پالایشگاه شهید هاشمی نژاد زمستانی گرم را برای مردم شمال شرق ایران به ارمغان می آورد
از تعهد تا رکورد
مهناز محمدی: پالایشگاه گاز شهید هاشمی نژاد، به عنوان یکی از تاثیرگذارترین مراکز تولید گاز کشور، سال گذشته با ثبت رکورد تولید گاز، سهم بسزایی در تامین امنیت انرژی مردم شمال شرق ایران ایفا کرد. در گفت وگوی اختصاصی، یحیی فیضی، مدیرعامل پالایشگاه گاز شهید هاشمی نژاد به تشریح راهبردهای کلان پالایشگاه پرداخته است؛ از برنامه های توسعه زیرساختی و تعمیرات اساسی برای آمادگی کامل در فصل سرما تا سیاست های نوین تولید محصولات با ارزش افزوده بالا که می تواند تحول شگرفی در اقتصاد منطقه ایجاد کند. این گفت وگو را در ادامه می خوانید.
پالایشگاه گاز شهید هاشمی نژاد به عنوان پایلوت طرح تحول دیجیتال در صنعت گاز ایران انتخاب شده است، لطفا در باره اجرای این طرح توضیح دهید.
در شرکت پالایش گاز شهید هاشمی نژاد بنای کسب و کار را بر سه محور اصلی اقتصاد، محیط زیست و مسئولیت اجتماعی گذاشتیم. با توجه به اینکه در همه زمینه ها در تعالی سازمانی و بقیه سیستم های مدیریتی پالایشگاه شهید هاشمی نژاد همیشه جزء شرکت های برتر در صنعت نفت و گاز کشور بوده، ضرورت حرکت در مسیر تحول دیجیتال هم به عنوان یک نیاز در این پالایشگاه همانند دیگر نقاط جهان احساس شد. بر این اساس اعتقاد داریم که در پالایشگاه شهید هاشمی نژاد اگر خواسته باشیم بهره وری را بالا ببریم و اگر خواسته باشیم رو به جلو و از خوب به عالی حرکت کنیم و برای ماندن بسازیم، نیازمند این هستیم که با علم و دانش روزآمد کار کنیم. علم و دانش امروز نیز، تحول دیجیتال و هوشمندسازی است و بر همین مبنا با همکاری اساتید بزرگ این رشته و افراد دانشگاهی در این مسیر قدم گذاشتیم، زیرا وقتی می خواهیم به صورت علمی در این مسیر جلو برویم، باید نقشه راه تحول دیجیتال در این زمینه داشته باشیم. نقشه راه تحول دیجیتال در پالایشگاه شهید هاشمی نژاد، حاصل بیش از 2 سال زحمت همکاران در تیم تحول دیجیتال این پالایشگاه و راهنمایی اساتید دانشگاه است که امروز محقق شده است. شرکت پالایش گاز شهید هاشمی نژاد نخستین پالایشگاه کشور است که نقشه راه تحول دیجیتال در آن طراحی شده است و می خواهیم آن را پیاده سازی کنیم.
تعمیرات اساسی چه میزان در تحقق اهداف و ثبت رکورد تولید در این پالایشگاه نقش داشت؟
زمستان سال 1403 را در حالی پشت سر گذاشتیم که این پالایشگاه در 4 ماه پایانی سال بدون هیچ کاهش تولید و توقفی به تولید ادامه داد و به رکورد حدود 60 میلیون مترمکعب گاز در روز دست یافت؛ رکوردی که پس از 41 سال فعالیت این پالایشگاه به ثبت رسید. به مدت 4 ماه تمام تجهیزات دوار، سیستم های کنترلی، ابزار دقیق بدون هیچ مشکلی در فضای باز پالایشگاه و در سرمای منفی 20 درجه و در آن برف و بوران بدون هیج مشکلی به فعالیت ادامه داد و با توجه به موضوع ناترازی گاز هیچ وقفه ای در تامین گاز مورد نیاز شمال شرق کشور به وجود نیامد. این موضوع نشان دهنده این است که برنامه ریزی دقیقی از سوی مسئولان پالایشگاه در بخش های تعمیرات اساسی، تامین قطعات و مواد شیمیایی، آماده سازی همکاران و انجام آموزش های لازم صورت گرفته که این موضوع مهم محقق شده است. این موضوع برای زمستان سال 1404 هم باید عملیاتی شود. در حال تعمیرات اساسی واحد های عملیاتی هستیم تا آنها را برای زمستان آماده کنیم. از سوی دیگر برنامه ذخیره سازی گاز در مخزن شوریجه نیز با قوت در حال انجام است تا در سرمای زمستان بتوانیم از این تاسیسات ذخیره سازی هم برداشت گاز انجام شود.
این پالایشگاه چگونه توانست به این رکورد بی سابقه بعد از 41 سال دست یابد؟
در پالایشگاه شهید هاشمی نژاد دو هزارو 300 نفر سرمایه نیروی انسانی وجود دارد که همیشه آماده انجام کار های جهادی هستند. همه اینها به عنوان یک تیم از واحد بهره برداری که در خط مقدم تولید پایدار گاز قرار دارد تا واحد های تعمیرات، پشتیبانی، اچ اس ای، منابع انسانی و مالی به عنوان یک تیم واحد دست به دست هم دادند تا این پالایشگاه به رکورد تولید و پایداری آن دست یابد و افزون بر آن زمستان سال گذشته را پشت سر بگذارد.
ذخیره سازی گاز در همان فاز اول مخزن شوریجه صورت می گیرد؟
بله، در حال حاضر، ذخیره سازی و برداشت گاز از فاز اول این مخزن صورت می گیرد. فاز 2 این مخزن تلاش شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران به شرکت مپنا در حال احداث است که امیدواریم به زودی محقق شود و ما بتوانیم ذخیره سازی را با 2 برابر ظرفیت انجام دهیم.
روزانه چه میزان گاز در این مخزن تزریق می شود؟
روزانه 8 میلیون مترمکعب گاز در این مخزن تزریق می شود، اما ظرفیت این مخزن تا روزانه12 میلیون مترمکعب است.
زمستان سال گذشته چه میزان گاز از این مخزن برداشت شد؟
زمستان گذشته با حداکثر ظرفیت در مدت 4 ماه پایانی سال بیش از 2 میلیارد متر مکعب گاز از تاسیسات شوریجه برداشت شد که کمک بسیاری به تامین گاز شمال شرق شد. حداکثر برداشت از این مخزن روزانه 20 میلیون مترمکعب بود که این برداشت انقلابی در تامین پایدار گاز در شمال شرق کشور به شمار می آید.
گوگرد پالایشگاه شهید هاشمی نژاد در بورس عرضه می شود؛ سازوکار فروش گوگرد در بورس چگونه و به چه میزان است؟
شفاف ترین ساختار عرضه محصول به مشتریان سازوکار بورس است. این سازوکار بورس از سوی شرکت بازرگانی گاز فراهم شده است، البته این سازو کار از قبل بوده و اکنون با قوت بیشتری ادامه دارد. گوگرد تولیدی این پالایشگاه دانه بندی شده، کلوخه و کود بنتونیت است که در بورس عرضه می شود و ادامه می یابد.
به فراخور نیاز بازار یک ارزیابی از سوی همکاران درشرکت بازرگانی گاز از نیاز بازار احصا و بر حسب نیاز بازار این مقدار در بورس عرضه می شود. عرضه در هر ماه 2 تا 3 بار صورت می گیرد.
در هر عرضه چه مقدار گوگرد به فروش می رسد؟
460هزار تن در سال تولید گوگرد پالایشگاه شهید هاشمی نژاد است. همکاران شرکت بازرگانی گاز طوری برنامه ریزی می کنند که مشتری برای این محصول وجود داشته باشد. کل گوگرد تولیدی پالایشگاه در بورس فروخته می شود.
اجرای پروژه تغلیظ گاز اسیدی در چه وضعیتی قراردارد؟
با توجه به نام گذاری شعار امسال به سرمایه گذاری برای تولید، تمرکز ویژه را روی این شعار گذاشتیم تا بتوانیم این شعار را محقق کنیم. پروژه تغلیظ گاز اسیدی را در پالایشگاه راه اندازی کردیم که 11 هزار تن به تولید گوگرد پالایشگاه اضافه می کند. با اجرای این پروژه، صرفه جویی بسیار خوب 110 تن در سال در مصرف کاتالیست را داریم و افزون بر آن روزانه 400 تن گاز دی اکسیدکربن با خلوص بیش از 96 درصد تولید می شود که این گاز را با سرمایه بخش خصوصی و شرکت های دانش بنیان به محصولات با ارزش افزوده بیشتر مانند جوش شیرین و CO2 مایع تبدیل خواهیم کرد. هم اکنون برای تولید CO2 مایع گاز متان را می سوزانند و خروجی آن به CO2 مایع تبدیل می شود که از آن استفاده می کنند. این محصول مورد نیاز بازار کشورهای همسایه است و آمادگی داریم 400 تن در روز به بخش خصوصی و سرمایه گذاران درقالب مزایده عرضه کنیم و سرمایه گذاران نیز در این زمینه سرمایه گذاری کنند.گاز CO2 با محیط زیست سازگار نیست؛ پیش بینی می کنیم با تولید این ماده و فراورش آن محصولی با ارزش افزوده بالاتر تولید و برای 200 نفر نیزدر مجاورت پالایشگاه، اشتغال مستقیم ایجاد کنیم.