPC می توان به توسعه فاز 2 میدان نفتی آذر با سرمایه گذاری حدود ۱۰۱۰ میلیون دلار، میدان آزادگان با سرمایه گذاری حدود ۱۰۰۰۰ میلیون دلار، میدان مسجدسلیمان با سرمایه گذاری حدود ۲۶۰ میلیون دلار، میادین سومار سامان و دلاوران با سرمایه گذاری حدود ۲۳۵ میلیون دلار، میدان نفتی بند کرخه با سرمایه گذاری حدود ۴۳۶ میلیون دلار، میدان نفتی چنگوله با سرمایه گذاری حدود ۱۲۵۱ میلیون دلار، میدان گازی گردان و پازن با سرمایه گذاری حدود ۹۵۰ میلیون دلار اشاره کرد. همچنین توسعه فاز سوم میدان دارخوین با سرمایه گذاری حدود ۱۵۰۰ میلیون دلار، میدان گازی مدار با سرمایه گذاری حدود ۷۴۰ میلیون دلار، میادین گازی خارتنگ و زیره با سرمایه گذاری حدود ۵۰۰ میلیون دلار، میدان گازی ارم و شیرین سازی پارسیان با سرمایه گذاری حدود ۱۳۰۰ میلیون دلار ، میادین نفتی دهلران و دانان با سرمایه گذاری حدود ۴۰۰ میلیون دلار ، میدان گازی لاوان با سرمایه گذاری حدود ۱۱۰۰ میلیون دلار، میدان نفتی یادآوران فاز ۲ با سرمایه گذاری حدود ۴۰۰۰ میلیون دلار، میدان گازی کیش با سرمایه گذاری حدود ۶۰۰۰ میلیون دلار در فهرست قراردادهای در حال انعقاد در چارچوب قراردادهای جدید بالادستی IPC قرار دارند.
در بخش قراردادهای توسعه و نگهداشت میادین گازی در چارچوب بسته های EPCF نیز می توان به پروژه های تقویت فشار میدان شانول با سرمایه گذاری حدود ۱۶۵ میلیون دلار،