نگاهی به آخرین وضعیت پروژه های در حال اجرا و آماده بهره برداری صنعت پتروشیمی
آغاز تحولات با افتتاح های تازه
مشعل|صنعت پتروشیمی در میانه تحریم ها و فشارهای اقتصادی توانسته است جریان ارزآوری برای کشور، توسعه داخلی و حرکت به سمت فناوری را همزمان با حفظ بازارهای داخلی و خارجی ادامه دهد. توسعه صنایع بالادستی این صنعت و احداث مجتمع های بزرگ پتروشیمی تا پیش از این در دستور کار بود و از چند سال قبل تاکنون نیز مهم ترین اولویت، کاهش خام فروشی و تکمیل زنجیره ارزش محصولات اصلی است. پروژه های جدید طراحی حتی برخی پروژه های قبلی بازبینی شدند.این روند در سال های گذشته با قوت ادامه پیدا کرد و حالا پروژه هایی آماده افتتاح یا در مراحل تکمیل هستند که در رده های پایین تر زنجیره محصولات پتروشیمی قرار دارند و به نوعی خوراک واحدهای دیگری را تشکیل می دهند. با آغاز به کار دولت چهاردهم و تغییرات در صنعت پتروشیمی به نظر می رسد که فصلی جدید از تحولات را همراه با افتتاح پروژه های جدید شاهد خواهیم بود.
ظرفیت صنعت پتروشیمی در حال حاضر از مرز ۹۵ میلیون تن در سال عبور کرده است و با توجه به پروژه های آماده بهره برداری و پروژه هایی که در دستور کار هستند، پیش بینی می شود تا پایان برنامه هشتم توسعه این رقم دو برابر شود. در سه سال گذشته تعداد زیادی از پروژه های صنعت پتروشیمی تکمیل و راه اندازی شدند و تعدادی دیگر پس از سال ها بلاتکلیفی، سروسامان یافته و دوباره آغاز به کار کردند و به زودی در نوبت افتتاح قرار می گیرند. از جمله این پروژه ها که در این مدت به سرانجام جدیدی رسیدند، آغاز عملیات اجرایی طرح تولید پروپیلن از پروپان (PDH/PP) شرکت پالایش پارسیان سپهر و آغاز عملیات اجرایی طرح PDH/PP پتروشیمی پارس بود.
همچنین در این مدت تولید پلی پروپیلن شرکت پالایش گاز بیدبلند خلیج فارس به منظور تکمیل زنجیره ارزش نیز در دستور کار قرار گرفت. افزون بر این موارد، پروژه یک میلیون و 650 هزار تنی پتروالفین فن آوران و طرح «سبزواره پتروشیمی همت»، عملیات اجرایی طرح تبدیل گاز به محصولات با ارزش افزوده بالاتر (GTX) شرکت پتروشیمی تفتان آریا و عملیات اجرایی طرح PDH/PP پلیمر کنگان با هدف تکمیل زنجیره ارزش، از دیگر پروژه هایی بودند که حدود سه سال پیش کلید خوردند. پروژه هایی هم بودند که پس از سال ها توقف و مشکلات اجرایی و حقوقی دوباره تعیین تکلیف و آغاز به کار کردند تا اموال و سهام مردم و سهامداران معطل نماند و نمونه آن پتروشیمی گلستان بود.
فاز یک پتروشیمی هنگام، نخل آسماری، پتروشیمی آرین متانول، تصفیه خانه مرکزی پتروشیمی امام خمینی(ره)، واحد هوا پتروشیمی دماوند و بازسازی واحد زایلین پتروشیمی بوعلی از جمله پروژه هایی بودند که به بهره برداری رسیدند.
مرتضی شاهمیرزایی، مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران در هجدهمین نمایشگاه ایران پلاست اعلام کرد که برای سال 1403 بهره برداری از ۲۰ طرح برنامه ریزی شده که از این تعداد هفت طرح تاکنون افتتاح شده است و مابقی نیز تا پایان سال به بهره برداری می رسند و پتروشیمی آرتا انرژی اردبیل، پتروشیمی پتروناد آسیا جزو پتروشیمی های در نوبت بهره برداری هستند.
پروژه های آماده افتتاح در 6 ماه دوم سال
عبدالعلی علی عسگری، مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس نیز چندی قبل اعلام کرد که حداقل ۲۸ پروژه در دستور کار هلدینگ خلیج فارس است و تعدادی از آنها آماده بهره برداری و افتتاح نهایی هستند. علی عسگری با اشاره به تکمیل پروژه های نیمه تمام در این دوره و راه اندازی پروژه تمام ایرانی الفین گچساران، گفت: پتروشیمی گچساران در حال حاضر با حدود یک میلیون تن ظرفیت حدود ۶۴ تن در ساعت اتیلن تولید می کند و این روند رو به افزایش است. علاوه بر این تاکنون ۴۴ کشتی از محصولات پتروشیمی هنگام که پس از سال ها در سال گذشته به بهره برداری رسید، به فروش رسیده است.
وی در باره چند پروژه آماده افتتاح دیگر این مجموعه هم گفت: طرح پلی پروپیلن ارغوان گستر ایلام تا سه ماه آینده به بهره برداری می رسد. همچنین طرح پتروشیمی صدف خلیج فارس به عنوان یکی از بزرگ ترین شرکت های تولید لاستیک در منطقه خاورمیانه تا سه ماه آینده به تولید و بهره برداری رسمی می رسد.
بر اساس آخرین گزارش شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس از وضعیت پیشرفت پروژه های پتروشیمی این مجموعه تا پایان تیرماه پیشرفت واقعی پتروشیمی ارغوان گستر ایلام 95.1، پتروشیمی صدف عسلویه 93.06، پتروشیمی آپادانا خلیج فارس 92.9، طرح HYCO پتروشیمی کارون 91.77 و فاز دوم پتروپالایشگاه هویزه به 89.89 درصد رسیده است.
بر اساس این گزارش همچنین طرح پلی آلومینیوم کلراید پتروشیمی ارومیه به 89.66 درصد پیشرفت، فاز دوم پتروشیمی هنگام به 87.1 درصد پیشرفت، طرح شیرین سازی برش سنگین پتروشیمی نوری به 83.3 درصد پیشرفت، طرح بهسازی و جمع آوری گازهای مشعل پتروپالایشگاه بیدبلند خلیج فارس به 66.66 درصد پیشرفت، پتروشیمی سقز به 63.05 درصد پیشرفت، پتروآرمند لردگان به 62.47 درصد پیشرفت، طرح بازیافت اتان پتروشیمی بندرامام به 47.7 درصد پیشرفت و پتروشیمی دهدشت هم به 42 .63 درصد پیشرفت رسیده است.
در این میان تعدادی از طرح هایی که به تازگی آغاز به کار کرده اند نیز مراحل اجرایی خوبی داشته اند، اما هنوز از 35 درصد پیشرفت فیزیکی فراتر نرفته اند. این طرح ها شامل طرح های پلیمر گچساران، پتروشیمی هرمز، بازیابی گازهای پتروشیمی نوری، پتروشیمی اندیمشک، پتروپرک پویا، پتروشیمی الماس ماهشهر، طرح PP/PDH پالایش گاز بید بلند خلیج فارس، فاز دوم طرح کلرآلکالی پتروشیمی بندر امام و طرح PP/ PDH پتروشیمی پارس می شود.
زنجیره تکمیل و توسعه پروژه ها ادامه دارد
در کنار هلدینگ خلیج فارس که سهم قابل توجهی در پروژه های تولیدی و توسعه ای صنعت پتروشیمی دارد، سایر هلدینگ ها نیز پروژه های فعال و آماده بهره برداری دارند. پیش تر صندوق های بازنشستگی، پس انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت اعلام کرد که هفت پروژه شامل سه طرح پتروشیمی، دو طرح پتروپالایشگاهی، یک واحد کیفیت بخشی به روغن صنعتی و یک واحد ۱۵۰ مگاواتی تولید برق تا سال آینده به بهره برداری می رسند. براساس برنامه ریزی که شرکت سرمایه گذاری «اهداف» وابسته به صندوق بازنشستگی صنعت نفت داشته است، در صورت تأمین خوراک، ان جی ال ۳۱۰۰ دهلران آماده راه اندازی در سال جاری خواهد بود. همچنین همزمان با این طرح ملی، فاز گازی ۱۵۰مگاواتی نیروگاه صبا دهلران نیز آماده بهره برداری می شود. می توان امیدوار بود که طرح الفین توسعه پتروشیمی کنگان امسال آماده راه اندازی شود و پس از گشایش این واحد، دو طرح پتروشیمی از نوع پلیمری از واحدهای پایین دست الفین کنگان، سال آینده به مرحله بهره برداری می رسد.
صنعت پتروشیمی مستعد اتفاقات و برنامه ریزی های جدید است و نشان داده است با اتکا به توان داخلی و بدون نیاز به حضور شرکت های خارجی و سرمایه گذاری آنها، می تواند مسیر توسعه و درخشش خود را به خوبی طی کند. طبق پیش بینی های انجام شده صنعت پتروشیمی برای دستیابی به اهداف توسعه ای تا پایان برنامه هشتم توسعه نیازمند سالانه هفت میلیارد دلار سرمایه گذاری است. این رقم از یک سو ضرورت های صنعت پتروشیمی برای حرکت به سمت فرصت های جدید و تازه سرمایه گذاری را نشان می دهد و از سوی دیگر بیانگر ظرفیت بالای آن برای جذب منابع مالی داخلی و خارجی است. این امیدواری زیاد است که در دولت چهاردهم و با نگاه وزیر جدید، نفت بسیاری از روندهای مثبت و سازنده صنعت پتروشیمی تقویت شود و شاهد تحولات چشمگیر و افتتاح هایی ارزشمند باشیم.