فلسفه صلح امام حسن(ع)
در مورد قیام امام حسین(ع) و صلح برادر بزرگوارش امام حسن (ع) باید تمام جهات تاریخى و اوضاع و احوال زمان آن دو بزرگوار را در نظر بگیریم تا اسرار آن «صلح» و این «جنگ» روشن شود. درست است که معاویه از نظر روحیات چندان تفاوتى با فرزندش یزید نداشت، ولى به گواهى همه تواریخ، معاویه مردى محافظه کار و مرموز بود و سعى مى کرد اعمال نارواى خود را در قالب هاى فریبنده و عوام پسند بریزد. داستان بر سر نیزه کردن قرآن ها در جنگ صفین و با این حیله جلوی شکست قطعى خود را گرفتن، نمونه اى از این موضوع است؛ ولى جانشین خام و ناپخته او یعنى یزید نه تنها به اصول اسلام عقیده اى نداشت بلکه از اصول کشور دارى و سیاست به کلى بى بهره بود و آن مختصر حفظ ظاهرى را هم که معاویه مراعات مى کرد، رعایت نمى کرد، آشکارا قوانین اسلام را زیر پا می گذاشت و بى پروا با مقدسات اسلام مخالفت مى کرد و پرده درى و وقاحت را به حداکثر رسانیده بود.
در چنین شرایطى، افکار عمومى مسلمان ها آماده شورش بر ضد دستگاه بنى امیه و بر چیدن این بساط ننگین بود، در اینجا بود که قیام امام حسین(ع) به عنوان آخرین ضربت، کار خودش را کرد و ماهیت این خاندان را که بر اثر اعمال بى رویه یزید تا اندازه اى روشن شده بود، کاملا آشکار ساخت و نتیجه آن، پیروزى اسلام و شکست واقعى بنى امیّه و طرد آنها از صفحه عمومى افکار مسلمان ها بود، اما اوضاع و شرایط زمان معاویه اینچنین نبود و به قول یکى از دانشمندان، اگر امام حسن(ع) در زمان یزید بود قیام مى کرد و اگر امام حسین(ع) در زمان معاویه بود، صلح مى کرد.
گواه روشن این مطلب این است که خود امام حسین(ع) بعد از برادرش امام حسن(ع) حدود ده سال در برابر معاویه صبر کرد و اقدام به مبارزه و جنگ نکرد، اما به محض این که شنید معاویه از دنیا رفته و فرزند وى یزید به جاى او نشسته است، مبارزه را شروع کرد و از آغاز با رد قطعى بیعت او، به وى اعلان جنگ داد و از پاى ننشست تا در صحنه جانبازى کربلا آخرین قطرات خون خود را در راه سربلندى و عظمت اسلام و کوتاه کردن دست هاى آلوده و جنایتکار بنى امیه نثار کرد.
خاموش نشستن در برابر دستگاه معاویه که ظواهر را تا حدودى رعایت مى کرد و پرده درى را از حد نگذرانده بود، آن هم براى حفظ خون مسلمانان بى گناه، براى حضرت امام حسن و براى حضرت امام حسین(ع) در ده سال از امامت ایشان ذاتى نبود.
موضوع مهم دیگرى که باید بر آنچه گفته شد افزود، این است که به گواه تاریخ وضع سیاست خارجى مسلمانان در زمان معاویه چنان صلحى را ایجاب می کرد، زیرا امپراطور روم شرقى که جنگ هاى داخلى مسلمانان را به دقت تعقیب مى کرد، خود را آماده مى ساخت که اگر جنگ دیگرى میان امام حسن(ع) و معاویه درگیرد، بر مرزهاى کشورهاى اسلامى حمله کند و شکست هاى گذشته خود را جبران سازد و اگر چنین حادثه اى رخ مى داد، ممکن بود ضربه سختى بر پیکر اسلام و مسلمین وارد شود.
چنین شرایطى ایجاب مى کرد که امام مجتبى(ع) صلح کند و دشمن را عملا سرجاى خود بنشاند.
عطر ماندگار: از بیانات رهبر معظم انقلاب
فضای مجازی
یکی از حقوق عمومی مردم همین است که امنیت روانی داشته باشند. امنیت روانی یعنی چه؟ یعنی هر روز یک شایعه ای، یک دروغی، یک حرف هراس افکننده ای در ذهن ها پخش نشود. حالا تا دیروز فقط روزنامه ها بودند که این کارها را می کردند، حالا فضای مجازی هم اضافه شده. هر چند وقت یا چند روز یک بار، گاهی چند ساعت یک بار یک شایعه ای، یک دروغی، یک حرفی را یک آدم مشخصی یا نامشخصی در فضای مجازی منتشر می کند، مردم را نگران می کند، ذهن مردم را خراب می کند. یک دروغی را مطرح می کند، شایع می کند، خب، این امنیت روانی مردم از بین میرود. یکی از وظایف قوه قضائیه برخورد با این مسئله است. البته اینجا هم من شنیدم بعضی گفتند که قانون نداریم؛ اولاً می شود از همین قوانین موجود استفاده کرد و حکم این را فهمید؛ اگر قانون هم ندارید، سریع قانون تهیه کنید؛ اینها چیزهای مهمی است. این هم یک مسئله. البته گاهی اوقات هم منبع برخی از همین اخبار خود قوه قضائیه است. یعنی گاهی اوقات یک نفری از قوه قضائیه یک گوشه ای یک چیزی راجع به یک کسی، راجع به یک مجموعه ای ذکر می کند که خود این، افکار عمومی را تحت تأثیر قرار می دهد.
ضرورت استفاده از فضای مجازی برای بیان معارف دینی
اولیای خدا از هر فرصتی به بهترین نحو استفاده می کردند. ما چقدر تا به حال توانسته ایم از فضای مجازی استفاده کنیم و نکردیم؟ برای عبادت، ماه رمضان یک فرصت است، برای معاد، استفاده از بهار یک فرصت است، برای نزول آیات، شان نزول یک فرصت است، فضای مجازی نیز برای تبلیغ و ترویج معارف دین یک فرصت است.
در احادیث می خوانیم: «الفرصةُ سریعةُ الفَوتِ بَطئیةُ العَودِ!» (بحار/ج۷۸/ص۱۱۳) و: «بَادِرِ الْفُرْصَةَ قَبْلَ أَنْ تَکُونَ غُصَّةً» (نامه۳۱نهج البلاغه) فرصت زود می رود و دیر می آید و چه بسا اصلاً به دست نیاید. پس پیش از آنکه غصه بخورید، از آن بهره بگیرید. باید بدانیم با علم و فناوری نمی شود مخالفت کرد. امام(ره) وقتی از پاریس به بهشت زهرا(س) آمدند، فرمودند: ما با سینما مخالف نیستیم، با فیلم بد مخالف هستیم. امروز فضای مجازی به عنوان یک ابزار در دسترس همه و به ویژه جوانان است. ابزاری کم هزینه، سریع، فرامرزی، جذاب و دوطرفه که در واقع یک فرصت خوب است. عکس، فیلم، صوت، متن، و همه نوع محتوایی در آن امکان ارسال و استفاده دارد. شرایطی پیش آمده که ما نیز باید از آن استفاده کنیم. یکی از اعمال عمره و حج، سعی بین کوه صفا و مروه در کنار مسجدالحرام است که حاجی باید هفت بار این مسیر را طی کند. پیش از اسلام، روی کوه صفا یک بت و روی کوه مروه بت دیگری قرار داشت. در زمان پیامبر(ص)، مسلمان ها گفتند: چون روی این دو کوه بت است، ما سعی را انجام نمی دهیم. آیه نازل شد که نگویید چون بت است، ما نمی رویم بلکه بروید و با حضور خودتان شعائر الهی را تقویت کنید: «إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِن شَعَائِرِ اللَّـهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَیْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَیْهِ أَن یَطَّوَّفَ بِهِمَا» (بقره/۱۵۸).
در فضای مجازی هم می شود کار حق انجام داد، هم کار باطل! اگر دانشمندان، اساتید دانشگاه، علما، طلاب فاضل، فرهنگیان، دانشجویان و اهل فرهنگ، فضای مجازی را از حق پر کنند، قطعاً حضور باطل در این فضا کم رنگ تر خواهد شد.
اهداف دشمنان در فضای مجازی
باید توجه داشت که در حال حاضر دشمنان و استکبار، با اهداف مختلفی از این فضا بهره برداری می کنند: عده ای با مقاصد شیطانی به دنبال ارائه و ترویج باورها و رفتارهای انحرافی هستند. قرآن می فرماید: «وَإِنَّ الشَّیَاطِینَ لَیُوحُونَ إِلَی أَوْلِیَائِهِمْ» (انعام/۱۲۱) شیطان به ذهن افراد می اندازد که چنین کاری بکنند و وسوسه ها از شیطان است. عده ای هم به دنبال سلب آرامش و آسایش از مردم هستند و هدف اصلی شان ایجاد آشوب در جامعه است. اینان با پخش برخی فیلم ها و تصاویرغیر واقعی و ساختگی در صدد از بین بردن فضای وحدت و همدلی و اعتماد و صداقت بین مردم و مسئولان هستند تا از آب گل آلودی که خود ایجاد می کنند، ماهی تفرقه و ضربه زدن به دین و نظام را بگیرند.
قرآن کریم می فرماید: «فَأَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهُ خُوَارٌ فَقَالُوا هَـذَا إِلَـهُکُمْ وَإِلَـهُ مُوسَی» (طه/۸۸) سامری برای آنان مجسمه گوساله ای که صدایی همچون صدای گوساله (واقعی) داشت، پدید آورد؛ پس به یکدیگر گفتند: «این خدای شما و خدای موسی (ع) است.» آری! افرادی همچون سامری با بهره گیری از ابزار هنر و زرق و برق و سر و صدا می خواهند کاری کنند که مردم غافل شده و از موسی (ع) دور شوند.
بایدها و نبایدها در فضای مجازی
بر این اساس باید برای ارائه و تولید محتوا در این فضای پیچیده مسائلی را در نظر گرفت. باید بدانیم این فضا و استفاده کنندگان از آن چه حقوقی دارند و به چه ملاحظاتی باید توجه کنند. براساس آیات قرآن:
اولین حق مردم (در فضای مجازی) آن است که مطالب و اخبار به شکل صحیح و مستند در اختیار آنان قرار گیرد، نه براساس حدس و گمان، توهین و تهمت، یا شایعه و برداشت شخصی. گاهی می گویند در همه سایت ها آمده است. ممکن است همه سایت ها اشتباه کرده باشند!
قرآن می فرماید: «إِن جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا» (حجرات/۶) اگر یک فاسق خبری آورد، تحقیق کنید. پخش اخبار بدون تحقیق در درست و غلط بودن آن، مسئولیت آفرین است. هدهد به حضرت سلیمان(ع) گفت: «أَحَطتُ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهِ وَجِئْتُکَ مِن سَبَإٍ بِنَبَإٍ یَقِینٍ» (نمل/۲۲) «من بر چیزی آگاهی یافتم که تو بر آن آگاهی نیافتی؛ من از سرزمین «سبا» یک خبر قطعی و یقینی برای تو آورده ام». مسأله دوم اینکه هر محتوایی باید به اهلش گفته شود. قرآن می فرماید همه مردم ظرفیت یکسان ندارند: «لَا تَسْأَلُوا عَنْ أَشْیَاءَ إِن تُبْدَ لَکُمْ تَسُؤْکُمْ» (مائده/۱۰۱) بر این اساس خبر و مطلبی را نقل نکنیم که امنیت فکری و روانی جامعه به هم بخورد.
نکته دیگر اینکه مسائل و مطالب، به روز و به موقع باشد. تقریباً چهل سال پیش در کتابی، ماجرای جالبی را خواندم. شخصی برف های خانه اش را در منزل همسایه ریخته بود. همسایه شکایتش را به دادگاه برده و در تابستان حکم صادر شده بود که برف های ریخته شده را برگرداند. زمانی که همه برف ها آب شده بود.
نوشدارو بعد از مرگ سهراب!
قرآن در ماجرای فرار حضرت موسی(ع) از مصر می فرماید: «وَجَاءَ رَجُلٌ مِّنْ أَقْصَی الْمَدِینَةِ یَسْعَی» (قصص/۲۰) وقتی دربار فرعون تصمیم گرفت حضرت موسی (ع) را بگیرند و او را بکشند. شخصی با سرعت به شهر آمد و این خبر را به او داد. اگرآن شخص به موقع نمی آمد، کار حضرت موسی(ع) تمام شده بود.
مسئله بعد اینکه باید فعالیت ها و حرکات دشمنان را رصد کنیم. ببینیم در دیگر سایت ها و فضاها چه می گذرد و چه گفته می شود؟ از دشمنان دین و کشور غافل نباشیم و...
در قرآن می خوانیم که وقتی مادر موسی(ع) نوزادش را در صندوقی گذاشت و آن را به نیل انداخت، آن را رها نکرد، بلکه به دخترش گفت: «وَ قَالَتْ لِأُخْتِهِ قُصِّیهِ فَبَصُرَتْ بِهِ عَن جُنُبٍ وَهُمْ لَا یَشْعُرُونَ» (قصص/۱۱) بدون آنکه کسی متوجه شود، این صندوق را دنبال کن. ما نیز باید همه چیز را رصد کنیم. خیلی وقت ها از مسائل مهم، زمانی خبردار می شویم که کار از کار گذشته است.
مراقبت ها، باید و نباید ها
خبرها باید توسط افراد بصیر تحلیل و کارشناسی شود. در این باره قرآن می فرماید: «وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ وَإِلَی(ص) أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنبِطُونَهُ مِنْهُمْ» (نساء/۸۳) اگر اخبار جامعه به پیامبر (ص) و پیشوایان که قدرت تشخیص کافی دارند، بازگردانده شود، مردم از ریشه های مسائل آگاه خواهند شد.
فضای مجازی باید سالم باشد و حب و بغض شخصی در آن نباشد. قرآن می فرماید: «شُهَدَاءَ لِلَّـهِ وَلَوْ عَلَی أَنفُسِکُمْ أَوِ الْوَالِدَیْنِ وَالْأَقْرَبِینَ» (نساء/۱۳۵) برای خدا شهادت دهید، اگرچه (این گواهی) به زیان خود شما، یا پدر و مادر و نزدیکان شما بوده باشد! این به این معناست که در درج اخبار و مطالب، قبل از رعایت مصالح شخصی، خدا را در نظر بگیریم.
باید مواظب بود به افراد بی گناه آسیبی نرسد و با آبروی اشخاص بازی نشود. شنیده ام که در سایت ها تصاویر و فیلم هایی از افراد معروف و غیرمعروف بدون در نظر گرفتن حریم خصوصی و شخصی افراد دست به دست می شود. قرآن می فرماید: «أَن تُصِیبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ» (حجرات/۶) مبادا به گروهی از روی نادانی آسیب برسانید!
باید مراقب باشیم مطلبی را که منتشر می کنیم، بازتاب منفی نداشته باشد و مورد سوء استفاده و بهره برداری غلط قرار نگیرد. قرآن می فرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَقُولُوا رَاعِنَا وَقُولُوا انظُرْنَا وَاسْمَعُوا» (بقره/۱۰۴) ای افراد باایمان! (هنگامی که از پیغمبر (ص) تقاضای مهلت برای درک آیات قرآن می کنید،) نگویید: «راعنا»؛ بلکه بگویید: «انظرنا». (زیرا کلمه اول، هم به معنای «ما را مهلت بده!» است و هم به معنای «ما را تحمیق کن!»؛ و دستاویزی برای دشمنان است).
تاکید مشاور وزیر نفت برهمکاری شورای اقامه نماز وزارت نفت با سازمان دارالقرآن کشور
مشاور وزیر و رئیس شورای اقامه نماز وزارت نفت با رئیس سازمان دارالقرآن کریم كشور برای انعقاد قرارداد تربیت حافظان قرآن کریم با پشتیبانی وزارت نفت، دیدار و گفت وگو کردند.
دراین نشست، حجت الاسلام المسلمين دکترحاجی کمالی بااشاره به فرمایشات رهبرمعظم انقلاب در خصوص لزوم تربیت 10 میلیون حافظ قرآن کریم درکشور برپشتیبانی و همکاری ویژه وزارت نفت با سازمان دارالقرآن کریم كشورتاکید کرد وافزود: دو طرح تربیت حافظان قرآن کریم وساخت نمازخانه های متحدالشکل در جایگاه های سوخت رسانی سراسر کشور به صورت ملی باید در دست اقدام قرار گیرد.
وی اظهارکرد: دراین زمینه، قراردادی میان ستاد اقامه نماز وزارت نفت با سازمان دارالقرآن کریم منعقد و تبیین خواهد شد.
حجت الاسلام حریزاوی، رئیس سازمان دارالقرآن کریم نیز ضمن قدردانی و استقبال از این طرح ملی وزارت نفت در جهت حفظ، نشر و ترجمه قرآن کریم به زبان های مختلف، همچنین به روزرسانی ترجمه های پیشین تصریح کرد: فرهنگ قرآنی باید درجامعه به روز شود و موضوعات تمدنی و فرهنگ ایرانی در نگارش و خطاطی مورد توجه قرار گیرد تا افزون بر رفع نیازجامعه دراین جهات، برای کل دنیا و نسل های آینده نیزماندگاربماند.
وی افزود: موضوع قصص قرآن نیز ازموارد مهمی است که باید مورد پژوهش ویژه قرارگیرد تا بهره بشریت از این کتاب مقدس الهی افزون شود.
درپایان جلسه پیشنهاد شد این طرح بزرگ ملی که با پشتیبانی وزارت نفت انجام می شود، با نام گذاری شهید امنیت هادی عرفانی نیا (حافظ کل قرآن کریم) انجام شود.