قصه «دانشور» و هیجانش برای کمک 8 سال پیش با نفت گره خورد
یکی دیگر از اعضای خانواده اچ اس ای «سعید» است از تبار «دانشور»ها. مردی بالابلند که تجربیات زندگی اش خلاصه می شود در 35سالی که پشت سر گذاشته. «دانشور» به وقت کودکی و نوجوانی هم عاشق هیجان بوده و شاید به همین دلیل، در کارهای هیجانی داوطلب می شده. به مرور زمان که قد کشیده و بزرگ تر شده، در اتفاقاتی که در محل زندگی اش رخ می داده، خودجوش ورود می کرده تا باری از دوش دیگران بردارد. قصه «سعید» از خانواده «دانشور»ها و هیجانش 8 سال پیش با نفت گره خورد و او شد یکی از اعضای خانواده اچ اس ای: «موقعیتی پیش آمد و جذب نفت شدم.»
تحویل سال نو دور از خانواده
4 شاید هم 5 سال اول خدمتش در واحد اچ اس ای، برای او سرشار بوده از هیجان: «در تمام این مدت سعی کردم هر روز یک چیز یاد بگیرم و در کنارش، تحصیلاتم را ادامه دادم.» «سعید» از طایفه «دانشور»ها 8 سال گذشته برایش خوب بوده؛ سال هایی که 3 سال جدید را در میان خانواده اچ اس ای تحویل کرده: «اولین بار خیلی سخت بود. عادت نداشتم دور از خانواده دور هفت سین بنشینم؛ اما به پذیرش رسیدم و با آن کنار آمدم.»
سال 1404؛ شاید سال ازدواج و زندگی مشترک
سختی روزها و ماه های اول برای «دانشور» گذشته و حالا در میان همان مردان آشپزی می کند و به وقت فراغت درددل و گاهی هم پای حرف های دل آنها می نشیند: «هرکدام کمی آشپزی بلد بودیم و اینجا اطلاعاتمان را به اشتراک می گذاریم. به عنوان مثال اغلب جمعه ها آبگوشت بار می گذاریم.» اوقات فراغتشان هم به چک کردن تجهیزات، پینک پنگ و... می گذرد. سال 1403 در حوزه کار سال بدی نبود؛ اما در میان ورق هایی که به زندگی شخصی اش تعلق دارد، روزهای سخت کم نداشته. نقشه «سعید» از اهالی «دانشور» برای سال 1404 آموزش بیشتر و کسب تجربیات جدید است: «یاد گرفتن در کار ما انتها ندارد و باید همیشه به روز باشیم. در زندگی شخصی ام هم دنبال ازدواج و تشکیل خانواده ام؛ شاید اتفاق بیفتد.»
6-7 سال اول را در پالایشگاه نفت بندرعباس گذرانده است
21 سال پیش، درست زمانی که تازه پا به دهه 20 زندگی اش گذاشته بود، وارد واحد اچ اس ای شد. «امیر» از طایفه «منتقبی»ها، در آن دوران، ساکن بندرعباس بود: «شنیدم پیمانکاری جذب نیرو دارد. از آنجا که به این کار علاقه داشتم، خدا را شکر شرایط طوری پیش رفت که جذب نفت شدم.» «منتقبی» از همان زمان تا به امروز در بخش اچ اس ای مشغول به کار است. 7-6 سال اول خدمتش را در پالایشگاه نفت بندرعباس گذراند و بعد راهی تهران شد: «آتش نشانی، ریسک ها و استرس های خاص خودش را دارد. بی خوابی و مشغله های فکری هم هستند.» حرف از گذشته که به میان می آید، لبخند ریزی به صورتش نقش می بندد: «در ابتدای کار 2 ماه آموزشی داشتم.» او به مرور زمان در کنار باسابقه ها آموخته که چطور با سختی های کار، استرس ها و مشغله های فکری کنار بیاید.
به دل آتش می زدم، جوان بودم و سر نترسی داشتم
نجات جان انسان ها هم جزئی از خاطرات شیرین و دلنشین همان سال هاست برایش؛ خاطراتی دلچسب که به همان دهه 20 زندگی اش برمی گردد؛ دوران خدمتش در پالایشگاه نفت بندرعباس: «در پالایشگاه در گروه آتش نشانی بودم. تیمی 6-5 نفره بودیم که هم هیجان داشتیم و هم جوان بودیم و سر نترسی داشتیم.» در آن دوره دو بار از میان شعله های آتش دو زندگی را نجات داده: «یک بار هم در رستوران غذا در گلوی فردی گیر کرد و دچار خفگی شد. خدا را شکر توانستم احیایش کنم. نجات جان انسان ها حس خوبی است که نمی توان به چیزی تشبیه اش کرد.»
1404 مصادف شده با رمضان، ان شاء الله سال خوب و پربرکتی باشد
سال 1403 برای «امیر» از خانواده «منتقبی»ها سال خوبی بوده؛ البته به لحاظ کاری؛ سالی کم حادثه و کم دردسر؛ اما وقتی بخش زندگی شخصی اش را در سالی که گذشت، مرور می کند، خیلی راضی به نظر نمی رسد. گویی زندگی خیلی سر سازگاری با او نداشته: «مثل همه شهروندان درگیری ها و دغدغه هایی را پشت سر گذاشته ام؛ البته دغدغه های شخصی و خانوادگی هم بود.» «امیر منتقبی» گفتن از سال 1403 را سخت می داند و به یک جمله اکتفا می کند: «فقط گذشت.» سال از مُد افتاده با همه خوشی ها و ناخوشی هایش به برگ آخرش رسید و جا برای سال جدید باز کرد؛ سالی که «منتقبی» معتقد است مصادف شدنش با ماه رمضان، نوید سالی پربرکت را می دهد: «ان شاء الله سال خوب و پربرکتی باشد.» این عضو خانواده اچ اس ای در حیطه کار برای سال جدید دغدغه ای ندارد: «اهداف برای سال جدید از پیش تعیین شده و ان شاء الله هر کدام از این اهداف در زمان مشخص شده، انجام می شوند.» هرچند صحبت به اهداف شخصی در سال جدید که می رسد، لبخندی نه از سر رضایت بر لبش می نشیند: «حقیقتا نمی شود هدفی داشت. باید روزمرگی کنیم تا ببینیم چه می شود.»
از کار در کارخانه تا 18سال خدمت به نفت
تقویم به دهه 80 رسیده بود که «مهدی» پسر «علیپور» بزرگ، کارش را در خط مونتاژ یکی از کارخانه ها رها کرد و به نفت پیوست. ماجرایی که به 18سال قبل برمی گردد: «از همان ابتدا به واحد اچ اس ای پیوستم و تا امروز در خدمت این واحد هستم.» وجه مشترک مردان واحد اچ اس ای علاقه و هیجان است؛ چون «علیپور» را علاقه به کار به این سمت و سو کشیده است: «از همان ابتدای کار، آموزش دیدیم و دوره های نیمه تخصصی را گذراندیم.» بی شک 18سال کار با چاشنی سختی ها و آسانی ها جان گرفته تا به امروز برسد: «دوره های آموزشی برای این واحد مثمرثمر بوده و کمک کرده تا اطلاعاتمان را ارتقا بدهیم.» برخی مردانی که همزمان با «علیپور» یا کمی بعد از او به عضویت اچ اس ای درآمده اند، ارتقای شغلی را در کارنامه کاری شان می بینند: «برخی اعضا به دلیل داشتن مدرک مرتبط و ادامه تحصیل ارتقا گرفتند و حالا به عنوان افسر یا معاون در واحد فعالیت می کنند.»
سال 1402 برایش هنوز طعم تازگی و شیرینی دارد؛ دختردار شدم
سال 1403 قدیمی شده و به خاطرات پیوسته؛ سالی که «علیپور» شاکر است بی اتفاقی ناگوار سپری شده است: «خدا را شکر. سال خوبی بود. مثل همه سال هایی که رفته اند و سال هایی که پیش رو داریم، سختی هایی هم داشت.» در میان همه سال هایی که در تقویم زندگی اش ثبت شده اند، سال 1402 برایش هنوز طعم تازگی و شیرینی دارد: «سال 1402 صاحب یک دختر شدم؛ بزرگ ترین و شیرین ترین اتفاق زندگی ام.» «علیپور» و خانواده کوچکش مثل همه ایرانیان چشم انتظار نو شدن سال هستند به امید روزهای خوش؛ هرچند «علیپور» در قامت مرد خانه، دل نگرانی های خاص خودش را هم دارد: «سالی که گذشت از لحاظ معیشتی سخت بود. فکر می کنم در سال پیش رو هم در بعد معیشت کار سختی در پیش داشته باشیم.»
ان شاء الله اتفاقات خوبی رقم بخورد
امسال که تمام شود و سال 1404 با همه شگفتانه هایی که برای مان در نظر گرفته، از راه برسد، امیدها جوانه می زنند؛ زیرا بهار نویدبخش تازگی و معجزه طبیعت است: «از نظر کاری، خیلی دغدغه سال جدید را ندارم؛ چون با تیمی حرفه ای کار می کنم که در هر شرایطی درک متقابل داشته و حمایت هایش را دریغ نکرده است.» هرچند پدر «علیپور» کوچک- دخترش- دغدغه فردای خانواده را دارد و به این می اندیشد که زندگی را به کام خانواده بچرخاند؛ اگرچه دلواپس این است که آیا زورش به چرخ زندگی می رسد یا خیر: «هر آدمی در هر جایگاهی دوست دارد شرایط را برای خودش و اطرافیانش بهتر کند. این خواستن با آمدن سال جدید قوت بیشتری می گیرد. امیدوارم شرایط کاری در سال 1404 برای همگان و من خوب باشد و اتفاقات خوبی رقم بخورد.» بعد از همه گیری کرونا دغدغه ای به دغدغه های «علیپور» اضافه شد:«بعد از کرونا بچه ها کمی وسواس پیدا کردند و کمتر از خانه بیرون می آیند. دوست دارم در سال جدید شرایط را به حالت قبل برگردانم،ان شاء الله که درست شود.»
دریچه ای به دنیای مردان اچ اس ای 24 ساعته هوشیارند
واحد اچ اس ای؛ مردانی از جنس خطر که 24ساعته هوشیارند برای جولان دادن ایمنی در ساختمان ها و مجموعه شهر تهران. «اسماعیل عبدی»، رئیس اچ اس ای معاونت پشتیبانی از حیطه فعالیت این مردان می گوید، اینکه در سه حوزه ایمنی و آتش نشانی، بهداشت و محیط زیست آماده به خدمتند: «مدیریت پسماند، بحث های مربوط به کنترل پسماند و کاهش ضایعات را هم داریم.» صحبت از واحد اچ اس ای که می شود، بخشی مربوط می شود به کارشناسانی که معاینات دوره ای، پایش بهداشت فردی و صنعتی بخش های مختلف را عهده دار هستند. بخش عملیات هم به وقت حادثه وارد صحنه می شود. در واحد عملیات اچ اس ای 120مرد، مردانه برای خدمتگزاری خبردار ایستاده اند؛ مردانی که تعطیلی، اعیاد و نوروز در تقویم کاری شان مفهومی ندارد و همیشه در حالت آماده باش هستند: «کارکنان، شبانه روز در ساختمان ها حضور دارند و در شیفت های مختلف فعالیت می کنند. در تعطیلات نوروز هم حضورشان شبانه روزی است. به عبارت ساده تر در همه ایام سال این واحد تعطیلی ندارد.»
بیشترین تمرکز بر پیشگیری است
به گفته رئیس اچ اس ای معاونت پشتیبانی، پایش، سرویس و راهبری سیستم های ایمنی به عهده این واحد است؛ سیستم هایی همچون اعلانات حریق. هرچند برای مراکز حساس و ساختمان ها هم سیستم ایمنی طراحی، نصب و راه اندازی می شود. به واقع بیشترین تمرکزشان بر پیشگیری است: «بچه های ایمنی و بهداشت هر اتفاقی بیفتد، آمادگی ورود به حادثه را دارند.» به اعتقاد «عبدی» این آمادگی شامل از سر گذراندن آموزش های آمادگی جسمانی است. به عبارت ساده تر در بخش آمادگی، بیشتر بحث های ایمنی و آتش نشانی است: «دوره های آموزشی خلاصه می شوند در آموزش های مقدماتی، تخصصی، مدیریت بحران، فرماندهی صحنه، امداد و نجات، کمک های اولیه و ایمنی آسانسور.» البته کنترل و پایش چک لیست ها در ساختمان ها را هم نباید نادیده گرفت؛ رویه ای که روتین انجام می شود.
تجهیزات در شرایط خوبی است
تمام هم وغم شان را بر پیشگیری گذاشته اند؛ مردانی که عملکردشان به گونه ای است که حادثه ای رخ ندهد. هرچند به وقت حادثه و خطر با آمادگی کامل وارد صحنه می شوند و تلاش می کنند حادثه با کمترین خسارت به پایان برسد: «وقوع حوادث به دلیل خطای انسانی یا تجهیزات دور از ذهن نیست. بنابراین تیم، در این اتفاقات، از آمادگی کامل برخوردار است تا با کمترین خسارت ماجرا حل و فصل شود.» به وقت خطر و آتش و حادثه، در کنار توان جسمانی و هوش تیم، تجهیزات هم اهمیت بالایی دارند، بنابراین تیم عملیاتی واحد اچ اس ای مجهز به تجهیرات است: «از نظر تجهیزات در شرایط خوبی قرار داریم و خوشبختانه همکاری خوبی میان معاونت پشتیبانی و بخش فنی و تخصصی وجود دارد.»
بهداشت و طب صنعتی برای همه کارکنان
رخت و لباس و تجهیزاتی که مردان عملیات واحد اچ اس ای به تن کرده و با خود حمل می کنند، شبیه به آتش نشانان شهری است؛ اما با یک تفاوت؛ اینکه آتش نشانان شهری، تا زمانی که زنگ حادثه ای در گوشه ای از شهر به صدا در بیاید، مشغول استراحت هستند؛ همان مردانی که به وقت خطر شجاعانه به دل حادثه می زنند تا منجی یک زندگی باشند: «نیروهای آتش نشانی در تصادفات، حریق ها و... حاضر می شوند، بنابراین همیشه با حوادث دلخراش روبه رو هستند و شاید برای همین نیاز دارند مشاوره هایی برای بهتر شدن حال بگیرند.» اما مردان اچ اس ای 24ساعته در تلاشند تا جلوی وقوع حادثه ای هرچند کوچک هم گرفته شود: «هم در نیروهای رسمی و هم پیمانکاری بحث بهداشت و طب صنعتی را داریم. اعضای تیم با پزشکی در ارتباط هستند و اگر این پزشک صلاح بداند، هرکدام از اعضا از مشاوره بهره می گیرند.»
70درصد نیروهای عملیاتی تحصیلات دانشگاهی مرتبط دارند
تحقق رویای ورود به تیم مردان عملیات شرط و شروطی داردف به طوری که تست و ارزیابی می شوند تا اجازه ورود به دنیای هیجان خطرات را پیدا کنند:«علاوه بر سن و تحصیلات، داوطلبان باید آمادگی جسمانی لازم را هم داشته باشند.» پروسه به این شکل است، جوانانی که شور ورود به تیم عملیات را دارند، از طریق قدیمی ها و باتجربه ها تست می شوند و می روند در لیست انتظار: «حداقل باید دیپلم داشته باشند.» تیمی که امروز بخش عملیات را شکل داده، از سال 1384 دور هم جمع شده اند: «این تیم در بخش های مختلفی همچون ایمنی، امدادونجات، مدیریت حوادث و ایمنی در ساختمان های بلند آموزش هایی را پشت سر گذاشته اند و امروز بالای 70 درصدشان تحصیلات دانشگاهی مربوط به این رشته ها را دارند. در حالی که با ورزش کردن از آمادگی جسمانی بالایی برخوردار می شوند.»