نشست هم اندیشی «صیانت از حقوق شهروندی زنان شاغل» برگزار شد
در مسیر اثر گذاری
مشعل: امروزه حقوق شهروندی زنان شاغل و صیانت از آن، گستره وسیعی پیدا کرده و در همه سطوح ریشه دوانیده است. صنعت نفت نیز خارج از این دایره نیست و با توجه به این که بخشی از جمعیت شاغل در آن را زنان تشکیل می دهند، همواره مترصد فرصتی است تاگام هایی موثر در مسیر ارزش گذاری هرچه بیشتر به این بخش از جامعه کاری خود بردارد. با همین رویکرد، نشست هم اندیشی «صیانت از حقوق شهروندی زنان شاغل» با حضور صدیقه خزایی، معاون وزیر نفت در امور توسعه مدیریت و سرمایه انسانی، مسعود رحیمی، مدیرکل بازرسی، نظارت بر عملکرد و رسیدگی به شکایات وزارت نفت و مشاوران زنان این وزارتخانه برگزار و بر ضرورت حمایت از زنان شاغل تاکید شد.
صیانت از حقوق شهروندی بانوان شاغل، یکی از مسائل کلیدی در توسعه پایدار و عدالت اجتماعی در جوامع مدرن محسوب می شود؛ تا آنجا که در کشورما نیز به منظور ایجاد بستری قانونی وحمایتی برای این شهروندان، مصوبه حقوق شهروندی طراحی شده است. در نشست هم اندیشی که خردادماه امسال با تمرکز بر زنان شاغل درصنعت نفت وصیانت از حقوق شهروندی آنها در ساختمان مرکزی قدیم وزارت نفت برگزار شد، صدیقه خزایی، معاون وزیر نفت در امور توسعه مدیریت و سرمایه انسانی، موارد مختلفی را مطرح کرد.
حمایت از بانوان با فاصله گرفتن ازکلیشه ها
وی با اشاره به اهمیت روزافزون امنیت اجتماعی زنان شاغل و نقش کلیدی مشاوران زنان در این حوزه گفت: حقوق شهروندی و مسائل مدیریتی زنان شاغل جای کار بسیاری دارد؛ واقعیت این است که جملات کلیشه ای و واکنش های سرد به عملکرد زنان شاغل، همواره چالش برانگیز و مانعی فراروی موفقیت آنان محسوب می شود. وی با بیان این که گاه در محیط های کاری، فضاسازی هایی درباره بانوان شاغل صورت می گیرد، گفت: این نگاه و نگرش به جامعه بانوان، مانع از رشد و شکوفایی و در نهایت پیشبرد اهداف سازمانی است و بی انگیزگی در آنان را افزایش خواهد داد. خود من در همین مدت کوتاه دوره مدیریتی، بارها با مسائل چالش برانگیز روبه رو شده ام. خزایی باتاکید بر حمایت از زنان شاغل درصنعت نفت تصریح کرد: لازم است از مدیران زن حمایت و از کلیشه ها و فضا سازی ها فاصله گرفت؛ زنان هم همچون مردان، از توانمندی هایی برخوردارند و به جای سد راه شدن باید به آنها میدان داده شود.
ضرورت مطالبه گری زنان شاغل
معاون وزیر نفت در امور توسعه مدیریت و سرمایه انسانی گفت: متاسفانه قوانین و مقرراتی وجود داردکه بدون در نظرگرفتن مسائل زنان شاغل نوشته شده است؛ مسائلی که هر روز مشاوران با آن روبه رو هستند و نمی توانند نتایج خوبی از عملکردها و پیگیری ها بگیرند، زیرا باوجود قوانین بالاسری، راحت نمی توان چالش ها را مرتفع کرد. وی تصریح کرد: اگرچه در دولت چهاردهم، تلاش های هدفمندی از طریق ریاست جمهوری و مجلس صورت گرفته است، اما زنان شاغل برای بهبود شرایط، باید خواسته های خود را مطالبه کنند؛ به عبارتی مطالبه گر باشند و نگذارند کلیشه ها آنان را به عقب برگرداند؛ مشاوران زنان و خانواده می توانند در حل و فصل آن و حضور برابر زنان، کمک کنند. خزایی با اشاره به اینکه نباید به زنان شاغل، نگاه ابزاری داشت، تاکید کرد: لازم است در مواردی، ارزیابی عملکرد مدیران مرد مبنای احترام و ارزش گذاری آنان به بانوان قرار گیرد؛ زنان چیزی جز احترام و ارزش نمی خواهند و خواهان آن هستند که توانمندی هایشان دیده شود و خود را به منصه ظهور بگذارند و نهادینه کنند. معاون وزیر در امور توسعه مدیریت و سرمایه انسانی درباره چرایی عدم انتصاب مشاور امور زنان و خانواده وزارت نفت نیز توضیح داد: حساسیت وزیر نفت به انتخاب فردی در جایگاه مشاور امور زنان و خانواده بسیار بالا و مهم است؛ مهم از این جهت که که فرد منتخب، ایده آل حضور زنان باشد و بتواند به خوبی از حقوق آنها دفاع کند. بر همین اساس این انتصاب حتی دیر اما فردی باشدکه به نحو عالی به خواسته های زنان پاسخ دهد.
تبعیض جنسیتی نداریم
مسعود رحیمی، مدیرکل بازرسی، نظارت بر عملکرد و رسیدگی به شکایات وزارت نفت نیز با ذکر مواردی در حوزه زنان در صنعت نفت، بر این نکته که تبعیض جنسیتی را نمی پذیریم، تاکیدکرد. وی بابیان این که در حوزه مدیریتی می باید تنوع بخشی داشته باشیم، تصریح کرد: حضور زنان در جایگاه مدیرعاملی، اثرگذار در ارتقای سلامت اداری است؛ برابر آمار بانک جهانی، اگر حضور زنان در عرصه مدیریتی بالای ۳۰ درصد باشد، شفافیت مالی و اداری آن سازمان، بالای ۲۴ درصد خواهد بود؛ مطالعات دانشگاه صنعتی شریف هم حکایت از آن دارد زمانی که بانوان در عرصه مدیریتی حضور فعال تری داشته باشند، پاسخگویی در حوزه مالی و اداری بیش از40 درصد است. رحیمی ادامه داد: با تغییر فرهنگ سازمانی و هم اندیشی، هم افزایی مدیریتی زنان رخ می دهد، پس اگر در این عرصه قرار است اتفاق یا تحولی یا کیفی سازی صورت گیرد، حمایت ضروری است. مدیرکل بازرسی، نظارت بر عملکرد و رسیدگی به شکایات وزارت نفت با بیان این که باید هنرمندانه مدیریت بحران و مدبرانه مسئولیت پذیری کرد و هوشمندانه تأثیرگذاری اجتماعی داشت، تصریح کرد: امیدواریم صنعت نفت پیشران توسعه مدیران زن شود.
راهبردهای پیشنهادی بهبود امنیت اجتماعی زنان شاغل
در نشست هم اندیشی «صیانت از حقوق شهروندی زنان شاغل» طرح پیشنهادی در خصوص امنیت اجتماعی زنان شاغل صنعت نفت ارائه شد که در آن، امور زنان و خانواده وزارت اقدام به تدوین مجموعه ای از راهکارهای علمی، عملیاتی و بروز در سه سطح سیاست گذاری، سازمانی و فردی کرده است تا این راهکارها باهدف پیشگیری از آسیب، ارتقای احساس امنیت، افزایش رضایت شغلی و بهره وری زنان شاغل و به عنوان پایه ای برای اقدام های بین بخشی مؤثرتر در حوزه های صنعتی و اداری به کار گرفته شوند.
* این راهبردهای پیشنهادی در سطح سیاست گذاری (حمایت ساختاری و قانونی) شامل ایجاد سامانه یکپارچه ثبت شکایات و گزارش های آزارهای شغلی و تکمیل منشور حقوق شهروندی و اخلاق حرفه ای وزارت نفت بر پایه مبانی جدید و الزام شرکت ها به ابلاغ آن و تدوین شاخص امنیت شغلی زنان می شود.
* در سطح سازمانی (اجرایی در شرکت ها و ادارات) هم این راهبردها شامل تشکیل کارگروه های «حمایت از امنیت زنان» در هر شرکت متشکل از نماینده منابع انسانی، مشاور زنان و نماینده بخش های نظارتی نظیر بازرسی و حراست و غیره، نصب دوربین در مسیرها و حرکت های پرریسک مانند پارکینگ، مسیر تردد تا سرویس ها و راهروهای کم رفت وآمد، برگزاری دوره های سالانه اجباری پرسنل در حوزه های حقوق شهروندی، آشنایی و پیشگیری از آزارهای شغلی، رفتار سازمانی سالم، امکان استفاده منعطف از دورکاری و مرخصی اضطراری برای زنان در شرایط خاص روانی/ امنیتی و تخصیص اتاق مشاور روان شناسی و حقوقی در ساختمان های مرکزی و نواحی صنعتی می شود.
* در سطح فردی و آگاهی رسانی عمومی هم برگزاری کمپین های اطلاع رسانی در مورد حقوق زنان در محیط کار با استفاده از بنر، پوستر و استوری های فضای مجازی سازمان، ارائه بروشور «حق توست» شامل حقوق قانونی، نحوه شکایت و آشنایی با نهادهای حمایتگر و ایجاد دوره های آموزشی آنلاین برای توانمندسازی زنان در مهارت های مقابله با تهدیدهای محیط کار به عنوان راهبرد مطرح شد. تهیه طرح «پایش امنیت محیطی»، بررسی مستمر رضایت و احساس امنیت زنان با فرم های ناشناس، همچنین تدوین پروتکل «رفتار حرفه ای با زنان در محیط های مردانه» با همکاری روان شناسان صنعتی هم به عنوان راهکارهای خاص برای وزارت نفت و شرکت های تابعه اعلام شد.
صیانت از حقوق شهروندی با مشارکت بانوان
علی اکبر علیزاده، دبیر کارگروه ارتقای سلامت اداری و مبارزه با مفاسد اقتصادی هم در این نشست گفت: با هدف صیانت از حقوق شهروندی بانوان، یکی از تکالیف کارگروه ارتقای سلامت اداری، استفاده و مشارکت از ذینفعان و تصمیم گیری های آنان است؛ ادبیاتی بین المللی که از سال ۲۰۲۱ بسیار پررنگ شده است. وی تصریح کرد: در این حوزه، اتفاق خوبی در دولت چهاردهم و وزارت افتاد و کارگروه سلامت اداری بعد از ۱۲ سال که زیرمجموعه معاونت حقوقی بود، به اداره کل بازرسی، نظارت بر عملکرد و رسیدگی به شکایات وزارت نفت سپرده شد؛ در این مدت، شیوه نامه یکپارچه ای در سطح صنعت نفت تهیه و بر اساس آن، ساختار و تکالیف یکسان در سطح ستاد وزارت نفت و شرکت های اصلی و تابعه و فرعی مشخص شد. علیزاده اظهار کرد: یکی از شاخص های مهم در این شیوه نامه، مشارکت ذی نفعان و صیانت ازحقوق شهروندی است و باتوجه به جمعیت زنان شاغل در نفت، حقوق شهروندی بانوان، پررنگ تر مطرح شده است و امیدواریم با مشارکت مشاوران زنان صنعت نفت، از تشتت آرا جلوگیری شود و توانمندسازی بانوان بیش ازپیش رقم بخورد. وی تصریح کرد: مشاوران امور زنان و خانواده در تمام سطوح صنعت نفت به نمایندگی از بانوان شاغل، نقش بسیار مهمی در ارتقای وضعیت حقوق و شرایط کاری آنان ایفا می کنند. آنها اختیارات قانونی و تعاملاتی که مشاوران با معاونان وزیر و مدیران عامل شرکت ها دارند، می توانند به عنوان پل ارتباطی بین بانوان شاغل و مدیران بالادستی عمل و به بهبود شرایط کاری و اجتماع آنان کمک کنند.