آخرین روزهای اسفند، در گاه شمار امسال ورق می خورد تا با همه فراز و نشیب هایی که از سر گذرانده، به پایان سال 1403 برسد که در این گاه شمار، صنعت پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران نیز رخدادهای متعددی را ثبت کرده است. شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران، یکی از مجموعه های مهم صنعت نفت است که عملکرد و بخشی از محصولاتش به طور مستقیم با اقشار مختلفی از مردم سروکار دارد. به همین دلیل هرگونه تغییر در روند کاری آن می تواند تاثیرات مهمی را در جامعه ایجاد کند. با این رویکرد بوده که با وجود رخدادهای مختلف سیاسی و اقتصادی در کشور و جهان، اجازه داده نشد خللی در زنجیره تولید و توزیع فراورده های نفتی به وجود آید.
تامین سوخت زمستانی در اولویت برنامه های پالایش
موضوع تامین انواع سوخت با محوریت بنزین از ابتدای سال در کنار اجرای پروژه های توسعه ای در دستور کار بود؛ اما با شروع فعالیت دولت چهاردهم، در حوزه پالایش و پخش اقدام هایی متنوع در بخش های توسعه ای و تامین نیاز کنونی پالایشگاه ها و شبکه صورت گرفت.
بر این اساس، دولت چهاردهم از شروع فعالیت رسمی در مردادماه، نسبت به ابتدای سال 1403 روزانه به طور میانگین یک میلیون و 829 هزار بشکه نفت خام ، 466 هزار بشکه میعانات گازی و در مجموع روزانه 2295 هزار بشکه مجموع خوراک پالایش شده را تحویل داده است. همچنین در همین مدت به طور میانگین 11.5 میلیون لیتر در روز گاز مایع، روزانه 116.9 میلیون لیتر بنزین موتور، 6.8 میلیون لیتر در روز نفت سفید، روزانه111.2 میلیون لیتر نفت گاز و همچنین 64.9 میلیون لیتر در روز نفت کوره تحویل شده است.
تحویل سوخت به نیروگاه ها فراتر از تعهد
بنزین موتور(پالایشگاهی) شامل بنزین معمولی و یوروسوپر است که در دولت چهاردهم روزانه به طور میانگین 104.9 میلیون لیتر پالایش شده و مجموع نفت گاز (نفت گاز معمولی، نفت گاز یورو)تولیدی پالایشگاه ها نیز در این بازه زمانی 111.2 میلیون لیتر در روز بوده است. در مورد تحویل خوراک به نیروگاه ها در همین مدت هم باید گفت که تحویل نفت گاز به نیروگاه ها مطابق برنامه ابلاغی در سال 1403 و بالاتر از آن هم بوده است، به نحوی که آذر امسال 124 میلیون لیتر در روز(11درصد بالاتر از برنامه) نفت گاز تولید و بیش از 50 میلیون لیتر در روز هم به نیروگاه ها تحویل شده که 102 درصد بالاتر از برنامه تعهد شده بوده و این روند تا پایان سال ادامه داشته است.
از آنجا که عملکرد وزارت نفت در حوزه پالایش و پخش با تامین سوخت برای بخش خانگی، صنعتی و نیروگاهی تعریف می شود، بررسی این عملکرد خالی از لطف نیست. بر این اساس از ابتدای امسال تا پایان دی ماه، تولید نفت خام و فراورده های نفتی افزایش داشته و به طور مشخص شاهد افزایش 60 هزار بشکه ای تولید روزانه نفت خام،افزایش روزانه 11 میلیون لیتری بنزین و افزایش 12 میلیون لیتری روزانه نفت گاز بوده ایم.
اجرای پروژه های توسعه ای با محوریت تکمیل شبکه انتقال
در سال 1403، علاوه بر تکمیل و توسعه خطوط انتقال، پروژه هایی در حوزه ساخت داخل تجهیزات و فناوری های جدید، افزایش جایگاه های سی ان جی و بهبود کیفیت بنزین و سایر فراورده های نفتی نیز اجرا شده است. ظرفیت انتقال فراورده های نفتی کشور از طریق خطوط لوله به بیش از ۲۰۰ میلیارد لیتر نفت خام و انواع فراورده های نفتی رسیده که مطابق با برنامه ریزی های انجام شده تا پایان سال 1403 و بهار 1404 با افتتاح پروژه های جدید، یکهزار کیلومتر دیگر به خطوط انتقال فراورده های نفتی اضافه خواهد شد و دستاورد قابل توجهی در حوزه سوخت رسانی ایمن، پایدار و بی وقفه نفت و فراورده به ثمر خواهد نشست.
در سال 1403 و در حوزه تکمیل خطوط انتقال فراورده، فاز اول طرح احداث خط لوله 26اینچ بندرعباس – سیرجان – رفسنجان به طول 461 کیلومتر اجرا شد. ظرفیت انتقال فراورده این خط لوله،300 هزار بشکه در روز است و 160 میلیون یورو و 5370 میلیارد ریال برای اجرای آن هزینه شده است. یکی دیگر از خطوط انتقال اجرا و به بهره برداری رسیده در سال 1403 فاز اول طرح احداث خط لوله 30- 32 اینچ سبزآب- شازند به طول 340 کیلومتر است. ظرفیت انتقال فراورده این خط 450 هزار بشکه در روز نفت خام ترش است که برای اجرای آن 64.2 میلیون یورو و 5649 میلیارد ریال هزینه شده است. خط لوله 14 اینچ تبریز – خوی – ارومیه(خط اصلی) به طول 222 کیلومتر بوده و این پروژه که 9600 میلیارد ریال اعتبار برای آن هزینه شده، ظرفیت انتقال 65 هزار بشکه فراورده در روز را دارد.
اجرای كهاب در یکهزار جایگاه توزیع سوخت کشور
یکی دیگر از پروژه های مهم اجرا شده در سالی که گذشت (1403)، اجرای طرح كهاب در یکهزار جایگاه توزیع سوخت بوده است. مصوبه مربوط به اجرای طرح محیط زیستی و صرفه جویی کننده کهاب (کاهش، هدایت، انتقال و بازیافت بخار بنزین) مربوط به حداقل یک دهه قبل بوده و قرار بود تا سال 1401 همه جایگاه های بنزین، انبارهای نفت و نفتکش های حامل سوخت برای نصب تجهیزات و بهره برداری از طرح کهاب آماده باشند که این روند عملیاتی نشد.
حالا و تا پایان سال ۱۴۰۳ با توجه به تاکیدی که شرکت پالایش و پخش بر اجرای این طرح داشت، در بیش از یکهزار جایگاه توزیع سوخت این طرح اجرا شد.
اتصال 4 نیروگاه به شبکه انتقال
پروژه دیگری که در سال 1403 دنبال شد، پروژه اتصال نیروگاه های واجد شرایط به خطوط انتقال بود. این پروژه به طول 10.5 کیلومتر (اتصال 4 نیروگاه) با اعتبار 17.8 میلیون یورو اجرا شد که با اجرای آن، بخش قابل توجهی از نگرانی نیروگاه ها به تامین سوخت برطرف شد.
12 جایگاه سی ان جی در مدار بهره برداری
12 جایگاه سی ان جی جدید در استان های كرمان، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی، سیستان و بلوچستان و لرستان به بهره برداری رسید و تلاش می شود سهم سی ان جی از سبد سوخت کشور هر روز بیشتر از قبل شود.
افزایش 1500 مخزن داربه ناوگان ریلی انتقال فراورده
در سال 1403 برخی دیگر از اقدام های زیرساختی و پروژه های اثرگذار بر شبکه تولید و توزیع فراورده های نفتی انجام شده است. یکی از این اقدام ها برنامه منظم و بدون توقف توزیع بیش از ۳۰۰ میلیون لیتر فراورده نفتی در روز و تأمین سوخت نیروگاهی بوده که در مقایسه با سال 1402 بیش از ۴۳ درصد رشد داشته است. در کنار این موارد، شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران در سال 1403 با افزایش یکهزار و ۵۰۰ مخزن دار به ناوگان ریلی انتقال فراورده و ۲ هزار و ۲۰۰ دستگاه نفتکش جاده پیما، شبکه توزیع سوخت مایع کشور را تجهیز و نوسازی کرده است.
توسعه و تثبیت ظرفیت پالایشگاه آبادان (فاز دوم)
شرکت های زیرمجموعه شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران هم در سالی که گذشت، به عنوان بازوهای اجرایی این مجموعه عملکرد خوبی در عمل به تعهداتشان داشته اند. اجرای طرح توسعه و تثبیت ظرفیت پالایشگاه آبادان (فاز دوم) و طرح بهبود فرایند و بهینه سازی واحد RHU پالایشگاه اصفهان و شروع پروژه های توسعه ای برای متنوع سازی سبد سوخت از جمله این اقدام ها بوده اند.