تصویری از تلاش شبانه روزی کارکنان در فاز یک پارس جنوبی
ثبت رکوردهای پیاپی در موسم ناترازی
مشعل: تولید گاز در وسط آب و روی سکوی دریایی که همواره با تلاطم روبه روست، تصویری غیرقابل وصف است؛ از این منظر که گاز با حجم بزرگی از یک فعالیت تولیدی در میانه دریا، جایی که سازه های فولادی یک سکوی عظیم الجثه با امواج دریا گره می خورد، از اعماق آب به خشکی می رسد و طی فرایندی پالایشی، با پیمودن چند صد کیلومتر راه جاده ای و کوهستانی، گرمابخش خانه ها می شود. بازدید از سکوی فاز یک پارس جنوبی در 105 کیلومتری ساحل خلیج همیشه فارس با توضیحات تکمیلی بهمن طاهر پور، رئیس عملیات تولید این سکوی دریایی، فرصتی شد تا اوج عظمت این تلاش را که در سایه همدلی کارکنان این منطقه عملیاتی رقم خورده است، نظاره گر باشیم.
فرصتی برای بازدید از سکوی فاز یک پارس جنوبی در دو هفته مانده به شروع سال جدید فراهم شد تا از نزدیک، با تلاش کارکنان در زمستان سردی که با ناترازی گاز پیوند خورده بود، آشنا شویم. در این بازدید بهمن طاهر پور، رئیس عملیات تولید سکوی دریایی فاز یک پارس جنوبی به تشریح اقدام های انجام شده در زمستان امسال و تلاش شبانه روزی همکاران این سکو پرداخت.
رئیس عملیات تولید سکوی دریایی فاز یک پارس جنوبی درباره تفاوت زمستان 1403 با سال قبل از آن با توجه به سرمای هوا و ناترازی گاز توضیح داد: امسال افزون بر تمهیدات مناسب و تعمیرات اساسی تمامی سکوهای پارس جنوبی، اقدام های فرایندی، بهره برداری و افزایش چند حلقه چاه نیز در دستور کار قرار گرفت که با انجام این اقدام ها، امسال چندین بار رکورد تولید شکسته شد و آخرین رکورد شاهد تولید بیش از 716میلیون مترمکعب گاز در پارس جنوبی بودیم.
وی با اشاره به سابقه افت یا قطع گاز در برخی شهرهای شمالی و شمال غرب کشور طی سال های گذشته اظهار کرد: امسال با وجود شدت سرما در مقایسه با سال های قبل، این مساله رخ نداد و تولید گاز بیشتری در پارس جنوبی شاهد بودیم.
لغو مرخصی ها با توجه به حساسیت بالای کار
رئیس عملیات تولید سکوی دریایی فاز یک پارس جنوبی همچنین با اشاره به حساسیت کار در شرکت نفت و گاز پارس، بویژه در سکوهای پارس جنوبی برای تامین گاز کشور یادآور شد: حساسیت کار برای کارکنان به زمان خاصی محدود نمی شود و از ابتدا تا پایان سال، زندگی و کار به شکل اقماری در وسط دریا برای تولید حداکثری به صورت شبانه روزی تداوم دارد؛ هرچند از ماه مهر تا پایان فروردین که ما آن را فصل سرد سال تلقی می کنیم، حساسیت در بخش تولید به میزانی است که حضور حداکثری تمام نفرات اهمیت دارد؛ از این رو مرخصی کارکنان سکو مگر در موارد خاص لغو می شود.
وی با اشاره به اینکه یک سوم مخزن مشترک پارس جنوبی در خاک ایران است، گفت: با توجه به اینکه میزان مصرف در دو کشور ایران و قطر، قابل مقایسه نیست و طرف قطری بیشتر در زمینه صادرات تمرکز دارد، این مهم انگیزه مضاعفی شده تا حداکثر برداشت از این مخزن مشترک را داشته باشیم تا عقب نمانیم.
به گفته او، در حال حاضر برداشت گاز دو کشور قطر و ایران از مخزن مشترک برابر و حتی ایران بیشتر است. این در شرایطی است که شرکت های غول پیکر فعال در دریا (آف شور) در سمت قطر هستند و در این سو، ایران توسعه فازهای مختلف پارس جنوبی را پس از خروج شرکت های خارجی به دلیل تحریم از بعد فازهای 6، 7 و 8 با توان ساخت داخل به ثمر رسانده است.
طاهر پور با اشاره به اینکه در طرح توسعه پارس جنوبی 24 بلوک گازی در این منطقه برنامه ریزی شد و تمام آنها بجز فاز 11 در حال تولید هستند، گفت: درمجموع 37 سکوی تولیدی (سرچاهی) و دو سکوی اقامتی و فراورشی وجود دارد که مجموع سکوها را به 39 عدد می رساند. مجموع این سکوها پس از تکمیل فاز 11 به 41 سکو خواهد رسید. برخی از سکوها نیز در حال افزایش چاه و به تبع آن افزایش تولید هستند.
فاز یک از نمای نزدیک تر
طاهرپور با ارائه جزئیاتی از سکوی فاز یک پارس جنوبی که شامل سه سکوی اقامتی سرچاهی SPD1 و همچنین فراورشی است، تولید آن را در محدوده مصوب تعیین شده، یعنی روزانه 28.3 ميليون مترمکعبی گاز ذکر کرد و توضیح داد: سکوی فاز یک (SPQ1) یک سکوی مادر در پارس جنوبی به شمار می رود که همه نیازهای تعمیراتی، بهره برداری و پشتیبانی فازهای یک تا 10 پارس جنوبی را تأمین می کند. در فاز یک، گاز تولیدی در 2 سکوی سر چاهی (well head platform) با نام های اختصاری SPD-1 و SPD-2 هر کدام دارای 6 حلقه چاه به سکوی بهره برداری (SPP-1) هدایت شده و پس از جداسازی آب همراه گاز با عملیات فرایندی (TEG) ، گاز و میعانات گازی به صورت دو فازی به وسیله خط لوله 32 اینچی به پالایشگاه فاز یک در خشکی منتقل می شود. در مجموعه سکوهای فاز یک، سکوی سکونتی (SPQ-1) با ظرفیت 90 نفر برای نیروهای بهره برداری و نیروهای پشتیبانی در فازهای بعدی پیش بینی شده است. سکوی فاز یک پارس جنوبی در نیمه دوم سال 1382 به بهره برداری رسیده است.
وی با اشاره به تفاوت عمده سه سکوی فاز یک پارس جنوبی توضیح داد: در برخی سکوهای پارس جنوبی، فقط در شرایط کار تعمیراتی، نیرو اعزام و مستقر می شود. بخش دیگری از سکوها با آنکه طراحی بدون نفر دارند، به دلیل شرایط کاری، حساسیت و ضرورت تولید پایدار و حداکثری، تعدادی نیرو، آن هم در حدود 12 تا 15 نفر مستقر کرده ایم.
طاهرپور با اشاره به پراکندگی سکوهای پارس جنوبی که از بندر عسلویه با فاصله 85 تا 140 کیلومتری واقع شده اند، گفت: با هدف پشتیبانی بهتر، سکوهای پارس جنوبی از سال گذشته به 2 ناحیه (یک و 2) تقسیم شده اند که سکوی فاز یک، وظیفه پشتیبانی سکوهای ناحیه یک را به عهده دارد.
برنامه ریزی برای تولید در طول سال
وی با اشاره به برنامه تولیدی شرکت نفت و گاز پارس که به دو بخش فصل سرد و گرم تقسیم می شود، گفت: در فصل گرم برخلاف تصور دیگران که نیاز کمتری به گاز داریم، فشار کاری کمتر نمی شود و تمرکز به سمت تامین گاز صنایع و نیروگاه هاست که در فصل سرد، این موضوع برعکس می شود.
همچنین در این مقطع، با هدف آمادگی حداکثری برای فصل سرما، تعمیرات اساسی در دستور کار است و هر سکو برای انجام این عملیات یک هفته تا 10 روز توقف تولید دارد.
او همچنین در بخشی دیگر از این گفت وگو با اشاره به عمر تولیدی مخازن نفتی و گازی و کاهش طبیعی ظرفیت تولید در آنها گفت: از سال 1382 که اولین سکوهای فاز یک و 2 شروع به تولید کردند، نزدیک به 20سال می گذرد و طبیعی است که افت فشار داشته باشیم. بنابراین روش های فشارافزایی در دستور کار قرار دارد.
طاهرپور در ادامه از تلاش شبانه روزی همکاران خود در زمستان امسال تشکر کرد و به آنها خدا قوت گفت و اشاره کرد: در تمام کشور هر یک از مشاغل زحمات قابل تقدیری را در دستور کار دارند. همه یک چرخه ای را به نتیجه می رسانند که خروجی آن رفاه و آسایش برای تمامی هموطنان است. همه ما وظیفه محول شده ای را به دوش داریم که آن را با عشق و علاقه انجام می دهیم و نسبت به انجام آن متعهد هستیم؛ اما بعد مسافت، دوری از خانواده و دسترسی نداشتن به شهر و محل سکونت، سختی کار را چند برابر می کند. در این میان، تحریم فشار کاری حاکم بر سکو را بیشتر کرده است؛ اما سعی می کنیم با خلاقیت، فعالیت بیشتری انجام دهیم تا هموطنان بتوانند بیشترین بهره را از گاز ببرند و با استفاده درست از این نعمت الهی، باعث لذت ما از کار نیز شوند.