راهبرد مهم شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران تکمیل پروژه های نیمه کاره است
اولویت بندی برای افزایش ظرفیت پالایش
مشعل: یکی از اولویت های مهم شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران از سال گذشته تا امروز و همزمان با شروع به کار دولت چهاردهم این بوده که افزون بر تامین نیاز کشور به انواع فراورده، روند توسعه و تکمیل پروژه ها متوقف نشود و در عین حال با مقابله انواع چالش ها و ناترازی ها، به ظرفیت پالایشی کشور بیفزاید.
راهبردهای اصلی شرکت ملی پالایش و پخش از ابتدای استقرار دولت چهاردهم و همسو با اهداف برنامه هفتم پیشرفت کشور و نیازهای این صنعت، حول چند محور اصلی ادامه پیدا کرده که افزایش تولید با تأکید بر تولیدات کیفی و تکمیل زنجیره ارزش پالایشی و بهره برداری از طرح های پالایشی در قالب ۲۴ طرح اولویت دار از جمله آنهاست؛ به طوری که برای بهره برداری از این طرح ها کمیته سرمایه گذاری و تأمین مالی نیز تشکیل شد و در نتیجه این پیگیری ها بود که طرح ایزومریزاسیون پالایشگاه شیراز در همان ابتدای دولت چهاردهم به بهره برداری رسید تا آنجا که امروز بنزین یورو۵ این پالایشگاه در دسترس قرار دارد و یا پروژه مهم دیگری همچون هیدروکراکر پالایشگاه آبادان راه اندازی شد تا روزانه ۵ میلیون لیتر نفت گاز یورو به تولیدات نفت گاز کشور اضافه شود.
تمرکز بر طرح های اولویت دار
محمدصادق عظیمی فر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران، با اشاره به شناسایی 24طرح اولویت دار گفت: «تمرکز بر تکمیل این طرح هاست و از آغاز طرح های جدید و بدون پیشرفت واقعی خودداری می کنیم. این پروژه ها با وجود سهامداران خصوصی و حمایت دولت انجام می شود و نیازمند مدیریت و هماهنگی مداوم هستند، ازاین رو نشست های هفتگی متعددی برگزار می کنیم و بازدیدهای متعددی داریم تا هرچه سریع تر این طرح ها به بهره برداری برسند.»
محسن پاک نژاد، وزیر نفت هم چندی پیش تاکید کرده بود: «با توجه به حجم سرمایه های موجود، در تلاش هستیم تا اجرای طرح های پالایشی را اولویت بندی کنیم و طرح های زودبازده را در اولویت اجرا قرار دهیم. همچنین تمام طرح های پالایشی که در سال های گذشته برنامه ریزی و تخصیص خوراک شده، در برنامه خواهد بود.»
پروژه های در نوبت رسیدگی
در میان طرح های اولویت دار صنعت پالایش، تعداد قابل توجهی از طرح ها به ارتقای پالایشگاه های موجود و افزایش تعداد آنها اختصاص پیدا کرده و پیگیری و رسیدگی به رفع موانع این پروژه ها در ابعاد مختلفی با سرعت در حال انجام است؛ برخی از این پروژه ها که در پالایشگاه های مختلف کشور در دست اجرا هستند، عبارتند از:
شرکت پالایش نفت اصفهان: احداث واحد تصفیه هیدروژنی نفت کوره (RHU) به منظور سولفورزدایی و افزایش تولید نفت کوره کم گوگرد شرکت پالایش نفت اصفهان به میزان ۳۰۰هزار تن در ماه که تا پایان سال ۱۴۰۴ به سرانجام می رسد.
شرکت پالایش نفت آبادان: مطالعات طرح توسعه فاز ۴ پالایشگاه آبادان (Bottom Upgrading)، در تکمیل طرح توسعه و تثبیت فاز ۲ پالایشگاه آبادان در جهت کاهش نفت کوره و افزایش کیفیت محصولات با رعایت الزامات زیست محیطی، به صورت جامع انجام و امکان سنجی صورت گرفته که در صورت تامین منابع مالی، طرح اجرایی خواهد شد.
شرکت پالایش نفت بندرعباس: ارتقای محصولات سنگین این پالایشگاه با هدف کاهش حداکثری میزان نفت کوره تولیدی، تولید فراورده های پتروپالایشگاهی با ارزش افزوده بالاتر و در نتیجه افزایش میزان سودآوری پالایشگاه و افزایش تولید فراورده ها از جمله دیزل با کیفیت مطابق با بالاترین استانداردهای بین المللی اروپا و سازگار با محیط زیست انجام می شود. تولید محصول راهبردی کک نفتی با کیفیت موردنیاز صنایع آلومینیوم سازی و رفع نیاز به واردات این فراورده و قطع وابستگی به خارج از کشورتولید بنزین و نفت گاز یورو ۵، تولید پروپان، بوتان و انواع حلال ها، تولید روغن های پایه ۲ و ۳ از جمله دیگر اهداف این طرح است. این طرح در قالب سه فاز احداث واحدهای فرایندی، واحدهای جانبی و روغن سازی تا پایان سال ۱۴۰۴ به بهره برداری می رسد.
شرکت پالایش نفت امام خمینی(ره) شازند: طرح تولید کک سوزنی با هدف کاهش نفت کوره و تولید ۹۵۰۰۰ تن کک در سال متناسب با میزان نیاز کشور پیش بینی شده است و طبق برنامه تا نیمه سال ۱۴۰۴ به سرانجام خواهد رسید.
شرکت پالایش نفت تهران: احداث واحدهای تصفیه نفتای سنگین و تبدیل کاتالیستی (CCR) با هدف کاهش بنزن از بنزین تولیدی و بهبود کیفی و کمی بنزین با افزایش تولید از ۶.۵ میلیون لیتر به ۸ میلیون لیتر بنزین و استاندارد یورو ۵ پیش بینی شده است.
شرکت پالایش مهر خلیج فارس: پالایشگاه میعانات گازی با ظرفیت ۱۲۰ هزار بشکه در روز با هدف تولید بنزین و نفت گاز با استاندارد یورو ۵ و گازمایع برنامه ریزی شده است. مجلس شورای اسلامی سال گذشته ۵۵۰ میلیون یورو تسهیلات به صورت نفت خام به این پروژه اختصاص داد و هم اکنون با 76 درصد پیشرفت در فاز اول در حال ساخت است و امیدواریم این پالایشگاه ظرف دو سال آینده وارد مدار شود. این پالایشگاه می تواند به تنهایی بیش از ۱۵ میلیون لیتر تولید بنزین کشور را افزایش دهد.
شرکت پالایش آدیش جنوبی: احداث پالایشگاه میعانات گازی به ظرفیت ۶۰ هزار بشکه در روز و با هدف تولید بنزین و نفت گاز با استاندارد یورو ۵ برنامه ریزی شده است. این پروژه در حال حاضر بیش از 93 درصد پیشرفت دارد و پیش بینی می شود در نیمه اول 1404 به بهره برداری برسد.
شرکت پالایش نفت تبریز: پیش بینی اجرای طرح جامع با هدف افزایش بنزین و نفت گاز و به حداقل رساندن تولید نفت کوره که پیش بینی می شود در 1405 به سرانجام برسد.
شرکت پالایش نفت لاوان: طرح احداث واحد تقطیر در خلا جدید و قیرسازی با هدف تبدیل ته ماند برج تفطیر اتمسفریک به محصولات با ارزش افزوده پیش بینی شده است. عملیات اجرایی این طرح آغاز شده است و پیش بینی می شود در پایان 1404 به سرانجام برسد.
شرکت پالایش نفت کرمانشاه: طرح ارتقای کمی و کیفی فراورده های تولیدی با هدف کاهش گوگرد نفت کوره، تولید کک، تصفیه هیدروژنی نفتا و ایزمریزاسیون و ارتقا به استاندارد یورو ۵ که طبق پیش بینی تا پایان سال ۱۴۰۴ به سرانجام می رسد.
شرکت پالایش نفت آناهیتا: احداث پالایشگاه نفت خام با هدف افزایش تولید بنزین و نفت گاز کشور با استاندارد یورو ۵ به ظرفیت ۱۵۰هزار بشکه در روز پیش بینی شده که این پروژه در انتظار سرمایه گذاری مناسب است.
پروژه پیشگامان سیراف: این پالایشگاه با ظرفیت 60 هزار بشکه پیش بینی شده و هم اکنون بالای ۵۰درصد پیشرفت دارد و با توجه به پیگیری های مستمر انجام شده و رفع موانع اجرایی پیش بینی می شود تاپایان 1405 تکمیل و آماده بهره برداری شود.
نکته قابل توجه درباره پروژه های پالایشی جدید همچون پروژه های پالایشی مهر، آدیش، خوزستان، جاوید انرژی و آناهیتا ضرورت ورود سرمایه گذاران جدید است. در واقع چالش اصلی در زمینه اجرایی نشدن و تاخیر در این طرح های تعریف شده که عمدتا مگاپروژه هستند، تامین مالی مناسب است. در صورتی که ۳۰درصد از منابع مالی را از طریق ظرفیت بازار سرمایه، ۱۵درصد از آورده سهامداران و مابقی نیز از تجمیع سرمایه دیگر پروژه های پالایشی تأمین شود، می توان امیدوار بود که این طرح های پالایشی به سرانجامی مطلوب برسند.
مصوبه های مهم برای دو پتروپالایشگاه
ضرورت تامین نیاز داخل و اهمیت حضور در بازار بین المللی فراورده ها باعث شده است در سال های اخیر تلاش زیادی برای افزایش ظرفیت پالایشگاهی انجام شود. ظرفیت پالایشگاهی نفت کشور در سال های اخیر به مرز ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است و وزارت نفت در کنار مگا پروژه های پالایشگاهی، ایجاد پالایشگاه های کوچک(مینی ریفاینری) ۵ تا ۵۰ هزار بشکه و پتروپالایشگاه های ۱۵۰ تا ۳۰۰ هزار بشکه ای را هم در دستور کار دارد.
در این میان، پیگیری برای تکمیل پروژه های مهم دیگری در سطوح بالاتر در دولت ادامه دارد. پروژه پتروپالایشگاه شهید سلیمانی از چهار سال پیش آغاز شده، اما هنوز نیازمند حمایت مالی است.
بنابر اعلام عظیمی فر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران، انعقاد مشارکت نامه و تامین مالی ساخت پتروپالایشگاه شهید سلیمانی با ظرفیت 300 هزاربشکه در روز نفت خام سنگین با بانک ها و هلدینگ های بزرگ داخلی، اخذ مصوبه شورای اقتصاد برای احداث این پتروپالایشگاه و انعقاد قرارداد واگذاری زمین اجرای این طرح انجام شده است.
همچنین مشارکت نامه و تامین مالی ساخت پالایشگاه مروارید مکران با ظرفیت پالایش روزانه 300 هزاربشکه نفت خام سنگین و فوق سنگین با بانک ها و هلدینگ های بزرگ داخلی منعقد شده و در حال پیگیری است. به نظر می رسد روند پیگیری و رسیدگی به امور پروژه های نیمه کاره پالایشی از ابتدای دولت چهاردهم با نتایج قابل قبولی ادامه دارد و به زودی باید در انتظار نوبت افتتاح این پروژه های بزرگ باشیم.
بی تردید تکمیل طرح های اولویت دار، در همه بخش های صنعت نفت از جمله پالایش و پخش فراورده های نفتی به عنوان سیاستی راهبردی، می تواند افزون بر افزایش ظرفیت پالایشی کشور برای پاسخگویی به نیازهای داخل، مدخلی باشد برای سودآوری و حضور چشمگیر تر این بخش از صنعت نفت در بازارهای جهانی به واسطه صادرات مازاد محصولات پالایشی.