در بحث ساختمانی، الگوی ساختمان های در حال بهره برداری (ممیزی انرژی) و درحال طراحی وساخت(مبحث 19 مقررات ملی ساختمان) تعریف شده است. متاسفانه در بحث ممیزی انرژی در ساختمان های در حال بهره برداری که بخش عمده ای از ساختمان های را در بر می گیرد، هیچ اقدامی انجام نشده است. سیاح نژاد افزود: شرکت ملی گاز ایران در ساختمان هایی که دارای موتورخانه بودند ورود کرد تا آنها را براساس دستورالعمل ها واستانداردها بهینه سازی کند. این واحدها، بخش کوچکی از ساختمان های درحال بهره برداری راشامل می شوند و بخش زیادی از ساختمان از پکیج و بخاری استفاده می کنند که از حیطه کاری شرکت ملی گاز ایران خارج است با این حال تلاش کرده ایم در این حوزه، الگوهای مصرف را اصلاح کنیم. وی تاکید کرد: در حوزه ساختمان های درحال طراحی قراربود مبحث 19مقررات ملی ساختمان از ابتدای سال 1400 اجرا شود که به دلایل فنی انجام نشد؛ براین اساس تکلیف بهینه سازی 44 درصد از مصرف کننده های گاز هنوز مبهم است.
خداحافظی با بخاری های راندمان پایین
محسن مظلوم فارسی باف، مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی گاز ایران نیز به عنوان دیگر سخنران این میز گرد علمی نیز گفت: این شرکت سه اقدام کلان عملیاتی را در حوزه بهینه سازی مصرف انرژی تعریف کرده است.
وی با بیان اینکه این برنامه ها در حوزه موتوخانه ها به مرحله اجرا رسیده و در جریان است، گفت: قرارداد حوزه بهینه سازی بخاری ها نیز کامل و برای شرکت ملی نفت ایران ارسال شده است. باتوجه به اینکه قرار است از مباحث ماده 12 رفع موانع تولید استفاده شود، با شرکت ملی نفت ایران ارتباطی تنگاتنگ داریم. این برنامه در حوزه های هرمتیک و غیرهرمتیک فاز به فاز اجرا می شود.
به گفته مظلوم فارسی باف، درحوزه هوشمند سازی نیز ورود کرده ایم و چندی پیش قراردادی با دانشگاه صنعتی مالک اشتر امضا شد. در این حوزه برنامه عملیاتی- مطالعاتی تدوین مدل بومی- ملی را در دستور کار داریم تا فناوری مرجع را شناساسی کنیم.
وی ادامه داد: با همکاری دانشگاه صنعتی مالک اشتر و شرکت های دانش بنیان تخصصی این حوزه پس از تدوین مدل بومی- ملی امن وارد فاز عملیاتی می شویم. براین اساس، شرکت های عملیاتی که بتوانند تجهیزات، ماژول ها و پلتفرم ها را ارائه دهند نیز شناسایی کرده ایم.
افزایش شدت مصرف انرژی در ایران
حسینعلی محمد حسینی، مدیر برنامه ریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران به عنوان یکی دیگر از سخنرانان شرکت کننده در میز گرد علمی- ترویجی (آموزشی)با عنوان چالش های مدیریت تأمین گاز طبیعی در ماه های سرد سال و راه های برون رفت از آن» گفت: کشورهای مختلف به ویژه کشورهایی که به منابع انرژی دسترسی نداشته اند، راهبردهای مدونی در حوزه بهینه سازی و ارتقای شاخص های بهینه سازی تعریف و اجرا کرده اند. مدون ترین گزارشی که در این خصوص تهیه شده، گزارش آژانس بین المللی انرژی است که کشورهای مختلف را مقایسه می کند.
وی با بیان اینکه شاخص های مختلفی در خصوص بهینه سازی مصرف داریم که مهم ترین آن، شدت مصرف انرژی است، اعلام کرد: بررسی روند 20 ساله (از سال 2000 تا 2020) کشورهای مختلف نشان می دهد که شدت انرژی در بیشتر کشورهایی که سیاست هایی مدون در بخش های مختلف تعریف و اجرا کرده اند، روند نزولی داشته است.
مدیر برنامه ریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران تاکید کرد: متاسفانه در ایران همه نگاه ها به این سمت و سو بوده که افزایش عرضه داشته باشیم و تنها تولید انرژی (نفت، گاز، برق و. . . ) را افزایش دهیم؛ بنابراین زمانی که با این نگاه پیش رفته ایم، شدت انرژی نه تنها ثابت نمانده بلکه افزایش نیز داشته است.
جایگاه ویژه سرمایه گذاری در حوزه بهینه سازی
وی در ادامه با اشاره به جایگاه مهم و ویژه بهینه سازی در حوزه انرژی گفت: از نگاه اقتصادی، 1 واحد سرمایه گذاری در بخش بهینه سازی معادل 7 تا 10 واحد سرمایه گذاری در بخش تولید است. به بیان ساده، اگر 1 دلار در بخش بهینه سازی سرمایه گذاری کنیم، معادل 7 تا 10 دلار سرمایه گذاری در تولید میادین است. با این نگاه، شرکت ملی گاز ایران برنامه های مفصلی در استفاده از بحث بهینه سازی در برنامه دارد تا ناترازی میان عرضه و تقاضا را که بزرگ ترین چالش ماست، مرتفع کند.
وی اعلام کرد: براساس برنامه های تعریف شده، پرمصرف ها و بدمصرف هایی که از یارانه پنهان گاز که رقم بالایی است، بهره مند می شوند، کنترل می کنیم و این میزان صرفه جویی به خوراک صنایع و به صادرات اختصاص یابد.
مدیر برنامه ریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران درباره برنامه های این شرکت برای عرضه گاز در بورس انرژی گفت: شرکت ملی گاز ایران با توجه به شرایط و ناترازی که در تولید و مصرف گاز دارد، بسته هایی مختلف با مکانیزم های متنوع طراحی کرده است. یکی از مکانیزم های خوبی که پیگیری می کنیم، بورس انرژی است. طرح های مختلفی به دبیرخانه بورس ارائه شده است. این طرح ها از نظر کفایت فنی و اقتصادی از سوی مدیریت برنامه ریزی بررسی شده اند و نتایج آن را به معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری اعلام کرده ایم.
صنعت گاز در مسیر هوشمندسازی
سیدجلال نورموسوی، سرپرست پیشین مدیریت هماهنگی امورگازرسانی شرکت ملی گاز ایران نیز در این نشست علمی - تخصصی گفت: در حوزه هوشمند سازی علاوه بر نیازهایی که خودمان احساس می کردیم، یک الزام قانونی نیز وجود داشت تا با توجه به اینکه 27 میلیون کنتور خانگی و 27 هزار کنتور صنعتی و بزرگ داریم، سیستم های اندازه گیری را هوشمند کنیم.
وی افزود: این برنامه بسیار بزرگ است و در مدت 4 سال با 4 میلیارد دلار اعتبار اجرایی می شود. برای ورود به این فرایند لازم بود چالش های مسیر را شناسایی کنیم، از این رو لازمه آن اجرای طرح های پایلوت بود.
نورموسوی با بیان اینکه برای این کار اقدام های خوبی انجام شده است، گفت: ابتدا کمیته راهبری هوشمندسازی را در شرکت ملی گاز ایران پایه گذاری کردیم و تاکنون 14 جلسه برگزار شده است. با همکاری مدیریت پژوهش و فناوری، خروجی این جلسات منجر به امضای قرارداد با دانشگاه صنعتی امیرکبیر به عنوان مشاور هوشمندسازی شد. تهیه پکیج اجرای پایلوت، گام نخست است تا اطلاعات مربوط به هوشمندسازی شامل سه مرحله (جمع آوری، انتقال و تجریه و تحلیل داده ها) با لحاظ مواردی مانند دقت، سرعت و امنیت اجرایی شود. براین اساس لازم است پلتفرمی طراحی شود که این حجم اطلاعات را نگهداری، تجزیه و تحلیل کند و خروجی مورد نیاز را تحویل دهد.
سرپرست پیشین مدیریت هماهنگی امور گازرسانی شرکت ملی گاز ایران یادآور شد: برای بهینه سازی تقسیم کار شده است و براساس مصوبه شورای اقتصاد، بهینه سازی موتورخانه ها به عهده شرکت ملی گاز ایران قرار گرفت. بهینه سازی موتورخانه بخش های خانگی و تجاری از 2سال پیش آغاز شد. 35 هزار اشتراک خانگی و تجاری را در سامانه ای که برای این پروژه تعریف شده بود، ثبت نام کردیم. پیمانکاران مجری بهینه سازی نیز در این سامانه آمادگی خود را اعلام کردند. پس از پذیرش پیمانکار به موضوع اجرای بهینه سازی شرکت گاز ورود و پس از اجرا، هزینه های مربوطه را پرداخت می کنیم.
صرفه جویی متوسط 16 درصدی
سرپرست پیشین مدیریت هماهنگی امور گازرسانی شرکت ملی گاز ایران اعلام کرد: تاکنون موتورخانه 20 هزار واحد خانگی و تجاری بهینه سازی شده است. برپایه گزارشی که سال 1400 منتشر شد، مصارف مشترکانی که موتورخانه آنها بهینه سازی شده، 31 درصد صرفه جویی داشته اند و با متوسط صرفه جویی 16 درصد، انتظارات ما در این بخش تحقق یافت.
به گفته وی، مکانیزم بخش بهینه سازی موتورخانه های بخش اداری تفاوت هایی دارد و در مجموع 865 هزار واحد عمومی شامل اداره های دولتی، اماکن ورزشی، خیریه و. . . ثبت نام کرده اند که تاکنون 14 هزار واحد بهینه سازی شده اند.
هزینه 125 میلیارد تومانی
سرپرست پیشین مدیریت هماهنگی امور گازرسانی شرکت ملی گاز ایران اظهار کرد: تاکنون در مجموع 125 میلیارد تومان برای بخش بهینه سازی موتورخانه ها هزینه کرده ایم. امسال اصلاح نرخ نیز برای پیمانکاران در نظر گرفته ایم تا این فرایند شتاب بگیرد.
نورموسوی گفت: یکی دیگر از بخش هایی که برای بهینه سازی در نظر گرفته شده، تعویض 5. 8 میلیون بخاری بوده که این موضوع به شرکت بهینه سازی مصرف سوخت واگذار شده است. در این زمینه، سرمایه گذارانی اعلام آمادگی کرده اند تا بخاری های راندمان بالا را با بخاری های کنونی تعویض کنند. شرکت ملی گاز ایران در این فرایند حضوری فعال دارد و آمادگی تعویض 20 میلیون بخاری را داریم. به ازای تعویض 1 بخاری، 15 درصد صرفه جویی پیش بینی شده است.
افزایش پالایش گاز با کاهش زمان تعمیرات
احمد زمانی، مدیر هماهنگی و نظارت بر تولید شرکت ملی گاز ایران هم در این نشست به نکاتی اشاره و تصریح کرد: در 6 ماه امسال سه درصد افزایش برداشت مخزن، یک درصد افزایش تولید گاز، 18 درصد افزایش تولید ال پی جی داشته ایم.
وی افزود: با برنامه ریزی که انجام شد، 6 روز کاهش زمان تعمیرات اساسی ثبت شد که به واسطه این کاهش، 4 میلیارد مترمکعب افزایش پالایش گاز داشته ایم. به گفته زمانی، افزون بر افزایش تولید، امسال برنامه های دیگری در حوزه افزایش کیفیت میعانات گازی، افزایش پایداری شبکه برق پالایشگاه ها، تامین مواد شیمیایی و. . . اجرایی شده است. استقرار مدیریت دارایی فیزیکی و استقرار مدل تعالی سازمانی در سیستم های پالایشی گاز نیز پیگیری می شود.
مدیر هماهنگی و نظارت بر تولید شرکت ملی گاز ایران اظهار کرد: تعمیرات اساسی تجهیزات ثابت با 95 درصد پیشرفت در جریان است و تعمیرات اساسی پالایشگاه ها تا ابتدای آبان ماه به پایان می رسد. وی با بیان اینکه میزان مشعل سوزی، در برخی پالایشگاه ها از میزان طراحی پایین تر است، گفت: بخش عمده برنامه های این حوزه در پارس جنوبی متمرکز است. دراین زمینه برنامه های یک ساله، سه ساله و پنج ساله مد نظر داریم و سال آینده برنامه یکساله محقق می شود.
ثبت رکورد مصرف 720 میلیون مترمکعب گاز در بخش خانگی
محمدرضا جولایی، مدیر دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران هم دراین میزگرد علمی- ترویجی(آموزشی) گفت: پیش بینی می کنیم امسال روزانه یک میلیارد مترمکعب از منابع برداشت داشته باشیم و میزان گاز شیرین تحویلی نیز 850 تا 860 میلیون مترمکعب باشد.
وی با بیان اینکه میزان مصرف تابع بخش خانگی است و 6 ماه نخست امسال شاهد افزایش 6 درصدی مصرف این بخش بوده ایم، افزود: سال گذشته به طور متوسط 640 تا 650 گاز در بخش خانگی مصرف شد و رکورد مصرف 720 میلیون مترمکعب را نیز ثبت کردیم.