رقابت برای مشعل های خاموش
عملکرد سبز پتروشیمی های کشور متنوع تر می شود
مشعل موضوع جمع آوری گازهای مشعل در مناطق مختلف عملیاتی، همواره به عنوان یکی از موضوعات مهم مطرح بوده است، به گونه ای که دولت ها در هر دوره از مسؤولیتشان، سیاست ها و برنامه هایی را برای آن در نظر می گیرند. موضوع خاموش شدن مشعل ها در پارس جنوبی و سایر مناطق عملیاتی از دو منظر جلوگیری از خام سوزی و از دست رفتن منابع با ارزش انرژی کشورمان، همچنین جلوگیری از آلودگی های زیست محیطی و تهدید سلامت کارکنان وساکنان مناطق پیگیری شده است.با این وجود، بسیاری از این برنامه ها، سیاست ها وحتی قراردادهای رسمی منعقد شده در سال های گذشته، متوقف یا نیمه کاره باقی مانده و نتوانسته اند اهداف تعیین شده برای خاموش کردن مشعل های روشن را محقق سازند.بنابراهمیت این موضوع، باروی کارآمدن دولت سیزدهم و شروع فعالیت آن در زیرمجموعه های مختلف و پروژه های در دست اجرا، با جدیتی بیش از پیش در دستور کار قرار گرفت، به طوری که در یک سال و اندی گذشته شاهد تحولات قابل توجهی برای خاموش سازی مشعل و جلوگیری از هدرفت گاز آنها بوده ایم.
وزیر نفت به طور مشخص درباره کاهش مشعل سوزی در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی، موضوعات مختلفی را دنبال کرده است. امضای قراردادها و شروع پروژه هایی همچون هشت قرارداد جمع آوری گازهای شرق کارون درحوزه نفت، رونمایی از برنامه سه گانه صنعت گاز برای کاهش مشعل سوزی و پروژه های متعددی که شرکت های پتروشیمی برای خاموش کردن مشعل های خود و تبدیل شدن به صنعت سبز داشته اند، از جمله اقداماتی است که در این مدت با جدیت پیگیری شده اند.
پتروشیمی ها، رتبه دار صنایع سبز کشور
صنعت پتروشیمی به عنوان یکی از صنایع پیشرو کشور که افزون بر مناطق عملیاتی، در دیگر نقاط کشور هم حضور دارد، همواره برای حفظ محیط زیست پیرامونی خود در تلاش بوده واقدامات اجرا شده، شرکت های فعال این صنعت رادر فهرست صنایع سبزقرار داده است؛ اگرچه صنعت پتروشیمی در سال های اخیر، شرایط سخت اقتصادی و تحریم های مستقیم و همه جانبه ای را پشت سرگذاشته؛ اما این مجموعه تلاش کرده تا درکنار سودآوری، تولید، اشتغال و توسعه پروژه ها، وظیفه مهم حفاظت از محیط پیرامونی را فراموش نکند و همزمان بااجرای مسؤولیت های اجتماعی خود، در جهت ارتقای سیستم های کیفی و رعایت الزامات زیست محیطی حرکت کند. شرکت های خصوصی پتروشیمی به عنوان مجموعه هایی مستقل، یا در قالب شرکت های بزرگ عملیاتی یا شوراهای راهبردی منطقه ای، هر ساله اقدامات و برنامه های زیست محیطی را در قالب های متنوعی در دستور کار قرار می دهند و بودجه قابل توجهی برای این موارد تخصیص می یابد. بر این اساس، اقداماتی همچون کاشت نهال حرا و توسعه فضای سبز در محیط پیرامونی، اصلاح چرخه فاضلاب و تصفیه آب داخل تأسیسات، حمایت از گونه های جانوری، گیاهی در هر منطقه و... از جمله مواردی هستند که پتروشیمی ها به شکل مداوم و داوطلبانه به آن می پردازند. این سهم قابل توجه شرکت های پتروشیمی در میان همه مجموعه صنعت نفت به اندازه ای چشمگیر است که این شرکت ها در سال گذشته، سهم ۷۰ درصدی را در صنایع سبز صنعت نفت داشته اند. امروزه نه تنها گازسوزی در مشعل بین بیشتر پتروشیمی ها وجود ندارد؛ بلکه پتروشیمی های بزرگ و شاخصی همچون بیدبلند خلیج فارس درمسیرجلوگیری از سوختن گازهای همراه منطقه گچساران، دهلران و غرب کارون هم پیش رفته اند. مجموعه بزرگ پالایشگاه بیدبلندخلیج فارس گازهای همراه نفت موجود در منطقه گچساران را جمع آوری و به عنوان خوراک استفاده می کند و این میزان نزدیک به ۱۵میلیون مترمکعب گاز است، همچنین با افتتاح و بهره برداری از NGL ۳۱۰۰ و NGL ۳۲۰۰ نیز همین فرایند انجام و حدود ۲۰ میلیون مترمکعب هم از محل این دو پروژه تأمین و از سوختن بخش دیگری از گازها جلوگیری می شود. این مجموعه همچنین پاییز سال قبل، همزمان با انتقال و تزریق گازهای اسیدی مجتمع گازی بید بلند خلیج فارس به چاه های نفت منطقه آغاجاری به منظور صیانت از محیط زیست و تولید صیانتی نفت، جشن پایان سوزاندن گاز در مشعل های این مجتمع را برگزار کرد. این روند کاهشی در سوختن گازهای مشعل پالایشگاه بیدبلند خلیج فارس، افزون بر جلوگیری از هدر رفت سالانه بیش از ۱۲۰میلیون دلار سرمایه، سبب صیانت پایدار از محیط زیست می شود.
کاهش ۴۴ درصدی حجم آلایندگی صنعت پتروشیمی
شرکت های پتروشیمی نه تنهادر میان صنایع مختلف نفتی، جزو فعالان و سبزترین ها هستند؛ بلکه در میان صنایع کل کشور نیز رتبه های برتر را به خود اختصاص داده اند. صنعت پتروشیمی درسال ۱۴۰۰با پنج عنوان منتخب از میان6 صنعت برگزیده کشور، بیشترین سهم را در صنایع برگزیده سبز کشورکسب کرد و مفتخر به دریافت تندیس زرین شد.علی ربانی، مشاور اجتماعی مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران چندی قبل از کاهش ۴۴ درصدی حجم آلایندگی صنعت پتروشیمی خبر داد و گفت: مقدار آلایندگی شرکت های پتروشیمی از اوایل دهه ۹۰ تاکنون از ۶۶ درصد به کمتر از ۲۲ درصد در اواخر پارسال رسیده که نشان می دهد شرکت های پتروشیمی توانسته اند با رعایت استانداردهای محیط زیستی، افزون بر افزایش تولید و بازدهی، نیازهای جامعه را در نظر بگیرند که امید است با تسریع این روند به بالاترین مقدار تولید با کمترین آلایندگی برسیم.مشاور اجتماعی مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ادامه داد: ظرفیت صنعت پتروشیمی تا پایان برنامه هشتم توسعه دو برابر می شود که با توجه به پیش بینی سرمایه گذاری ۸۰ میلیارد دلاری لازم است، بنابراین ۳.۲ میلیارد دلار یعنی حدود ۴ درصد باید در حوزه اجتماعی سرمایه گذاری شود. بر اساس این گزارش، صنعت پتروشیمی همواره یک قدم در موضوعات محیط زیستی جلوتر از صنایع دیگر است. به عنوان نمونه در حالی که صنایع مختلف همچنان در تکاپوی رعایت اصول اولیه محیط زیستی هستند، این صنعت وارد مرحله ای تازه از اقدام های خود می شود.
از دریافت «گواهینامه مدیریت کربن» تا نصب «مشعل های پاک»
شرکت های پتروشیمی با توجه به سابقه و تعدد برنامه های زیست محیطی که در سال های گذشته تاکنون داشته اند، امروز تجربیات قابل توجهی دارند. دامنه این اقدامات از دریافت «گواهینامه مدیریت کربن» به عنوان یکی از الزام های محیط زیستی بین المللی در پتروشیمی های شیراز، رازی و مارون از سوی سازمان ملل متحد تا نصب «مشعل های پاک» در پتروشیمی صدف ادامه داشته و هر روز تنوع و اثرگذاری بیشتری دارند. از سوی دیگر، مدتی است که طرح پتروشیمی «همت»در منطقه پارس جنوبی در نوبت اجرا قرار دارد و در این طرح از 2 CO موجود چه در پالایشگاه ها و چه پتروشیمی های منطقه استفاده و با شبکه های جمع آوری 2 CO و ترکیب با گاز آمونیاک، اوره تولید خواهد شد.برخی دیگر از پتروشیمی ها هم در این عرصه، پا را فراتر گذاشته و با کمک گرفتن از مجموعه های دانش بنیان، به دانش فنی طراحی و اجرای پروژه برنر کوره های پرایمری تولید متانول دست یافته که استفاده از این دانش فنی به کاهش انتشار گازهای آلاینده و فلرینگ، کاهش قابل توجه مصرف سوخت و کاهش هزینه تولید منجر می شود. بر اساس این گزارش، کنترل وکاهش انتشار آلاینده های هوا، همواره از اهداف و راهبردهای محیط زیست وزارت نفت بوده که از اهم مصادیق آن، برنامه های کاهش مشعل سوزی، اجرای پروژه های جلوگیری از سوزاندن گازهای همراه نفت و جمع آوری و بازیافت گازهای مشعل است. در همین رابطه نیز جواد اوجی، وزیر نفت طی بخشنامه ای موضوع کاهش گازهای همراه نفت و مشعل سوزی را به صورت خاص، مورد تاکید قرار داده و به طور مشخص، کاهش مشعل سوزی در عسلویه در اولویت قرار دارد. باید توجه داشت که مهار و کنترل 90 درصد از گازهای مشعل در برنامه ششم توسعه مورد تاکید قرار گرفته بود که هنوز محقق نشده و برنامه ها و اقداماتی که در دستور کار قرار دارد، می تواند صنعت نفت را به تحقق این هدف و برنامه نزدیک کند و پتروشیمی ها در رسیدن به این هدف، سهم قابل توجهی دارند.