اربعین گذشته سوخت بیش از 600 هزار دستگاه خودروی شخصی و اتوبوس در منطقه ایلام تامین و توزیع شد
درخشش در سرزمین مقاومت
مهناز محمدی: شرکت ملی پخش فراورده های نفتی منطقه ایلام به عنوان یکی از مناطق زیر مجموعه شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران، نقش کلیدی در تامین سوخت و فراورده های نفتی مورد نیاز استان ایلام و مناطق همجوار ایفا می کند. این شرکت با مدیریت بهینه توزیع و ذخیره سازی فراورده های نفتی همچون بنزین، نفت گاز، نفت سفید و نفت کوره، به صورت مستقیم درخدمت صنایع ، حمل و نقل و خانوارهای این منطقه است. استان ایلام به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص و هم مرز بودن با کشور عراق از اهمیت راهبردی در حوزه انرژی برخوردار است و شرکت ملی پخش فراورده های نفتی منطقه ایلام با بهره گیری از شبکه گسترده جایگاه های عرضه سوخت و پایانه های توزیع، امنیت انرژی و دسترسی پایدار به فراورده های نفتی در این استان را تضمین می کند. استان ایلام به دلیل هم مرز بودن با کشور عراق و قرارگرفتن در مسیر اصلی پیاده روی اربعین، یکی از شاهراه های تردد زائران محسوب می شود و شرکت ملی پخش فراورده های نفتی منطقه ایلام، نقش بسیار مهمی در تامین سوخت مورد نیاز زائران اربعین حسینی دارد؛ این شرکت در ایام اربعین با افزایش ظرفیت سوخت رسانی و تامین به موقع سوخت جایگاه های،کمک بزرگی به روان سازی سفر زائران می کند. این موضوع و دیگر موضوع های مربوط به توزیع سوخت دراین منطقه عملیاتی، محور گفت و گوی خبرنگار «مشعل» با پرویزایدون، مدیر شرکت ملی پخش فراورده های نفتی منطقه ایلام است که مشروح آن در پی می آید.
شرکت ملی پخش فراورده های نفتی منطقه ایلام از چه زمانی تاسیس شد و روزانه چه میزان سوخت در این منطقه توزیع می شود؟
ایلام از استان های جنوبی ایران است که بالغ بر 20 هزار کیلومترمربع مساحت از غرب با عراق 425 کیلومتر مرز مشترک دارد و از جنوب با استان خوزستان و از شمال هم با استان کرمانشاه هم مرز است. شرکت ملی پخش فراورده های نفتی منطقه ایلام در سال 1367 تاسیس شد؛ این منطقه 6 ناحیه و 2 انبار نفت در شهرهای ایلام و دره شهر به ظرفیت اسمی 138میلیون لیتر دارد؛ انبار نفت دره شهر با ظرفیت120میلیون لیتر به شبکه انتقال متصل است. با بهره گیری از این دو انبار نفت، روزانه نزدیک به یک میلیون و400 هزار لیتر انواع فراورده نفتی دراستان ایلام توزیع می شود.
این منطقه به دلیل همجوار بودن با کشورعراق در بحث فروش سوخت مرزی بسیار فعال است؛در این مورد توضیح می فرمایید؟
با توجه به اینکه مرز مهران در استان ایلام فعال ترین مرز برای خروج زائران عتبات عالیات است، کنترل سوخت در این مرز با جدیت فراوانی صورت می گیرد. کنترل سوخت در این مرز به دو صورت ترانشیپ و ترانزیت انجام می شود. از دی ماه سال 1402 ترانزیت، بر اساس قانون باک پر در این منطقه به اجرا درآمد و ترانشیپ نیز مانند گذشته در این منطقه انجام می شود. کار دیگرانجام شده هم این است که در کارگروه اصلی مبارزه با قاچاق در منطقه ایلام، قیمت سوخت کامیون های عراقی که وارد بازارچه مرزی می شوند، به صورت باک پر محاسبه شود؛ مقدمات این کار انجام ، جایگاه سیاری هم برای این منظور نصب شده و منتظر هستیم که دیگر دستگاه های متولی نیز آمادگی لازم برای اجرا را احراز کنند. این شرکت به منظور مبارزه با قاچاق فراورده های نفتی، انتفاع مرزنشینان و رونق بازارچه های مرزی، ضمن اجرای طرح باک پر در پایانه مرزی مهران با استقرار دو جایگاه ترانزیت و ترانشیپ سیار در این مرز، با اجرای طرح باک پر، سال گذشته بیش از ۴ میلیون و ۳۰۰ هزار لیتر سوخت به نرخ تعادلی فروش ثبت و بیش از ۷۱۰ میلیارد و 800 میلیون ریال درآمد حاصله از این محل، به خزانه دولت واریز و با این شیوه کنترلی، ۲۰۸ درصد رشد درآمد فروش مرزی در این بازه زمانی ثبت شد.
به عنوان منطقه ای که مرز مشترک با کشور عراق دارید، چطور با مقوله قاچاق سوخت مقابله می کنید؟
با کشورعراق ازطریق مهران مرزمشترک داریم؛ شهرمهران در زمان دفاع مقدس سه باراشغال و بازپس گرفته شد وبه دلیل مین های باقیمانده از دوران جنگ تحمیلی درآن،همچنان ناامن است؛همین موضوع افزون برمراقبت های مرزی، روی نبود قاچاق سوخت تاثیر گذاربوده است. کشفیات در این منطقه عملیاتی، عموما نفت گاز وارداتی از مرزهای مریوان در استان کردستان و مرز خسروی در استان کرمانشاه بود که توسط کامیون های ورودی به داخل کشور انجام می شد. بنابر بررسی ها، مشخص شد که کامیون ها، داخل عراق سوخت خود را می فروختند و آب را جایگزین می کردند واز مرز خارج می شدند. با توجه به این شرایط،کامیون ها در مسیر خود تا ایلام درهر جا که می توانستند با تخلیه تدریجی آب، گازوییل را جایگزین می کردند. این موضوع به کمک اداره اطلاعات و پلیس اقتصادی پیگیری و پیرو آن از ابتدای سال 1403 تا 15 فروردین امسال، 9 دستگاه از نفتکش های حامل سوخت قاچاق کشف و در انبار ایلام تخلیه شد. از ابتدای اسفند سال گذشته تا 15 فروردین امسال 180 هزارلیتر گازوییل و 65 هزار لیترنفت سفید در این منطقه کشف و در انبارهای نفت منطقه تخلیه شد. با رصد و کنترل گشت های بازرسی،کشفیات فراورده قاچاق، رشد351 درصد را در مقایسه با سال قبل داشت و مانع از قاچاق ۴۲۲ هزار لیتر فراورده نفتی شامل بنزین، نفت سفید، گازوییل و نفت کوره شد.
خالی کردن باک و پر کردن آن با آب به جای گازوییل، یعنی شیوه ای جدید در قاچاق سوخت در این باره توضیح می فرمایید؟
بله، کامیون ها از زمانی که وارد مرز می شدند، از آنجا که پلمب ها را گمرک انجام نمی داده و پلمب ها تحویل راننده های کامیون می شده است، به مرور آبی را که داخل باک پر کرده بودند، خالی وگازوییل را جایگزین آن می کردند. در حال حاضر این شیوه قاچاق سوخت با تلاش کارکنان شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران با نیروی انتظامی، هنگ مرزی وپایش های کنترلی در این استان قفل شده است.
در بخش نفت سفید چطور؟ چه پایش ها و کنترل هایی در خصوص آن انجام می شودتا قاچاقی انجام نشود؟
در این منطقه 2400 خانوار مصرف کننده نفت سفید داریم که عمده آنها عشایر هستند. استان ایلام، میزبان عشایر4 استان است. افزون بر عشایر استان ایلام ،عشایر استان های لرستان، کرمانشاه، بخشی از کردستان و همدان در 6 ماه دوم سال به استان کوچ می کنند؛ نفت سفید مورد نیز این عشایربه صورت تجمعی خریداری و میان آنها توزیع می شود. البته پیشنهادی به مدیر عملیات و شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران ارائه شده است که نفت سفید موردنیاز این عشایر هم همانند خانوار های مصرف کننده نفت سفید، روی کارت سرپرست خانوار به آنها تحویل شود. اگر این مهم انجام شود، نفت سفید هم مدیریت می شود. برای مثال امور عشایر استان ایلام، درخواست دریافت 9 میلیون لیتر نفت سفید داده بود؛بنابرسرشماری شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران، مشخص شد فقط 2 میلیون لیتر نفت سفید به آنها قابل تحویل است و 7 میلیون لیتر نفت سفید بقیه در محل خود مصرف نمی شود. قاچاق نفت سفید اینگونه است که آن را با گازوییل مخلوط می کنند ، سپس می فروشند. شناسایی این موضوع هم نیازمند وجود آزمایشگاهی مجهز است که با توجه به ناآگاهی خریدار این موضوع صورت می گیرد .
یکی از اقدام های قابل توجهی که در این منطقه صورت می گیرد، تامین سوخت مورد نیاز زائران عتبات عالیات است؛ در این زمینه توضیح می دهید .
تقریبا 65 تا 70 درصد زوار کربلای معلی، در ایام اربعین از مرز مهران تردد می کنند و 30 درصد زوار، دیگر مرزها را برای ورود به عراق انتخاب می کنند. حدود 4 میلیون نفر فقط درمدت زمان 20 روز، از مرز مهران برای زیارت عتبات عالیات عبور می کنند. به صورت کلی، تعداد زائران در این ایام به 8 میلیون نفر می رسد.
زیر ساخت های موجود در منطقه ایلام برای 610 هزار نفر مهیاست اما در ایام اربعین، زیرساخت ها باید پاسخگوی 8 میلیون نفر باشد. 20 تا 30 نفر از همکاران ما در ایام اربعین زمان زیادی برای استراحت ندارند و شاید تنها 2 یا 3 ساعت بخوابند و این موضوع نشان از حجم بالای فعالیت ها در این منطقه دارد. منطقه ایلام در اربعین سال ۱۴۰۳ با استقرار ۶ جایگاه سیار در کنارجایگاه های ثابت، سوخت ۶۰۰ هزار دستگاه خودروی شخصی و بیش از ۲۰۰۰ دستگاه اتوبوس درون شهری و برون شهری را همراه با گاز مایع مورد نیاز مواکب تامین و توزیع کرد. در یک روز رکورد ورود وخروج 2300 خودرو در پایانه برکت برای جا به جایی مسافر در مرز مهران به ثبت رسیده است.
مصرف سوخت در این ایام چگونه است؟
در چنین ایامی مصرف سوخت به دلیل کثرت سفر زائران به عتبات و عالیات؛ افزایش می یابد؛ به طوری که این میزان مصرف در مقایسه با روزهای عادی 26 تا 29 درصد افزایش می یابد. به عبارتی مصرف سوخت، تا یک پنجم افزایش می یابد؛ در این ایام، مصرف بنزین، 25 درصد وگازوییل نیز 12 تا 14 درصد بیشتر می شود. مصرف بنزین در ایام اربعین تقریبا روزانه 250 هزار لیتر بنزین بیشتراز مواقع عادی است؛ مصرف این فراورده نفتی در استان ایلام روزانه 1 میلیون لیتر است و البته در برخی ایام خاص به یک میلیون و 600 هزار لیترهم می رسد . استان ایلام، در روزعرفه و عید قربان امسال، 250 هزار نفر را میزبان بود که در مقایسه با ایام اربعین، رقمی قابل توجه به شمار نمی آید. با توجه به نزدیک شدن به موسم اربعین حسینی، همکاران شرکت ملی پخش فراورده های نفتی منطقه ایلام آمادگی لازم را برای تامین و توزیع سوخت را دارند تا زائرانی که از مرز مهران به سمت عتبات عالیات را مشرف می شوند، از این نظر، سفری امن، روان و بی دغدغه داشته باشند.
نیروگاه ها یکی از بخش های مهمی است که ارسال به موقع سوخت به آنها اهمیت بسیار دارد، ارسال سوخت به این بخش درچه وضعیتی قرار دارد؟
سال گذشته، سوخت مایع مورد نیاز نیروگاه ها به وسیله نفتکش های این منطقه به نحو مطلوبی تامین شد ؛به گونه ای که نسبت به سال ۱۴۰۲ رشد ۶۵ درصدی را تجربه کرد. امسال هم با تلاشی بیشتر از قبل این مهم در جریان است.
بخش دیگری از وظایف شرکت ملی پخش فراورده های نفتی منطقه ایلام، تامین و توزیع سوخت هوایی است؛ عملکرد در این بخش چگونه است؟
سال گذشته این شرکت افزون بر تامین سوخت پروازهای مسافری، سوخت رسانی به بالگردهای اورژانس هوایی، هلال احمر، نظامی و انتظامی را نیز در مرکز سوخت گیری هواپیمایی فرودگاه شهدای ایلام به عهده داشت؛ به گونه ای که شاهد رشد ۶۰درصدی سوخت تحویلی به حمل و نقل هوایی و رشد ۴۳درصدی پروازها نسبت به سال ۱۴۰۲ بوده ایم. امسال نیز تلاش بر همین منوال بوده است که خدمات رسانی به این بخش به نحو مطلوب انجام شود. این منطقه با مرکز سوخت گیری هواپیمایی درفرودگاه بین المللی شهر ایلام ضمن ذخیره سازی مناسب در این ایام با داشتن ۲ واحد سوخت رسان به ظرفیت های «8» و «20» هزار لیتری، سوخت هوایی ا تی ک (ATK) و جی پی فور (JP4) پروازها، بالگردها وپروازهای VIP را بدون وقفه تأمین و عرضه کرده است؛ تعداد پروازها در تعطیلات نوروز ۹۵درصد رشد داشته است، ضمن آن که سوخت هوایی تحویلی در این ایام نیز 128 درصد رشد را نشان می دهد .
با توجه به موقعیت ایلام که به ویژه در ایام اربعین، ترددهای بسیاری را شاهد است، آیا توسعه انبارهای نفت برای سهولت در تامین سوخت صورت گرفته است؟
با توجه به اینکه انبار نفت ایلام در بافت شهری قرار دارد، در سال 94 به منظورارتقای ایمنی آن پیمانکاری مشخص اما بنا به دلایلی شهرداری مانع انجام کار شد و از آن موقع متوقف ماند. بنابر پیگیری ها و اخذ پروانه کار ازشهرداری، فروردین ماه امسال، فعالیت ها برای ارتقای انبار نفت از سرگرفته و مقرر شد پیمان سپاری شود. با توجه به زلزله ای که در ایلام اتفاق افتاده بود، ساختمان اداری انبار و سوله این انبار دچار آسیب شده بود؛ به همین خاطر مجوز ایمن سازی سوله و احداث یک ساختمان اداری اخذ شده است. فعالیتی هم درخصوص کارکنان و مسئولیت اجتماعی منطقه انجام شده و آن مجوز احداث یک زمین چمن مصنوعی در دره شهر است؛ دره شهر یکی از محروم ترین مناطق استان ایلام به شمار می آید و با موافقت مدیرعامل شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران مقرر شد زمین چمنی در آن به منظور استفاده همکاران و مردم منطقه احداث شود. در این منطقه انبارنفت شهید رضایی نیز فعال است. اجرای طرح نیروگاه خورشیدی نیز از دیگر اقدام های انجام شده درانبارهای نفت منطقه است؛ این نیروگاه خورشیدی 50 کیلواتی درانبار نفت شهید رضایی در دست ساخت بوده و پیشرفت فیزیکی آن به 90 درصد رسیده است.